ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH THANH HÓA

Thanh Hoa Radio and Television
Đường dây nóng: 0237 3721150

Thạch Thành - vùng đất giàu trầm tích văn hóa

Là huyện miền núi nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Thanh Hóa, Thạch Thành không chỉ được thiên nhiên ưu ái ban tặng cho hình sông thế núi đắm say lòng người. Đây còn là vùng đất giàu trầm tích với hệ thống di chỉ khảo cổ, di tích lịch sử, và di sản văn hóa kết nối liên tục các giai đoạn lịch sử hình thành của con người nơi đây, từ thời tiền sử đến nay.

Phương Anh

17/06/2024 15:58

Thạch Thành được nhiều du khách trong và ngoài tỉnh biết đến bởi vẻ đẹp hoang sơ, thơ mộng của Thác Mây hùng vĩ. Nhưng ít người biết rằng, Thạch Thành còn là địa phương có nhiều di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng.

Thạch Thành - vùng đất giàu trầm tích văn hóa- Ảnh 1.

Với gần 50 di tích và địa điểm di tích đã được kiểm kê, trong đó có những di tích có giá trị gắn liền với hoạt động văn hóa du lịch như: Di chỉ khảo cổ học hang Con Moong, Khu Di tích Chiến khu Ngọc Trạo, hang Treo, đền Phố Cát… Người dân Thạch Thành luôn được sống trong không gian tràn ngập của những giá trị lịch sử, truyền thống, mỗi người dân luôn sẵn sàng như một hướng dẫn viên cho những ai có nhu cầu tìm hiểu về truyền thống, lịch sử nơi đây...

Di tích quốc gia đặc biệt hang Con Moong nằm trong dãy núi đá vôi của Vườn Quốc gia Cúc Phương, thuộc địa phận xã Thành Yên. Đây là di tích có giá trị lịch sử đặc biệt quan trọng, ghi lại dấu vết của người tiền sử sinh sống tại đây liên tục cách ngày nay khoảng 60.000 năm. Theo tiếng địa phương, hang Con Moong có nghĩa là hang con thú. Hang Con Moong đã kể lại câu chuyện hết sức lý thú về truyền thống cư trú trong hang, truyền thống chế tác đá và sử dụng công cụ đá với sự thay đổi về loại hình và kỹ thuật chế tác công cụ, thay đổi hành vi văn hóa của con người trước biến động về cổ khí hậu và môi trường tự nhiên.

Nhắc đến Thạch Thành, chúng ta không thể không nhắc đến một địa danh gắn liền với lịch sử cách mạng của xứ Thanh, đó chính là Chiến khu du kích Ngọc Trạo.

Ngọc Trạo là vùng rừng núi bán sơn địa, nằm ở giáp giới hai huyện Hà Trung và Thạch Thành của tỉnh Thanh Hóa. Nơi đây có vị trí đặc biệt quan trọng, là một địa thế hiểm yếu. Hơn nữa, đây lại là nơi có truyền thống yêu nước và cách mạng kiên cường. 

Thạch Thành - vùng đất giàu trầm tích văn hóa- Ảnh 2.

Sau hội nghị đại biểu Đảng bộ Tỉnh tại làng Phong Cốc (xã Xuân Minh, Thiệu Hoá cũ), đầu tháng 6/1941, Tỉnh uỷ Thanh Hoá đã chọn Ngọc Trạo làm điểm xây dựng chiến khu cách mạng của tỉnh nối liền các khu căn cứ Vĩnh Lộc, Hà Trung, Yên Định... với xứ uỷ Bắc Kỳ. Cuối tháng 7/1941, ban lãnh đạo chiến khu chính thức được thành lập. Chiến khu Ngọc Trạo không xây thành, đắp lũy mà lấy dân làm thành lũy, các vùng rừng núi phía Bắc là ô che, các vùng đồng bằng phía Nam và Tây Nam là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm. Bước đầu với hình thức bán vũ trang, rồi dần dần lên vũ trang bằng cách đánh du kích.

Ông Bùi Văn Phương, Chủ tịch UBND xã Ngọc Trạo huyện Thạch Thành

Là trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh tiêu biểu thuộc xã Thành Vân (nay là thị trấn Vân Du), đền Phố Cát được Nhân dân địa phương lập vào khoảng nửa cuối thế kỷ XVI, với kiểu kiến trúc truyền thống mang những dấu ấn riêng của vùng núi xứ Thanh. Tương truyền, Mẫu Liễu Hạnh vốn là con gái Ngọc Hoàng, vì phạm lỗi đánh rơi chén ngọc mà bị phạt phải xuống trần gian. Trong đó, hai lần giáng trần đầu tiên là ở Nam Định với tên gọi là Phạm Tiên Nga và Lê Giáng Tiên. Tuy nhiên, khi được trở về trời thì lòng tiên chúa lại vấn vương cuộc sống trần gian, nên nàng được vua cha Ngọc Hoàng cho phép tùy ý quay trở lại với con người trần tục. Trong lần giáng trần thứ ba, vùng đất non cao, nước biếc, sơn thủy hữu tình Phố Cát (Thạch Thành) được công chúa nhà trời lựa chọn làm chốn hành thiện, giúp đời, diệt trừ kẻ gian ác.

Di tích đền Phố Cát ngày nay phần nhiều đã được phục dựng lại trên nền cũ: đền thờ Mẫu, đền thờ Quan Giám sát... Đặc biệt, tại di tích hiện vẫn lưu giữ một số hiện vật cũ: bia đá, nhà lục lăng... được khắc, dựng ở các triều vua nhà Nguyễn. Ngày nay, dù niềm tin tâm linh, tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh có ở khắp mọi vùng miền. Tuy vậy, người ta vẫn tìm về "Phố Cát" như tìm về với cội nguồn.

Thạch Thành - vùng đất giàu trầm tích văn hóa- Ảnh 3.

Từ buổi bình minh của loài người, vùng đất này không chỉ mang trong mình những câu chuyện thú vị về tập tục sinh hoạt cư trú của người tiền sử, mà còn là nơi hội tụ những giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc. Chính bởi những giá trị văn hóa, lịch sử lắng đọng, bồi đắp qua hàng ngàn năm ấy, trong định hướng phát triển, Thạch Thành luôn xác định bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử truyền thống là một trong những mục tiêu trọng tâm trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là phát triển du lịch. Theo đó, huyện đã ưu tiên đầu tư kinh phí, hệ thống cơ sở vật chất, nhất là hệ thống giao thông, các loại hình dịch vụ để bảo tồn và phát huy các giá trị di tích văn hóa, lịch sử, cách mạng. 

Thạch Thành - vùng đất giàu trầm tích văn hóa- Ảnh 4.

Thực hiện các dự án phát triển hạ tầng giao thông, các điểm dừng nghỉ để hỗ trợ phát triển du lịch tại các tuyến đường: Thành Yên - Thành Mỹ - Thạch Lâm, Thạch Quảng, kết nối điểm thăm quan du lịch hang Con Moong - đình Mường Đòn - Khu du lịch sinh thái Thác Mây; tuyến đường Chiến khu Ngọc Trạo - hang Treo, kết nối đền Phố Cát - Khu du lịch sinh thái Thác Voi. Tiến hành xây dựng các chương trình khai thác hoạt động văn hóa nghệ thuật cồng chiêng, dân ca, nhạc cụ dân tộc. Nghiên cứu lập mới một số quy hoạch các điểm, khu du lịch làm cơ sở cho việc hình thành một số sản phẩm du lịch đặc trưng có tính cạnh tranh cao, phục vụ nhu cầu đa dạng của khách du lịch.

Thạch Thành hôm nay đang ngày càng thay da đổi thịt, trở nên hấp dẫn hơn với du khách, bởi những tinh hoa văn hóa riêng có, truyền thống lịch sử vẻ vang trong đấu tranh dựng nước, giữ nước. Và bởi cái hồn hậu, hào sảng, quyến rũ của con người và vùng đất giàu trầm tích văn hóa.

Nguồn: Ký sự/TTV

Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận
Đền thờ Trung túc vương Lê Lai

Đền thờ Trung túc vương Lê Lai

15:17 , 18/07/2024

Huyện miền núi Ngọc Lặc nằm ở phía Tây tỉnh Thanh Hóa, được thiên nhiên ban tặng cho một vùng núi non, sông suối, cảnh sắc tươi đẹp và kỳ vĩ. Bên cạnh đó, Ngọc Lặc còn là nơi lưu giữ một kho tàng tài sản vô giá là các di tích lịch sử văn hóa đa dạng; trong đó, có hệ thống đền thờ các vị anh dùng dân tộc.

Quảng Xương phát huy thế mạnh phát triển du lịch biển

Quảng Xương phát huy thế mạnh phát triển du lịch biển

08:59 , 18/07/2024

Với đường bờ biển dài trên 12 km, bãi cát thoải dài và đẹp, hải sản tươi ngon, phong phú, là nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá để huyện Quảng Xương tập trung khai thác, đầu tư phát triển du lịch biển thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Thanh Hóa kích cầu du lịch mùa thấp điểm

Thanh Hóa kích cầu du lịch mùa thấp điểm

08:56 , 18/07/2024

Để tiếp tục “hút khách” và hoàn thành mục tiêu đón 13,8 triệu lượt khách trong năm 2024, Thanh Hóa đang nỗ lực tung ra những sản phẩm du lịch mới, hấp dẫn.

Nơi hội ngộ của những người yêu chèo

Nơi hội ngộ của những người yêu chèo

06:31 , 18/07/2024

Trong không khí cởi mở, thân tình, ấm áp, gần gũi, chương trình giao lưu “Những người yêu nghệ thuật chèo toàn quốc” lần thứ 9 - năm 2024 đã khép lại vào cuối tuần qua. Dẫu chỉ là một sân chơi không chuyên thế nhưng suốt 9 năm qua đã có hàng nghìn người yêu chèo không quản ngại đường xá xa xôi về tề tựu để được giao lưu, biểu diễn trên sân khấu và thỏa mãn niềm đam mê. Điều đó như một minh chứng cho thấy bộ môn nghệ thuật truyền thống này vẫn có sức sống bền bỉ, mãnh liệt trong đời sống văn hóa, tinh thần của Nhân dân.

Di sản văn hoá thế giới giữa lòng xứ Thanh

Di sản văn hoá thế giới giữa lòng xứ Thanh

11:41 , 17/07/2024

Từ sau khi được Unesco công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào năm 2011, Thành nhà Hồ ngày càng có nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế ghé thăm. Đây là tòa thành kiên cố với kiến trúc độc đáo bằng đá duy nhất còn lại tại Đông Nam Á, là một trong rất ít những thành lũy bằng đá còn lại trên thế giới và mang những giá trị nổi bật toàn cầu.

Pù Luông xanh yên bình

Pù Luông xanh yên bình

16:08 , 16/07/2024

Về với Thanh Hóa, nếu bạn đã quá quen với khung cảnh tấp nập của phố biển hay những khu du lịch, vui chơi giải trí sầm uất, ồn ã, thì hãy thử tìm cho mình một cảm giác bình yên, thong dong tại một vùng đất đầy thơ mộng nơi miền núi cao của Xứ Thanh….

Chợ OCOP và ẩm thực Xứ Thanh sẽ diễn ra từ ngày 21/7đến 03/8/2024

Chợ OCOP và ẩm thực Xứ Thanh sẽ diễn ra từ ngày 21/7đến 03/8/2024

08:51 , 16/07/2024

Chợ OCOP và ẩm thực Xứ Thanh sẽ diễn ra từ ngày 21/7đến 03/8/2024 tại Quảng trường biển Sầm Sơn, thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Đây là cơ hội để các đơn vị doanh nghiệp quảng bá kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Việt Nam là điểm đến yêu thích nhất của du khách Hàn Quốc

Việt Nam là điểm đến yêu thích nhất của du khách Hàn Quốc

09:20 , 15/07/2024

Vượt qua Nhật Bản, Việt Nam đứng đầu trong số các điểm đến du lịch nước ngoài ưa thích của người Hàn Quốc. Đây là kết quả cuộc khảo sát do Tập đoàn về du lịch Travel Easy của Hàn Quốc công bố mới đây dựa trên phân tích dữ liệu đặt chỗ du lịch trong quý 3 năm nay.

Bế mạc Chương trình giao lưu “Những người yêu chèo toàn quốc” lần thứ 9 năm 2024

Bế mạc Chương trình giao lưu “Những người yêu chèo toàn quốc” lần thứ 9 năm 2024

20:14 , 14/07/2024

Sau 3 ngày diễn ra sôi nổi, sáng ngày 14/7, tại Trường quay Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hoá, chương trình giao lưu những người yêu chèo toàn quốc lần thứ 9 năm 2024 đã khép lại.

Sầm Sơn - Rực rỡ sắc màu

Sầm Sơn - Rực rỡ sắc màu

15:59 , 14/07/2024

Với 13km đường bờ biển, bãi cát trắng mịn, sóng biển vừa phải, nước biển ấm, trong xanh, rất thích hợp để nghỉ dưỡng, thành phố Sầm Sơn đã thu hút được nhiều tập đoàn lớn hoạt động trong ngành du lịch vào đầu tư và từng bước đưa thành phố biển này trở thành một đô thị hiện đại, năng động, giàu truyền thống văn hoá, lịch sử và đầy sắc màu.