Thanh Hóa vùng đất quý hương

Nhà thờ họ Nguyễn ở thôn Gia Miêu xã Hà Long huyện Hà Trung đã có lịch sử gần 600 năm được nhà nước công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia. Đây là nơi thờ tự các vị tiên tổ của họ Nguyễn, những người đã có công lao lớn đối với đất nước. Là hậu duệ của họ Nguyễn, ông Nguyễn Hữu Thoại rất tự hào về những công lao của các chúa Nguyễn đối với việc mở mang bờ cõi quốc gia, trong đó công đầu phải kể đến là Vị chúa Tiên - Nguyễn Hoàng.

Năm 1558, Nguyễn Hoàng từ Gia Miêu Ngoại Trang đã vượt Hoành Sơn về phương nam khởi lập lên xứ Đàng Trong với sự nghiệp mở mang bờ cõi lẫy lừng, trải 9 đời chúa, 13 đời vua. Sinh thời, Vua Gia Long (Nguyễn Ánh) sau khi lên ngôi đã tìm về đất tổ Gia Miêu Ngoại Trang yết bái tổ tiên cho đắp nền Phương Cơ, dựng lăng Trường Nguyên (còn gọi là lăng Triệu Tường) thờ Triệu Tổ ngay dưới chân núi Thiên Tôn. Cũng trong dịp này, nhà vua phong Gia Miêu Ngoại Trang là đất quý hương, huyện Tống Sơn là quý huyện để đời con cháu nhớ về tổ tông dòng tộc.

Theo sử sách ghi chép lại, có 5 vị vua triều Nguyễn đã về Gia Miêu ngoại trang, nền Phương Cơ dưới núi Triệu Tường (hay còn gọi là núi Thiên Tôn) tế bái tổ tiên, gồm: Gia Long, Minh Mệnh, Thiệu Trị, Thành Thái và Bảo Đại.

Tại khu lăng miếu Triệu Tường ngày nay vẫn còn khắc bản dịch văn bia của Vua Minh Mạng:

“Đất lớn chúa thiêng sinh ra Triệu Tổ

Vun đắp cương thường nêu rạng thánh võ”.

Thời gian có thể bào mòn, làm phai tàn nhiều thứ nhưng dấu ấn lịch sử luôn trường tồn với giá trị của mình. Những công trạng của các chúa Nguyễn vẫn còn lại với thời gian và cần được các thế hệ gìn giữ, phát huy với niềm trân quý đối với các bậc tiền nhân đã có công sức mở mang bờ cõi của nước Việt hôm nay.

Minh Thúy- Xuân Trường