Thiên Sơn Tự - Ngôi chùa độc đáo xứ Thanh

Trong quá trình phát triển của làng Tiên Hòa với nhiều biến động, song địa giới chính của làng vẫn là phần đất rộng lớn phía Tây xã Hà Lĩnh. Làng Tiên Hòa được bao bọc xung quanh bởi núi, rừng và đồi đất. Phía Tây Nam làng là dãy núi Ác Sơn, phía Tây có rừng Đồng Khao, từ Tây Bắc sang Đông Bắc có núi Kẹm Sơn; ở giữa đồng chiêm trũng lại có dãy núi đá vôi Cô Sơn với những hòn núi nhỏ được người dân đặt tên khá thú vị, như: núi Chiêng Ấm, Đúp Lớn, Cánh Gió, Mèo Ngồi, Mang Ếch, núi Vàng, núi Ngọc…

Toạ lạc trên đỉnh đồi cao nhất của làng Tiên Hòa là một ngôi chùa có lịch sử lâu đời, có tên gọi là chùa Cao, hay còn có tên khác là Thiên Sơn Tự được xây dựng từ thời kỳ vua Lê. Do biến động lịch sử, kiến trúc chùa xưa không còn nữa, chỉ còn lại những dấu tích như nền móng, bia đá, gạch ngói và chân tảng.

Năm 2020, chùa Cao bắt đầu được xây dựng lại với một số nét kiến trúc độc đáo như tượng Phật quan âm, cầu kính… Trong đó, điểm nhấn là 4 pho tượng Bồ Tát quay mặt ra 4 hướng Đông - Tây - Nam - Bắc và công trình bàn tay khổng lồ.

Cây cầu kính trên bàn tay Phật là một trong những điểm nhấn độc đáo nhất tại chùa Cao. Đây cũng là cây cầu kính đầu tiên của tỉnh Thanh Hoá. Năm 2023, ngay sau khi cây cầu đi vào hoạt động đã thu hút được rất nhiều du khách tới tham quan.

Chùa Cao hội tụ được nhiều yếu tố có thể phát triển du lịch, như: có lịch sử lâu đời, kiến trúc độc đáo. Từ đỉnh núi, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn toàn cảnh không gian thanh tịnh, núi non trùng điệp và những nếp nhà ven sườn núi Mã Lim. Đặc biệt, ngôi chùa nằm cạnh đường cao tốc Bắc - Nam, gần với các điểm du lịch tâm linh khác như đền Bà Triệu, đền Cô Bơ, đền cô Tám… nên rất thuận tiện cho du khách khi về với xứ Thanh.