Thời tiết nắng nóng, phòng chống tia UV thế nào?

Không chỉ khi trời nắng, tia UV (tia cực tím, tia tử ngoại) luôn có mặt ở các thời điểm trong ngày: sáng, chiều, tối, thậm chí khi nhiều mây, hay có mưa. Tuy nhiên, cường độ mạnh nhất của loại tia này từ 10-15h mỗi ngày.

Tia UV loại A có thể xuyên qua mây mù, không khí, gây lão hóa da, trong khi đó tia loại B có thể gây say nắng, tổn thương hoặc làm đen da. Thông thường, con người tiếp xúc phần lớn với tia loại A (khoảng 90%), tiếp đó là tia loại B (khoảng 10%).

Nguy hiểm nhất là tia UV loại C có thể gây ung thư da, tuy nhiên tầng ozon đã chặn lại trước khi chúng vào khí quyển Trái đất.

Dưới đây là một số biện pháp giúp hạn chế ảnh hưởng của tia UV:

Mặc trang phục chống nắng

Trước hết, cần đội nón có vành rộng hơn 2,5cm và có khả năng phủ được 2/3 khuôn mặt. Trong trường hợp đi bộ, có thể che dù để hạn chế tác động của ánh sáng.

Kế đó là đeo khẩu trang, ngoài tác dụng chống khói bụi còn giúp tránh được phần lớn tia cực tím.

Nên chọn khẩu trang phủ kín mặt có màu đen, sậm bởi có thể chống nắng đến 90%, trong khi khẩu trang màu sáng chỉ có tác dụng 60%.

Trong khi đó, khẩu trang y tế thường quá mỏng và chỉ có thể cản bụi, không hiệu quả trong việc chống nắng và tia UV.

Bên cạnh đó có thể trang bị thêm quần áo dài, hay áo khoác, nhất là khi phải di chuyển xa.

Bôi kem chống nắng

Thoa kem chống nắng phù hợp với từng loại da và bôi lại nhiều lần trong ngày là một cách bảo vệ da bạn khỏi tác hại trực tiếp từ tia UV. Nếu sử dụng kem chống nắng khi đi ra ngoài, tốt nhất bạn nên chọn loại phổ rộng (Broad Spectrum) để bảo vệ đồn thời làn da khỏi tia UVA/UVB. Tuy nhiên trong quá trình sử dụng, kem chống nắng có thể gây ra một số bất tiện:

- Mất nhiều thời gian sử dụng
- Gây bí rít, dính nhờn da
- Gây kích ứng da hoặc nổi mụn
- Phải bôi lại sau mỗi 2-3 giờ sử dụng và bôi lượng đủ dày để đảm bảo duy trì hiệu quả
- Dễ mất tác dụng khi ra mồ hôi hoặc tiếp xúc với nước biển/ nước hồ bơi
- Nhiều loại kem chống nắng hóa học có thể gây ung thư vú.

Chỉ số SPF càng cao, thời gian bảo vệ càng được lâu, tuy nhiên nếu quá cao sẽ gây kích ứng da. Nếu bôi kem chống nắng khi đi ra ngoài, tốt nhất bạn nên chọn loại phổ rộng (Broad Spectrum) để bảo vệ làn da khỏi tia UV đồng thời ở cả 2 loại A và B.

Cần lưu ý bôi kem chống nắng từ 20-30 phút trước khi ra ngoài trời. Kem chống nắng chỉ có tác dụng 2-3 tiếng, sau đó cần rửa mặt và thoa lại kem. Đặc biệt, cần bôi lại kem chống nắng sau mỗi 30-60 phút khi hoạt động mạnh, ra nhiều mồ hôi hoặc ở dưới nước.

Nếu để kem chống nắng trên da quá lâu mà không thoa lại sẽ càng dễ gây bắt nắng.

Sử dụng kính chống tia UV

Kem chống nắng không thể giúp bảo vệ mắt khỏi những tổn thương do ánh nắng mặt trời gây ra như bệnh đục thủy tinh thể, ung thư mắt. Bên cạnh đó, vùng da mắt dễ bị lão hóa hơn nếu tiếp xúc thường xuyên với tia UV. Hãy chọn kính chống tia UV cho mắt với tiêu chí như sau:

- Chọn loại kính chống cả tia UVB và UVA
- Kính chống nắng nên có kích thước lớn, che được toàn bộ vùng mắt
- Kiểm tra chỉ số chống tia UV của kính. Chúng có thể ngăn chặn 99 – 100% bức xạ UV theo tiêu chuẩn UV ANSI 
- Kính thời trang chỉ giúp chặn 70% UV, do đó, hãy chọn kính có ghi thông số UV hoặc ANSI.

Kiểm tra chỉ số tia cực tím (UV)

Bạn có thể tải ứng dụng thời tiết về điện thoại để kiểm tra chỉ số UV hàng ngày. Chỉ số UV cho biết mức độ tia uv và tia cực tím trong một ngày theo thang điểm từ 0 đến 10+. Theo đó, chỉ số UV được phân ra các ngưỡng sau:

- Chỉ số UV từ 0 – 2 nguy cơ phơi nhiễm tia cực tím ở mức tối thiểu
- Chỉ số UV 3 – 4 nguy cơ phơi nhiễm với tia cực tím ở mức thấp
- Chỉ số UV 5 – 6 nguy cơ phơi nhiễm với tia cực tím ở mức vừa phải
- Chỉ số 7 – 9 nguy cơ phơi nhiễm với tia cực tím ở mức cao
- Chỉ số trên 10 là mức phơi nhiễm tia UV rất cao, gây nguy hiểm đến sức khỏe.

Tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trong giờ cao điểm

Ở một số khung giờ nhất định trong ngày, bức xạ UV ở mức cao nhất và gây ra nhiều tác hại đối với da.

- Thời gian tia UV hoạt động cao điểm nhất là từ 10h – 16h 
- Nếu bóng của bạn in trên mặt đường thấp hơn người bạn thì đó tia UV đang hoạt động mạnh nhất.

Cẩn trọng với sự phản xạ ánh sáng

Tia UV có khả năng khuếch xạ ở mọi góc độ và tác động đến làn da.

- Cát và mặt nước phản xạ tia UV rất mạnh. Cát phản xạ tới 25% bức xạ tia UV
- Tuyết cũng có khả năng phản xạ tia UV lên tới 80%
- Khi ngồi trong bóng râm, bạn vẫn chịu sự tác động của 50% bức xạ UV.

Sử dụng tấm phim cách nhiệt

Sống trong nhà kính hoặc lái ô tô thường xuyên có khả năng tiếp xúc với tia UV nhiều hơn vì:

- Tia UVA có thể xuyên qua tấm kính ô tô, cửa sổ và vải rèm
- Khi ở trong nhà, bạn vẫn có thể tiếp xúc với 10 – 20% bức xạ UV so với người làm việc ngoài trời
- Hãy dán phim cách nhiệt ở trước và sau kính xe để ngăn chặn 80% tia UV.

Tránh các nguồn bức xạ nhân tạo

Bức xạ điện từ nhân tạo có độ nguy hiểm không kém tia cực tím UV trong ánh nắng mặt trời. Để bảo toàn da tốt nhất bạn nên:

- Tránh tắm nắng khi đi biển
- Không nên sử dụng các loại giường nhuộm da và đèn chiếu sáng vì bức xạ của chúng có khả năng làm tăng nguy cơ ung thư da.

Dương Ngân