Thủ đô kháng chiến Viêng Xay biểu tượng đẹp đẽ của tình hữu nghị Việt - Lào

Từ 1964 - 1975 , để đảm bảo an toàn và bí mật cho hoạt động chỉ đạo, điều hành kháng chiến, Trung ương Đảng và Chính phủ nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đã được chuyển từ thủ đô Viên Chăn về thị xã Viêng Xay, thuộc tỉnh Hủa Phăn. Các hang động được cải tạo thành nơi ở và làm việc cho các cán bộ lãnh đạo cấp cao của Đảng nhân dân cách mạng Lào và quân đội. Toàn bộ việc cải tạo các hang động đều do lực lượng công binh của Việt Nam sang đảm nhiệm.

Trong gian khổ và ác liệt, những người lính công binh Việt Nam đã biến những hang đá sâu thành phòng họp, phòng khách, phòng ăn, phòng ngủ và đặc biệt có cả gian phòng chống chiến tranh hóa học và phóng xạ. Tại đây, những mệnh lệnh, chỉ thị lãnh đạo kháng chiến của Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã được ban hành, được cán bộ chiến sỹ Pa- thét Lào cùng quân tình nguyện Việt Nam và nhân dân các bộ tộc Lào thực thi thắng lợi.

Hang Xàng Lọt theo tiếng Việt Nam có nghĩa là hang Voi To, từng là nơi trú ẩn của hơn 2500 cán bộ, chiến sỹ Pa thét Lào và quân tình nguyện Việt Nam.

Cụm di tích hang động ở Bản Na Thé, thuộc cụm bản Son Phết cách trung tâm Viêng Xay hơn 2 km là nơi đặt Bệnh viện hữu nghị Việt - Lào trong chiến tranh chống Mỹ. Nhiều y bác sĩ Việt Nam đã tình nguyện sang đây, đồng cam cộng khổ cùng các y bác sĩ nước bạn làm công tác cứu thương, khám chữa bệnh cho quân, dân các bộ tộc Lào.

Thung lũng nên thơ Viêng Xay còn in dấu rất nhiều kỷ niệm của cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi sang thăm và làm việc tại đây vào năm 1972, như chiếc bình hoa sơn mài được đặt trang trọng tại nơi làm việc của Chủ tịchCay-xỏn Phôm-vi- Hản, cây bưởi được trồng trên đường vào khu làm việc của hoàng thân Xu- Va- Nu- Vông. Đặc biệt, ngày nay nhiều công trình hữu nghị của Việt Nam, nói chung, của tỉnh Thanh Hóa, nói riêng, được xây dựng tại thị xã Viêng Xay như trường Chính trị tỉnh Hủa Phăn, trường cấp 1, 2 Viêng Xay, vườn hoa và Bảo tàng cách mạng Viêng Xay… tạo nên diện mạo khang trang và hiện đại cho thung lũng thơ mộng này.

Thủ đông kháng chiến Viêng Xay là biểu tượng đẹp đẽ và sinh động của mối tình đoàn kết đặc biệt Lào - Việttrong suốt những năm kháng chiến chống Mỹ ác liệt. Ngày nay, nơi đây đang trở thành điểm du lịch hấp dẫn, thu hút đông đảo khách du lịch trong nước, quốc tế tới tham quan./.

.Mai Ngọc - Xuân Sơn - Văn Tráng