Đường dây nóng: 0237 3721150

Thực phẩm chế biến sẵn có thể khiến gấu hoang ít ngủ đông và già đi

Động vật hoang dã có nguy cơ tăng tốc lão hóa tế bào khi ăn đồ thừa con người bỏ lại.

08/03/2019 23:29

 

Thực phẩm chế biến sẵn có thể khiến gấu hoang ít ngủ đông và già đi

Một con gấu đang lục lọi đồ ăn thừa từ bãi rác. Ảnh: J.Bicking / Shutterstock.

Các nhà nghiên cứu đã theo dõi 30 con gấu đen và nhận thấy, chúng càng ăn nhiều thực phẩm chứa đường được chế biến sẵn, thì thời gian ngủ đông càng ngắn đi. Hơn nữa, những con gấu ít ngủ đông có kết quả kém khi được kiểm tra lão hóa ở cấp tế bào, theo kết luận của nhà sinh thái động vật học Rebecca Kirby cùng nhóm nghiên cứu trên tạp chí trực tuyến Scientific Reports ngày 21 tháng 2.

Nghiên cứu mới phát triển từ một dự án trước đó để tìm hiểu về thức ăn của loài gấu đen sống hoang dã trên khắp tiểu bang Colorad, theo nhà sinh thái xã hội học Jonathan Pauli, đồng tác giả nghiên cứu. Kirby và anh đã kiểm tra chế độ ăn của hàng trăm con gấu trên toàn tiểu bang. Các thợ săn ở đây không được phép đặt mồi nhử gấu, chẳng hạn như bánh rán hoặc kẹo, vì vậy chúng chủ yếu ăn đồ ngọt từ các bãi rác.

Khi ăn nhiều thực phẩm chế biến (theo nghiên cứu thì có lúc lên đến 30% tổng thức ăn hàng ngày), mô của những con gấu sẽ hấp thu nhiều hơn một dạng carbon ổn định ở mức cao, được gọi là carbon-13. Lượng carbon thừa này đến từ ngô và đường mía (những loài cây trồng thu thập carbon-13 ít ỏi từ không khí).

Trong nghiên cứu mới, Kirby đã tìm hiểu tác động của chế độ ăn đối với hiện tượng ngủ đông. Gấu thường ngủ đông từ bốn đến sáu tháng, trong thời gian này gấu cái có thể sinh con, thậm chí cho con bú khi vẫn đang ngủ đông. Kirby và các đồng nghiệp của cô đã tập trung theo dõi 30 con gấu cái sống hoang quanh thành phố Durango. Nhóm nghiên cứu đã xét nghiệm nồng độ carbon-13 của chúng và kết luận rằng những con ăn nhiều thực phẩm do con người làm ra có thời gian ngủ đông ngắn hơn.

 

Thực phẩm chế biến sẵn có thể khiến gấu hoang ít ngủ đông và già đi

Một con gấu mẹ ở Colorado đang ngủ đông trong hang với gấu con sinh ra lúc nó ngủ đông. Ảnh: Colorado parks and Wildlife.

Các nghiên cứu về hiện tượng ngủ đông ở động vật có vú nhỏ cho thấy sự trao đổi chất chậm lại có thể trì hoãn quá trình lão hóa. Nếu điều đó cũng đúng với động vật lớn như gấu, việc rút ngắn thời gian ngủ đông sẽ khiến chúng già đi nhanh hơn.

Để đo lường mức độ lão hóa, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra sự thay đổi tương đối về chiều dài của telomere. Telomere là những trình tự lặp lại của DNA ở các đầu mút của nhiễm sắc thể. Khi các tế bào phân chia theo thời gian, các đoạn telomere không được sao chép nữa và nó dần rút ngắn khiến tế bào không thể tiếp tục phân chia. Các nghiên cứu cho thấy sự rút ngắn này có thể tiết lộ quá trình lão hóa của một sinh vật. Trong số những con gấu được theo dõi, những con ít ngủ đông có hiện tượng rút ngắn telomere nhanh hơn số còn lại, vì thế những con vật này sẽ có tuổi thọ thấp hơn, nhóm nghiên cứu cho biết

Tuy nhiên, kết quả này vẫn cần đánh giá thêm. Việc thu thập thông tin và lấy mẫu xét nghiệm gấu hoang khá khó vì chúng không dễ lại gần, và cần nhiều dữ liệu hơn nữa để khẳng định có mối liên kết trực tiếp, chắc chắn giữa chế độ ăn đồ ngọt của loài gấu và sự rút ngắn telomere như một dấu hiệu lão hóa. 

Tùng Anh/Dân Trí

Theo Sciencenews


Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

"Khoảng trống" đáng lo ngại trong lĩnh vực an ninh mạng

"Khoảng trống" đáng lo ngại trong lĩnh vực an ninh mạng

14:04 , 01/04/2026

Theo Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có nguy cơ cao bị tấn công mạng. Thống kê của Hiệp hội này cho thấy gần một nửa số cơ quan, doanh nghiệp, tương đương 47,7% vẫn đang thiếu nhân sự an ninh mạng.

3 ngành nghề 'miễn nhiễm' trước làn sóng sa thải vì trí tuệ nhân tạo

3 ngành nghề 'miễn nhiễm' trước làn sóng sa thải vì trí tuệ nhân tạo

13:58 , 01/04/2026

Tỷ phú Bill Gates cảnh báo, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tiến tới mức "vượt trội hơn con người", đe dọa xóa sổ hàng loạt ngành nghề; chỉ có 3 lĩnh vực cốt lõi được dự báo sẽ sống sót trong kỷ nguyên này.

Doanh nghiệp Việt bước đầu làm chủ công nghệ lõi

Doanh nghiệp Việt bước đầu làm chủ công nghệ lõi

10:10 , 01/04/2026

Tại cuộc họp ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin "một số doanh nghiệp trong nước đã bước đầu làm chủ các công nghệ lõi và phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược".

Khẩn trương triển khai các nhiệm vụ đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Khẩn trương triển khai các nhiệm vụ đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

23:02 , 30/03/2026

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có văn bản số 4887 chỉ đạo các sở, ngành liên quan khẩn trương triển khai thực hiện các nhiệm vụ đột phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo chỉ đạo của Thường trực Ban Chỉ đạo cấp tỉnh.

Thanh Hóa ra mắt Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử

Thanh Hóa ra mắt Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử

18:02 , 30/03/2026

Sáng 30/3, UBND tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) Việt Nam tổ chức lễ ra mắt mô hình thí điểm Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử.

Ban hành Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia

Ban hành Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia

09:26 , 30/03/2026

Chính phủ vừa ban hành Danh mục dữ liệu số Quốc gia. Theo đó, từ ngày 19/5/2026, cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ có 20 loại. Chính phủ giao Bộ Công an có trách nhiệm tổ chức triển khai, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc thực hiện; chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổng hợp, rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Viettel chiếm thị phần số 1 tại 7/10 thị trường nước ngoài

Viettel chiếm thị phần số 1 tại 7/10 thị trường nước ngoài

09:20 , 30/03/2026

Sau 20 năm đầu tư ra thị trường nước ngoài, hoạt động kinh doanh quốc tế của Tập đoàn Viettel mang lại doanh thu hơn 3 tỷ USD mỗi năm, duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu khoảng 20% trong nhiều năm liên tiếp.

 Việt Nam là điểm sáng trong chuỗi cung ứng điện tử

Việt Nam là điểm sáng trong chuỗi cung ứng điện tử

08:03 , 30/03/2026

Theo Bộ phận Nghiên cứu Đầu tư Toàn cầu HSBC, Việt Nam ghi nhận tăng trưởng GDP năm 2025 vượt xa mức trung bình một thập kỷ, trong đó chu kỳ công nghệ đóng vai trò quan trọng.

Mã độc GlassWorm tấn công chuỗi cung ứng phần mềm toàn cầu

Mã độc GlassWorm tấn công chuỗi cung ứng phần mềm toàn cầu

08:21 , 29/03/2026

Theo Tập đoàn Bkav, một chiến dịch mã độc GlassWorm đang tấn công chuỗi cung ứng phần mềm toàn cầu, xâm nhập hàng trăm kho mã nguồn và đe dọa hàng chục nghìn lập trình viên. Tại Việt Nam, nguy cơ lan rộng được cảnh báo khi nhiều doanh nghiệp phụ thuộc vào mã nguồn mở.

Cảnh báo mạo danh Kho bạc Nhà nước để thu thập thông tin của người dân

Cảnh báo mạo danh Kho bạc Nhà nước để thu thập thông tin của người dân

08:15 , 29/03/2026

Kho bạc Nhà nước cảnh báo về tình trạng các đối tượng mạo danh cơ quan nhà nước, đặc biệt là Kho bạc Nhà nước, nhằm thu thập thông tin của người dân.