Tiến sĩ gốc Việt chia sẻ các con đường du học đại học và thạc sĩ ở Đức

Thông tin được chia sẻ trong cuộc phỏng vấn giữa TS. Phạm Đức Hùng - chuyên gia về du học và di trú (hiện dang nghiên cứu sau tiến sĩ tại Cincinnati Children's Hospital Medical Center, Hoa Kỳ) và TS. Nguyễn Thế Duy – người lấy 3 bằng cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ tại Đức. Trong khi chuẩn bị tốt nghiệp tiến sĩ anh được nhập tịch Đức luôn và hiện, Duy đang tiếp tục học về Bác sĩ.

Khi còn ở Việt Nam, Thế Duy đã học ngành Sinh khoảng 1,5 năm ĐH Khoa học Tự nhiên TP.HCM bởi ngay từ đầu anh đã xác định đi theo con đường nghiên cứu khoa học. 

GPA không cần cao, có thể cải thiện ở năm dự bị đại học

Theo Duy, hiện nhiều chương trình ở các đại học được dạy bằng tiếng Đức vì vậy ứng viên phải có trình độ tiếng Đức nếu muốn du học nước này. Hiện nay, các bạn cần có bằng B1 hoặc B2 (tốt nhất).

Do vậy, nếu xác định du học Đức, bạn cần chuẩn bị học tiếng Đức trước khoảng 2 năm trước khi tốt nghiệp phổ thông vì để lấy bằng B2 khá khó.

Ứng viên có bằng tiếng Đức, bằng tốt nghiệp THPT, giấy chứng nhận thi đỗ đại học và nộp xin vào một trường đại học ở Đức. Khi có giấy xác nhận từ trường Đức gửi về, bạn sang Đức nhập trường.

Tại đây, ứng viên có 2 lựa chọn. Thứ nhất là học dự bị đại học (chương trình phổ thông ở Đức 13 năm trong khi ở Việt Nam chỉ 12 năm thì bạn phải học bù 1 năm dự bị). Khi có bảng điểm 1 năm học dự bị, bạn nộp vào trường đại học.

Trường hợp thứ 2 bạn phải thi đạt một bằng tiếng Đức (DSA). Nếu thi được bằng này, bạn đủ điều kiện học trực tiếp đại học mà không phải qua 1 năm dự bị nữa. Trước đây, Duy đã đi theo con đường thứ nhất - học dự bị.

Ngoài ra, chương trình bậc đại học ở Đức hiện nay cũng đã có những khóa dạy bằng tiếng Anh. Có trình độ tiếng Anh ứng viên có thể du học đại học ở Đức được. Bậc thạc sĩ càng được mở rộng đối với các ứng viên có trình độ tiếng Anh nhiều hơn mà không bắt buộc phải biết tiếng Đức.

Ở Đức, ngành Y và ngành Luật sư là hai ngành đòi hỏi điểm GPA cao nhất. Nếu học ở Việt Nam điểm tổng kết chưa cao, ứng viên có thể hi vọng cải thiện chỉ số này ở 1 năm học dự bị tại Đức vì điểm đó được tính vào một phần bảng điểm ứng tuyển.

Với các ngành theo hướng nghiên cứu, điểm số ứng viên không đòi hỏi quá cao vẫn có thể trúng tuyển: sinh học, sinh học phân tử, sinh học năng lượng...

Đa số trường công ở Đức miễn học phí

Một điểm đáng chú ý, đa số trường công ở Đức được miễn phí 100% học phí. Chỉ một số bang yêu cầu đóng học phí khoảng hơn 1 nghìn Euro (Eur)/học kỳ, tuy nhiên bạn không nhất thiết phải học ở những bang này vì còn nhiều lựa chọn khác.

Song, ứng viên cần đóng một khoản tiền cơ sở vật chất (khoảng 300-500 Eur), bù lại bạn có vé đi tàu xe miễn phí khắp cả bang cho cả học kỳ. Như vậy một năm bạn chỉ cần tốn khoảng 600 Eur cho việc đi học ở Đức.

Ở Đức, muốn gia hạn visa ứng viên cần chứng minh bạn có khoảng 10.000 Eur trong tài khoản/năm. Mức này so với các quốc gia như Mỹ, Anh vẫn rất hợp lý.

Mặt khác, mức sống và chi phí giá cả ở Đức khá bình ổn nên người nhập cư như Duy sống ổn và không phải lo lắng gì hết.

Những du học sinh muốn làm thêm, thu nhập dưới 500 sẽ không phải đóng thuế. Như vậy, một bạn trẻ chỉ cần bù thêm 200 Eur sẽ có thể sống tốt ở Đức mà không cần phải xin gia đình.

Nguồn học bổng đa dạng

Ở Đức có nhiều học bổng khác nhau dành cho sinh viên ở bậc đại học. Phần lớn nguồn học bổng là từ Cơ quan Trao đổi Hàn lâm Đức - DAAD. Tuy nhiên các loại học bổng này phân loại dựa trên ngành nghề cũng như nền tảng học vấn, bảng điểm đại học, điều kiện gia đình, hoạt động cộng đồng… của người nộp đơn. Bạn trẻ quan tâm có thể tìm hiểu thêm qua Scholaship Database của DAAD.

Ngoài ra còn một nguồn tìm học bổng khác lớn hơn vì nó bao gồm các loại học bổng khác nhau của từng trường và các cơ quan tư nhân ở trang Stipendienlotse.de.

Riêng mỗi trường sẽ có các loại học bổng riêng, trước đây khi Duy học Bachelor tại University of Applied Sciences Kaiserslautern thì DAAD có 1 học bổng dành cho sinh viên nước ngoài tại trường gọi là STIBET I “Studienabschluss-Stipendium” (dịch qua tiếng Anh có thể gọi là final degree scholarship) dành cho sinh viên nước ngoài có thành tích học tập xuất sắc và họ sẽ hỗ trợ tiền trong học kỳ cuối cùng để sinh viên có thể tập trung ra trường.

Đến lúc học Master, Thế Duy từng được nhận học bổng tốt nghiệp một lần nữa của trường Bielefeld University, học bổng này chi trả chi phí năm cuối cho sinh viên nước ngoài để có thể tập trung ra trường, số tiền đủ để sinh viên sống mà không cần đi làm thêm.

Mỗi trường đều có các loại học bổng khác nhau cho sinh viên của mình và cách tốt nhất để tìm hiểu là bạn liên lạc với Văn phòng Quốc tế (International Office) của trường bạn đang học.

Con đường chinh phục bằng thạc sĩ ở Đức

Những du học sinh Việt tốt nghiệp bằng Cử nhân Đại học ở Đức nên học thêm lấy bằng Thạc sĩ là lời khuyên của TS. Nguyễn Thế Duy. Bởi lẽ, nếu chỉ có bằng cử nhân thì cơ hội tìm việc tốt không cao.

Khi có bằng thạc sĩ, bạn thoải mái hơn với hai lựa chọn (học tiếp tiến sĩ hoặc ra đi làm). Với tấm bằng thạc sĩ trong tay, bạn có cơ hội xin việc cao tốt cao hơn rất nhiều so với bằng cử nhân.

Với các bạn đã “trót” học đại học tại Việt Nam thì có thể qua Đức học lên thạc sĩ. Hiện tại, cơ hội ngày càng rộng mở khi Đức có nhiều chương trình thạc sĩ hoàn toàn 100% dạy bằng tiếng Anh.

Một ví dụ là khi tìm kiếm ngành Sinh học bậc Thạc sĩ bằng tiếng Anh trên nền tảng của DAAD dễ dàng thấy ngay Ludwig-Maximilians-Universität München (xếp thứ 62 thế giới năm 2019 theo QS và là đại học xếp thứ hai nước Đức.

Khi vào sẽ thấy chương trình học cực kỳ thú vị với các đề tài liên quan đến y sinh như “Cell Biology, Stem Cells and Epigenetics”, đặc biệt là miễn toàn bộ học phí và điều kiện tham gia học chỉ cần ứng viên tốt nghiệp cử nhân và đạt tiếng Anh trình độ C1 cũng như thời gian nộp đơn là trước ngày 31/03 cho học kỳ mùa đông năm sau.

Ở Đức, hội đồng tuyển sinh thường nhận 5% ứng viên nước ngoài cho bất cứ ngành học bậc thạc sĩ nào khi tuyển sinh. Nếu điểm tốt, sinh viên sẽ càng có lợi thế trong điều kiện nhiều ứng viên quốc tế cùng nộp đơn.

Chương trình học thạc sĩ ở Đức cũng gần như miễn phí. Chỉ một số chương trình thạc sĩ ở trường tư có thu tiền học phí. Học bổng bậc thạc sĩ ở Đức giống với bậc cử nhân (như đã chia sẻ ở trên).

Lệ Thu/ Dân trí