Đường dây nóng: 0237 3721150

Tìm thấy mảng kiến tạo bị mất ẩn sâu dưới Thái Bình Dương

Các nhà khoa học vừa tái tạo lại một mảng kiến tạo đã mất từ lâu và có thể chính là nơi đã tạo ra một vòng cung núi lửa ở Thái Bình Dương 60 triệu năm trước.

28/10/2020 10:03
Mảng kiến tạo này được đặt tên là “Tái Sinh” lâu nay vẫn là chủ đề của những tranh luận trái chiều giữa các nhà địa vật lý học vì có ý kiến cho rằng nó chưa bao giờ tồn tại. Nhưng mô hình tái tạo lục địa này cho thấy ở rìa của mảng kiến tạo đá này là một vệt những núi lửa cổ đại mà chúng ta đã biết. Điều đó cho thấy nơi đây từng là một phần của vỏ Trái Đất ngày nay ở phía Bắc Canada.
 
“Núi lửa hình thành ở ranh giới mảng, và càng có nhiều mảng thì càng có nhiều núi lửa” – Nhà địa chất học Jonny Wu của Trường đại học Houston, Mỹ, cho biết. Núi lửa cũng ảnh hưởng đến biến đổi khí hậu. Vì thế, khi các nhà khoa học lập mô hình Trái Đất để tìm hiểu khí hậu biến đổi như thế nào thì họ sẽ rất chú ý đến việc trên Trái Đất đã từng có bao nhiêu núi lửa.
Sơ đồ khối ba chiều cắt lớp khu vực Bắc Mỹ cho thấy mảng kiến tạo Farallon khi được dàn phẳng để xác định vị trí của mảng Tái Sinh đã mất.
Sơ đồ khối ba chiều cắt lớp khu vực Bắc Mỹ cho thấy mảng kiến tạo Farallon khi được dàn phẳng để xác định vị trí của mảng Tái Sinh đã mất.

Đây là hình ảnh tái tạo mảng kiến tạo phía Tây của Bắc Mỹ cách đây 66 triệu năm, mô tả quá trình hút chìm của ba mảng kiến tạo chính: Kula, Farallon và Tái Sinh.
Đây là hình ảnh tái tạo mảng kiến tạo phía Tây của Bắc Mỹ cách đây 66 triệu năm, mô tả quá trình hút chìm của ba mảng kiến tạo chính: Kula, Farallon và Tái Sinh.
Các nhà nghiên cứu ở Trường đại học Houston đã sử dụng một mô hình máy tính về vỏ Trái Đất để “lật mở” chuyển động của các mảng kiến tạo từ đầu Đại Tân sinh, tức là kỷ nguyên địa chất bắt đầu cách đây 66 triệu năm. Các nhà địa vật lý học đã biết rằng thời đó ở khu vực Thái Bình Dương có 2 mảng kiến tạo, mảng Kula và mảng Farallon.
 
Vì có rất nhiều magma ở phía Đông của vị trí cũ của các mảng mà ngày nay là Alaska và Washington nên một số nhà khoa học cho rằng vẫn còn thiếu một mảnh ghép của cả bức tranh, và họ đặt tên cho mảnh ghép còn thất lạc này là “Tái Sinh”. Magma ở đây chính là từ các núi lửa ở rìa mảng kiến tạo đó. 
 
Tất cả các mảng này từ lâu đã bị nhấn chìm xuống dưới lớp vỏ Trái Đất trong một quá trình gọi là hút chìm. Các nhà khoa học đã sử dụng máy tính để tái tạo hình ảnh quay ngược lại quá trình hút chìm đó, tua lại chuyển động và nâng các mảng lên. Họ phát hiện ra mảng Tái Sinh vừa khít vào bức tranh ghép. 
 
Khi được “nâng” lên bề mặt Trái Đất và tái tạo lại, các đường biên của mảng kiến tạo cổ đại này vừa khít với các vành đai núi lửa cổ đại ở bang Washington và Alaska. Đây chính là mối liên kết hợp lý vẫn được tìm kiếm bấy lâu nay giữa Thái Bình Dương cổ đại với Bắc Mỹ - Nhà địa chất học Jonny Wu cho biết.
 
Phạm Hường/Dân trí
 
Theo Live Science

Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Tập huấn khai thác, sử dụng hệ thống IOC Thanh Hóa

Tập huấn khai thác, sử dụng hệ thống IOC Thanh Hóa

20:08 , 02/04/2026

Sáng ngày 2/4, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức hội nghị trực tuyến toàn tỉnh tập huấn, hướng dẫn khai thác và sử dụng hệ thống Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) Thanh Hóa.

Hợp tác xã nông nghiệp trong ứng dụng công nghệ cao

Hợp tác xã nông nghiệp trong ứng dụng công nghệ cao

10:08 , 02/04/2026

Hiện nay, Thanh Hoá có 110 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất. Qua đó, giảm chi phí, nâng cao năng suất, chất lượng và đem lại hiệu quả kinh tế cao.

"Khoảng trống" đáng lo ngại trong lĩnh vực an ninh mạng

"Khoảng trống" đáng lo ngại trong lĩnh vực an ninh mạng

14:04 , 01/04/2026

Theo Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có nguy cơ cao bị tấn công mạng. Thống kê của Hiệp hội này cho thấy gần một nửa số cơ quan, doanh nghiệp, tương đương 47,7% vẫn đang thiếu nhân sự an ninh mạng.

3 ngành nghề 'miễn nhiễm' trước làn sóng sa thải vì trí tuệ nhân tạo

3 ngành nghề 'miễn nhiễm' trước làn sóng sa thải vì trí tuệ nhân tạo

13:58 , 01/04/2026

Tỷ phú Bill Gates cảnh báo, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tiến tới mức "vượt trội hơn con người", đe dọa xóa sổ hàng loạt ngành nghề; chỉ có 3 lĩnh vực cốt lõi được dự báo sẽ sống sót trong kỷ nguyên này.

Doanh nghiệp Việt bước đầu làm chủ công nghệ lõi

Doanh nghiệp Việt bước đầu làm chủ công nghệ lõi

10:10 , 01/04/2026

Tại cuộc họp ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin "một số doanh nghiệp trong nước đã bước đầu làm chủ các công nghệ lõi và phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược".

Khẩn trương triển khai các nhiệm vụ đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Khẩn trương triển khai các nhiệm vụ đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

23:02 , 30/03/2026

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có văn bản số 4887 chỉ đạo các sở, ngành liên quan khẩn trương triển khai thực hiện các nhiệm vụ đột phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo chỉ đạo của Thường trực Ban Chỉ đạo cấp tỉnh.

Thanh Hóa ra mắt Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử

Thanh Hóa ra mắt Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử

18:02 , 30/03/2026

Sáng 30/3, UBND tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) Việt Nam tổ chức lễ ra mắt mô hình thí điểm Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử.

Ban hành Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia

Ban hành Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia

09:26 , 30/03/2026

Chính phủ vừa ban hành Danh mục dữ liệu số Quốc gia. Theo đó, từ ngày 19/5/2026, cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ có 20 loại. Chính phủ giao Bộ Công an có trách nhiệm tổ chức triển khai, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc thực hiện; chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổng hợp, rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung Danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Viettel chiếm thị phần số 1 tại 7/10 thị trường nước ngoài

Viettel chiếm thị phần số 1 tại 7/10 thị trường nước ngoài

09:20 , 30/03/2026

Sau 20 năm đầu tư ra thị trường nước ngoài, hoạt động kinh doanh quốc tế của Tập đoàn Viettel mang lại doanh thu hơn 3 tỷ USD mỗi năm, duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu khoảng 20% trong nhiều năm liên tiếp.

 Việt Nam là điểm sáng trong chuỗi cung ứng điện tử

Việt Nam là điểm sáng trong chuỗi cung ứng điện tử

08:03 , 30/03/2026

Theo Bộ phận Nghiên cứu Đầu tư Toàn cầu HSBC, Việt Nam ghi nhận tăng trưởng GDP năm 2025 vượt xa mức trung bình một thập kỷ, trong đó chu kỳ công nghệ đóng vai trò quan trọng.