Trang phục chống nắng nào hiệu quả nhất?
Với lý lẽ rằng, tia tử ngoại có thể xuyên qua vải vóc thông thường nên vẫn gây tác hại lên da, có nhiều loại vải sợi được giới thiệu có khả năng che chắn tia tử ngoại triệt để. Vậy thật hư như thế nào?
Khả năng xuyên thấu của tia tử ngoại
Trong ánh nắng có ba loại tia cực tím A, B và C, khác nhau do bước sóng:
* Tia UV-A bước sóng 315 - 380 nm, là tia có bước sóng dài nhất trong ba loại tia cực tím, rất gần với bước sóng của quang phổ thấy được. Tia cực tím A có thể xuyên qua mây mù, không khí, thủy tinh, nhựa và gần hết các loại vải thông dụng. Ví như, cái áo phông sợi bông (cotton) chỉ chặn được khoảng 5% tia UVA, còn đến 95% sẽ vượt xuyên qua vải để đến da. Tia UVA có thể phản chiếu các bề mặt như tuyết, nước, cát, cửa sổ, kính chắn gió v.v…
* Tia UV-B bước sóng 280 - 315 nm, gây say nắng, tổn thương đen da…
* Tia UV-C có bước sóng 100 - 280 nm, là loại tia có sức xuyên thấu mạnh nhất. May mắn, tia UVC chết người này thường bị tầng ô-zôn ngăn chặn lại gần hết nên không đến trái đất.
Trang phục chống nắng
Áo quần, trang phục chống nắng (sun-protective clothings, UPF clothings) là những thứ được sản xuất từ vật liệu chống lại được sự xâm nhập của tia tử ngoại chủ yếu là tia UVA lên da.
Tất cả các loại vải chống nắng đều hoạt động theo hai cách cơ bản là “che chắn nắng” (sunscreen) và “phản chiếu nắng” (sunblock).
Để đánh giá khả năng của vải chống nắng, các nhà khoa học dùng thông số UPF (Utraviolet Protection Factor), như chỉ số SPF trong đánh giá cấp độ kem chống nắng. Ví dụ: UPF 3 sẽ cho 1/3 lượng tia tử ngoại đi qua hay cản được 66,6%; UPF 9 sẽ cho 1/9 tia UV đi qua và cản 81%; và UPF 50 sẽ cho 1/50 đi qua và cản đến 98% tia UV còn lại. Quần áo chống nắng UPF thường được nhà sản xuất thử nghiệm, kiểm tra, đánh giá chặt chẽ, và dán nhãn trước khi đưa ra thị trường. Trang phục càng tốt có số UPS càng cao tức độ cản tia cực tím càng nhiều, thông thường trên thị trường có UPS từ 30+ trở lên.
Chỉ số SPF thay đổi theo độ dày, sít của vải dệt
Những loại vải vóc chống nắng này được các nhà sản xuất sử dụng công nghệ dệt tiên tiến, có bằng sáng chế để tấm vải rất sít sao, chặt chẽ. Vải còn được “gia cố” thêm các thành phần, hóa chất ngăn cản tia cực tím vào sợi chỉ, thuốc nhuộm để sản phẩm tăng khả năng chặn tia tử ngoại hơn. Hiện nay, với sự tiến bộ công nghệ, vải chặn tia UV, chống nắng, ngày càng hiệu quả hơn gần như chặn được tất cả các tia cực tím và giá thành cũng rẻ hơn đáng kể.
Những lưu ý khi chọn trang phục chống nắng
* Màu sắc: Màu sắc quần áo có ảnh hưởng đến độ ngăn cản tia tử ngoại. Những màu sậm và sáng, như đỏ, đen và xanh biển, có độ hấp thụ UV nhiều hơn các màu nhạt như trắng, xanh lơ... Ví dụ, áo thun cotton trắng thông thường chỉ có UPF khoảng 5, coi như không cản tia tử ngoại gì. áo sẽ bảo vệ tốt hơn.
* Kết cấu: Kết cấu vật liệu, sợi dệt, thuốc nhuộm..cũng có ảnh hưởng đến khả năng ngăn chặn tia UV. Các sợi tổng hợp và bán tổng hợp như acrylic, polyester, nylon and lycra, rayon, các loại vải dày đặc, nặng, được dệt chặt như len, denim hoặc vải to sợi là những vật liệu tốt để may trang phục chống nắng. Cần lưu ý, các loại sợi tổng hợp còn có khả năng phản chiếu (reflect) tia tử ngoại hơn các loại vải sợi thông thường.
* UPF: Hệ số chống tia cực tím (UPF) của áo quần được xếp hạng giống như xếp hạng SPF cho kem chống nắng. Cần chọn trang phục có UPF từ 30+ trở lên, tốt nhất là UPS 50+.
* Kích cỡ: Cũng như mũ nón. Trang phục, áo quần càng to, càng rộng, độ che phủ càng cao thì khả năng bảo vệ càng tốt hơn. Áo quần chật làm các sợi vải căng, rách, dãn thớ sợi khiến tia UV lọt qua nhiều hơn.
* Độ ẩm: Khi vải bị ướt, chỉ số UPF có xu hướng bị giảm, đặc biệt vải màu trắng, nhạt sẽ trong suốt khi bị ướt. Ví dụ, một chiếc áo phông màu trắng mỏng với UPF của 5 chỉ có thể có UPF 2 khi ướt.
Thay lời kết
Cần theo lời khuyên y tế chính thống của quỹ Ung thư da Hoa Kỳ (Skin Cancer Foundation): “Ra nắng cần phải kết hợp sử dụng quần áo, kem chống nắng, mũ, kính râm mới đảm bảo an toàn”.
Khi mua sắm trang phục cần lưu ý các tiêu chí vải sợi sau: màu đậm sáng, dệt dày chặt, có UPF cao, may rộng rãi, thích hợp. Hiện nay, nhà sản xuất đã nghiên cứu thiết kế nhiều trang phục chống nắng hiện đại: công năng tốt, tiện lợi, lại rất thời trang...
TS.BS Trần Bá Thoại
Uỷ viên BCH Hội Nội tiết Việt Nam
Bài viết cùng chuyên mục
Đọc thêm
Chăm sóc răng miệng để bảo vệ sức khoẻ toàn diện
Trong cuộc sống hiện đại, bên cạnh chế độ dinh dưỡng, vận động và sức khỏe tinh thần, sức khỏe răng miệng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chất lượng cuộc sống và phòng ngừa bệnh tật. Răng khỏe không chỉ giúp ăn ngon, tự tin giao tiếp mà còn hạn chế các nguy cơ như đau nhức, tốn kém chi phí điều trị và ảnh hưởng đến tim mạch, hô hấp, đường huyết. Vì vậy, việc duy trì chế độ chăm sóc và tầm soát nha khoa định kỳ là cách hiệu quả để bảo vệ sức khỏe toàn diện.
Gia tăng bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen tại Việt Nam
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD và hen phế quản đang gia tăng tại Việt Nam, trở thành gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế. Theo các chuyên gia, tỷ lệ mắc hai bệnh này hiện ở mức cao, khoảng 6–10% dân số. Đáng lo ngại, phần lớn người bệnh chưa được phát hiện sớm, chỉ đến viện khi bệnh đã tiến triển nặng, làm suy giảm chức năng hô hấp và tăng nguy cơ tử vong.
Không để tay chân miệng bùng phát trong trường học
Trước diễn biến số ca mắc tay chân miệng gia tăng mạnh trên địa bàn tỉnh, các trường học, đặc biệt là bậc mầm non đã chủ động triển khai nhiều biện pháp phòng, chống dịch bệnh. Mục tiêu là không để dịch bệnh lây lan, bùng phát trong nhà trường, đảm bảo cho trẻ được học tập trong môi trường an toàn.
Nắng nóng đầu mùa, số ca nhập viện tăng cao
Thanh Hóa đang bước vào đợt nắng nóng đầu tiên của mùa hè với nền nhiệt tăng cao, kéo theo nhiều nguy cơ đối với sức khỏe. Ghi nhận tại các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh, số ca nhập viện, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi tăng từ 20 - 50%.
Đảm bảo sức khỏe học sinh trong thời tiết nắng nóng
Mùa hè năm nay được dự báo sẽ có nhiều đợt nắng nóng gay gắt, kéo dài. Để đảm bảo sức khỏe cho học sinh, các trường học tại Thanh Hóa đã triển khai nhiều biện pháp phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế.
Gia tăng người trẻ mắc bệnh suy thận
Nếu như trước đây, bệnh suy thận thường chỉ xuất hiện ở người lớn tuổi thì nay căn bệnh nguy hiểm này đang có xu hướng trẻ hóa, trở thành mối đe dọa sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là với giới trẻ trong độ tuổi lao động dưới 40 tuổi. Ghi nhận tại các cơ sở y tế cho thấy, ngày càng nhiều người trẻ phải sống phụ thuộc vào máy lọc máu.
Sởi ở trẻ em: Nhận biết sớm, phòng biến chứng nguy hiểm
Sởi là bệnh truyền nhiễm dễ lây lan ở trẻ nhỏ, có nguy cơ bùng phát nếu không tiêm phòng đầy đủ và phát hiện kịp thời. Theo Bộ Y tế, trong Quý I năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 2.400 trường hợp sốt phát ban nghi sởi. Tại một số cơ sở y tế, đã xuất hiện các ca mắc kèm biến chứng viêm phổi.
Cảnh báo 3 dịch bệnh nguy hiểm ở trẻ trong mùa nắng nóng
Thời tiết nắng nóng, ẩm ướt đang tạo điều kiện cho nhiều dịch bệnh truyền nhiễm ở trẻ nhỏ gia tăng. Các bác sĩ cảnh báo 3 bệnh phổ biến gồm tay chân miệng, sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản.
Bộ Y tế triển khai kế hoạch thực hiện quy định xử phạt vi phạm trong lĩnh vực y tế
Bộ Y tế vừa ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Nghị định 90 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, nhằm bảo đảm thực thi thống nhất trên phạm vi cả nước.
Đẩy mạnh triển khai hồ sơ bệnh án điện tử trong toàn ngành y tế
Bộ Y tế vừa ban hành Chỉ thị yêu cầu đẩy mạnh triển khai hồ sơ bệnh án điện tử tại các cơ sở khám, chữa bệnh trên toàn quốc.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.