Tuyến lửa ác liệt

Có những đợt, quân Pháp đánh phá 2-3 tuần liên tục, ném bom rải thảm kết hợp nhiều loại bom trong một trận, nhằm hủy diệt lực lượng và làm tê liệt giao thông của ta.

Trong suốt 56 ngày đêm làm nhiệm vụ ở "túi bom" Cò Nòi, ông Cao Xuân Thọ quê ở xã Hoằng Giang, huyện Hoằng Hóa từng được phong là "vua phá bom", với kỉ lục phá gần 100 quả bom nổ chậm. Việc đơn vị 4 lần làm lễ truy điệu sống cho ông trước khi làm nhiệm vụ đã cho thấy tính chất ác liệt ở Cò Nòi khi ấy.

Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Cao Xuân Thọ, xã Hoằng Giang, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: "Một quả bom tuy nhìn bình thường nhưng thực tế rất khó phá. Nếu không khéo thì mình sẽ hy sinh trước. Tôi phải nghiên cứu và tìm hiểu thật kỹ về loại bom. Phá bom Cò Nòi tưởng đơn giản nhưng thực tế khó khăn hơn rất nhiều."

Trong thời gian diễn ra chiến dịch Điện Biên Phủ, trên suốt dọc tuyến đường huyết mạch từ Suối Rút qua Mộc Châu, Cò Nòi rồi lên tới đèo Pha Đin, thực dân Pháp điên cuồng dùng máy bay oanh tạc xuống đây. Có những ngày chúng dội hàng trăm tấn bom các loại, hòng cắt đứt con đường tiếp viện của ta cho chiến trường Điện Biên Phủ.

Với khẩu hiệu "Thanh niên xung phong có thể hy sinh, nhưng quyết không để huyết mạch giao thông bị tắc", dưới làn mưa bom bão đạn, lực lượng thanh niên xung phong ngày đêm chiến đấu, giành giật với quân địch từng giờ, từng phút, vừa phá bom nổ chậm, vừa san lấp hố bom, khôi phục đường xá, cầu cống.

Ông Lường Văn Sinh, Bản Cọ, xã Tông Cọ, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La cho biết: "Máy bay của địch bắn phá liên tục. Đến khi quân địch đi rồi thì lực lượng thanh niên xung phong phải san lại đường. San đường xong cho xe đi qua thì chúng tôi lại gánh lúa cho bộ đội. Làm cả ngày, cả đêm như vậy."

70 năm đã trôi qua, những địa danh như Suối Rút, Ngã Ba Cò Nòi, Đèo Pha Đin…đã trở thành những địa danh lịch sử, ghi dấu biết bao chiến công của thanh niên xung phong, hàng nghìn người đã hi sinh hoặc để lại một phần xương máu trên tuyền lửa ác liệt này. Và hôm nay, những con đường mòn cheo leo hiểm trở đến Điện Biên năm xưa đã được đầu tư nâng cấp, mở rộng, trở thành tuyến đường huyết mạch, góp phần thúc đẩy giao thương, phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội của vùng Tây Bắc.