Vang mãi bản hùng ca “Chiến thắng trận đầu”

Cửa biển Lạch Trường, nơi diễn ra cuộc đối đầu đầu tiên giữa Hải quân nhân dân Việt Nam và Hải quân Hoa Kỳ cách đây gần 60 năm. Ngày nay, một tượng đài chiến thắng đã được dựng lên, ghi dấu chiến công oanh liệt của Hải quân nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến đấu anh dũng, ngoan cường bảo vệ vùng biển, vùng trời thiêng liêng của Tổ quốc. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng với những người lính Hải quân, đặc biệt là những người đã trực tiếp tham gia trận đối đầu lịch sử năm ấy, âm vang của chiến thắng trận đầu vẫn còn vẹn nguyên trong tâm trí họ.

Lúc bấy giờ, trước nguy cơ thất bại của chiến lược "Chiến tranh đặc biệt", với ý đồ thực hiện chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân, hải quân, đêm 31/7, rạng sáng 1/8/1964, đế quốc Mỹ đưa tàu khu trục Ma-đốc tiến sâu vào vùng Đông Bắc đảo Hòn Mê. Biên đội tàu phóng lôi 333, 336, 339 của hải quân Việt Nam đã xuất kích chiến đấu, phóng ngư lôi làm tàu Ma-đốc bị thương phải tháo chạy ra khỏi hải phận miền Bắc. 

Bị đánh đuổi, Mỹ đã dựng lên sự kiện "Vịnh Bắc bộ", vu cáo cho hải quân Việt Nam cố tình tấn công tàu chiến Mỹ ở vùng biển quốc tế. Ngày 5/8/1964, Mỹ huy động trên 60 lần máy bay, chia làm 3 đợt tấn công cùng một lúc vào các mục tiêu kinh tế, quân sự, và căn cứ hải quân của Việt Nam từ Quảng Bình, đến Nghệ An, Thanh Hóa và Quảng Ninh.

Ông Lê Văn Lãm, Nguyên Chánh thanh tra Quân chủng Hải quân cho biết: "Mưu đồ của Mỹ là kiếm cớ để đưa chiến tranh ra miền Bắc. Khi đó, tôi đang là chiến sĩ chiến đấu tại Bãi Cháy. Chiến thắng đầu tiên của Việt Nam, của quân dân miền Bắc khẳng định tinh thần cảnh giác, ý chí chiến đấu và quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược".

Vào khoảng 14 giờ 45 phút ngày 5//8/1964, lực lượng không quân Mỹ từ hạm đội 7 bay vào đánh phá từ đảo hòn Nẹ, huyện Hậu Lộc đến cửa Lạch Trường, huyện Hoằng Hóa. Trong cuộc chiến không cân sức ấy, dân quân các xã ven biển huyện Hậu Lộc; xã Hoằng Trường, huyện Hoằng Hóa; đội tự vệ đánh cá Lạch Trường và các đơn vị vũ trang Đại đội 19 bộ đội phòng không bảo vệ trạm ra đa; đồn công an vũ trang 74... đã dũng cảm phối hợp với lực lượng hải quân, chiến đấu quyết liệt, ngoan cường với máy bay giặc Mỹ; vượt sóng ra khơi dưới làn "mưa bom, bão đạn" để cứu chữa thương binh, tiếp đạn cho tàu hải quân chiến đấu; góp phần viết nên bản hùng ca "trận đầu chiến thắng" của Hải quân nhân dân Việt Nam.

Trong trận chiến đấu ngày 5/8/1964, quân dân toàn miền Bắc bắn rơi 8 máy bay Mỹ, bắn bị thương nhiều chiếc khác, bắt sống 1 giặc lái. Riêng tại Thanh Hóa, trong cả 2 đợt chiến đấu ngày 2 và 5/8 ở Lạch Trường, quân và dân ta đã bắn rơi 2 máy bay giặc Mỹ, làm bị thương khu trục hạm Ma Đốc. 

Chiến thắng trận đầu của Bộ đội Hải quân và quân dân miền Bắc có tiếng vang lớn trên thế giới, khẳng định ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam: Không chịu khuất phục, "dám đánh, biết đánh và quyết đánh thắng" giặc Mỹ xâm lược; là chiến thắng của lòng yêu nước, ý chí căm thù giặc và nghệ thuật quân sự Việt Nam được kế thừa, phát triển trong thời đại Hồ Chí Minh.

Ông Bùi Xuân Thiện, Nguyên Chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 131- Quân chủng Hải quân cho biết: "Được học tập rèn luyện trong quân chủng, noi gương anh hùng liệt sĩ trận 5/8, chúng tôi luôn phấn đấu, rèn luyện, xây dựng quân chủng ngày càng vững mạnh".

Gần 60 năm đã trôi qua, cửa biển Lạch Trường năm xưa từng dậy sóng nhấn chìm tàu chiến của quân xâm lược, nhuộm thắm máu đào của những anh hùng liệt sĩ, nay thanh bình chứng kiến bao đổi thay, phát triển của quê hương, đất nước. Những thế hệ sinh ra và lớn lên trong hòa bình, hạnh phúc hôm nay, sẽ mãi mãi khắc ghi công ơn to lớn của các thế hệ cha anh đã anh dũng hy sinh bảo vệ vùng biển, vùng trời thiêng liêng của Tổ quốc.