Vay Trung Quốc gần 5 tỷ USD làm đường sắt, Kenya lỗ đậm, xin giãn nợ
Sau khi chấp nhận vay 4,7 tỷ USD từ Trung Quốc để "mua" tuyến đường sắt khổ chuẩn với kỳ vọng sẽ thúc đẩy nền kinh tế nước nhà, Kenya liên tục gặp rắc rối trong việc trả nợ.
Chấp nhận món nợ “khủng”
Kenya là quốc gia châu Phi đã vay 4,7 tỷ USD từ Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc để xây đường sắt.
Cụ thể, dự án đường sắt khổ chuẩn dài 580 km, kết nối thành phố duyên hải Mombasa với thị trấn Naivasha, gần thủ đô Nairobi của Kenya đã hoàn thành vào tháng 10/2019, gồm hai phần: phần đầu tiên kết nối Mombasa với thủ đô Nairobi có vốn đầu tư 3,2 tỷ USD và phần thứ hai kết nối Nairobi với Naivasha, có vốn đầu tư 1,5 tỷ USD.
Theo SCMP, nhà thầu chính của một phần dự án là Tổng Công ty Cầu đường Trung Quốc (CRBC) – một thành viên của Tập đoàn Xây dựng Kiến thiết Trung Quốc (CCCC), phần còn lại do CCCC trực tiếp đảm nhận.
Để thực hiện dự án này, Kenya thực hiện 2 khoản vay từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (Chexim) với thời hạn trả 20 năm, bao gồm một khoản vay trị giá 1,6 tỷ USD với mức lãi suất thương mại và một khoản vay nữa cũng có trị giá tương đương với mức lãi suất ưu đãi.
Những tưởng, con đường sắt tỷ đô này sẽ giúp cho nền kinh tế của quốc gia Đông Phi này có phần khởi sắc, khi 22 triệu tấn hàng hóa được dự đoán sẽ vận chuyển mỗi năm. Thời gian vận chuyển được cắt giảm từ 2 ngày còn 8 tiếng (tàu chở hàng vận tốc chậm hơn so với tuyến chở khách). Tuy vậy, mọi chuyện đều không như dự kiến.
“Bóng ma nợ khổng lồ”
Hàng loạt thách thức và khó khăn đặt ra đã khiến đoàn tàu trở thành tâm điểm luận chiến về gánh nợ mà nó chất nặng lên vai Chính phủ Kenya.
Tháng 12/2018, báo chí Kenya đưa tin, một bến cảng ở Mombasa có nguy cơ bị Bắc Kinh tịch thu liên quan đến các khoản nợ chưa trả. Kenya đã vay 9,8 tỷ USD của Bắc Kinh tính đến năm 2017, theo Viện Nghiên cứu sáng kiến Trung Quốc – châu Phi Johns Hopkins, hay gần 20% tổng nợ nước ngoài của quốc gia châu Phi.
Chính phủ Kenya và Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã bác báo cáo trên, song người dân Kenya vẫn không khỏi lo lắng về món nợ này.
Năm 2018, nợ công của Kenya chiếm đến 63,2% tổng sản phẩm nội địa (GDP) theo ước tính hồi tháng 10 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) làm tăng rủi ro nợ của nước này lên mức trung bình.
Dù Kenya đã trả xong khoản tiền lãi đầu tiên 350 triệu USD vào tháng 1 đầu năm nay cho Trung Quốc, song nước này vẫn còn đang bế tắc với phần thanh toán lãi tiếp theo vì tuyến đường sắt Mombasa-Naivasha vẫn chưa có lợi nhuận.
Theo chính phủ Kenya cho biết, năm ngoái, tuyến đường sắt nói trên tạo doanh thu 130 triệu USD nhưng chi phí phát sinh, chi phí vận hành lên tới 170 triệu USD.
Không những vậy, đại dịch Covid-19 đã làm tổn hại và bộc lộ khả năng sinh lời kém và đặc biệt tồi tệ hơn của tuyến đường sắt trị giá gần 5 tỷ USD đang khiến giới chức Kenya “lo lắng tột cùng” khi sắp tới hạn thanh toán.
Kêu gọi Trung Quốc đàm phán lại
Vào tuần trước, Ủy ban vận tải Kenya đề xuất tái thương lượng các khoản vay từ Chexim. Ủy ban này cho biết chính phủ Kenya cũng yêu cầu Công ty Africa Star Railway giảm 50% mức phí quản lý hàng tháng 10 triệu USD.
Chính phủ Kenya cũng hy vọng Bắc Kinh sẽ nới kỳ hạn trả nợ, trong bối cảnh nước này đang phải xoay xở từ nguồn thuế ít ỏi do ảnh hưởng của dịch Covid-19.
Bên cạnh tái thương lượng nợ với Trung Quốc ở các khoản vay trong dự án tuyến đường sắt Mombasa-Naivasha, các quan chức Bộ Tài chính Kenya cho biết họ cũng muốn đề nghị Trung Quốc giảm một phần trong tổng nợ của Kenya đối với Trung Quốc.
“Kenya buộc phải đàm phán lại với Trung Quốc về các khoản nợ. Dự án đường sắt không mang lại thu nhập, ngân sách từ thuế sụt giảm do đại dịch Covid-19 khiến Kenya không còn sự lựa chọn nào khác”, Tony Watima – chuyên gia kinh tế tại Kenya – nhận xét. “Tính riêng tuyến đường sắt do Trung Quốc xây dựng cũng đã chiếm tới 12% tổng các khoản nợ nước ngoài hiện Kenya đang phải chịu.”
Mỹ và một số nước phương Tây từ lâu đã cảnh báo Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc là “bẫy nợ”. Mỹ cho rằng, các nước nghèo phải đánh đổi lợi ích kinh tế, chính trị, thậm chí là quân sự để đổi lấy các khoản vay từ Bắc Kinh.
Tại châu Phi, hiện đã có ba nước gồm Ethiopia, Cộng hòa Congo và Angola tái đàm phán nợ thành công với Trung Quốc.
Hương Vũ/ Dân trí
Bài viết cùng chuyên mục
Đọc thêm
Giữ vững đà tăng trưởng công nghiệp
Quý 1/2026, chỉ số sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã đạt mức tăng trưởng 12,8% so với cùng kỳ. Hầu hết các sản phẩm công nghiệp chủ yếu đều ghi nhận mức tăng trưởng cao. Đây là tín hiệu tích cực, tạo niềm tin và động lực để các ngành, các địa phương, đơn vị doanh nghiệp nỗ lực phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng sản xuất công nghiệp năm 2026 đã đề ra.
Thanh Hóa tổng kết tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025
Sáng 3/4, Ban chỉ đạo Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 tỉnh Thanh Hóa tổ chức hội nghị tổng kết và công bố kết quả sơ bộ tổng điều tra trên địa bàn tỉnh. Đồng chí Lê Quang Hùng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị.
Sản xuất công nghiệp quý 1 năm 2026 duy trì đà tăng trưởng
Theo Sở Công Thương Thanh Hoá, sản xuất công nghiệp quý I/2026 trên địa bàn tỉnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 12,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Tăng cường quản lý, bình ổn giá hàng hóa
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công điện số 28 yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương tăng cường quản lý, điều hành và bình ổn giá, kiểm soát lạm phát trước biến động giá năng lượng, logistics toàn cầu.
Bộ Tài chính đề xuất miễn phí lĩnh vực hàng không, hàng hải
Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, Bộ Tài chính đề xuất miễn các khoản phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không và hàng hải đến hết năm để giảm phí vận chuyển cho doanh nghiệp.
Kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tăng
Hết quý I năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thuỷ sản cả nước đạt trên 16 tỷ USD, tăng 5,9% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, một số ngành như rau quả, thủy sản, chăn nuôi duy trì đà tăng trưởng mạnh.
Giữ ổn định lãi suất hỗ trợ tăng trưởng
Trước áp lực chi phí tăng cao, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu toàn hệ thống tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định lãi suất, kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.
Đảm bảo nguồn cung xăng dầu
Bộ Công Thương vừa ban hành Kế hoạch nhằm đẩy mạnh thực hiện các chỉ đạo của Bộ Chính trị và Thủ tướng Chính phủ về việc bảo đảm nguồn cung và ổn định giá nhiên liệu, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026.
Xuất khẩu gạo sang Philippines tăng 30%
Từ đầu năm đến giữa tháng 3, lượng gạo xuất khẩu là 1,74 triệu tấn, tăng 2,3% so với cùng kỳ năm 2025. Điều đáng chú ý là xuất khẩu gạo Việt Nam sang Philippines đang tăng trưởng mạnh sau khi nước này cho phép các thương nhân nhập khẩu gạo trở lại kể từ 1/1/2026.
Phát triển chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao theo chuỗi giá trị
Việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là công nghệ sinh học và tự động hóa, đang trở thành xu hướng tất yếu trong chăn nuôi tại Thanh Hóa. Việc ứng dụng công nghệ trong chăn nuôi đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hình thành các chuỗi giá trị, kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ môi trường.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.