Cần một cú hích cho công tác thi hành án dân sự trên địa bàn tỉnh

Gần 10 năm qua, một khu đất vàng có diện tích hơn 40.000m2 tại ngay trung tâm thành phố Thanh Hoá chưa được đưa vào sử dụng và phát huy hiệu quả. Nguyên nhân là do Công ty TNHH Tây Đô chưa trả cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam chi nhánh Thanh Hoá số tiền vay để thực hiện dự án Trường Tiểu học và THCS Thanh Hoa là trên 109 tỷ. 

Đến nay, sau 2 lần thực hiện thủ tục kê biên, 8 lần giảm giá và 9 lần đấu giá không thành, hiện mức giá bán chỉ còn trên 135,3 tỷ đồng, bằng khoảng một nửa mức định giá ban đầu, song công trình vẫn chưa tìm được chủ mới. Điều đáng nói là trong quá trình được giao bảo quản tài sản kê biên, Công ty TNHH Tây Đô đã cho các tổ chức cá nhân thuê, mượn địa điểm để lưu trú và hoạt động sản xuất kinh doanh, làm thay đổi hiện trạng tài sản được kê biên.

Ông Lê Viết Tám -Trưởng phòng Nghiệp vụ, Cục thi hành án Dân sự tỉnh Thanh Hoá cho biết: "Trong quá trình thi hành án vụ Tây Đô, chúng tôi phải tạm dừng 4 năm để chờ kết quả giải quyết kháng nghị của Toà án Nhân dân tối cao và Viện kiểm sát Nhân dân tối cao, 2 lần phải chờ kết quả giải quyêt phá sản của Toà án nhân dân Thành phố và Tòa án nhân dân tỉnh, tạm dừng để giải quyết các khiếu nại tố cáo của Công ty Tây Đô. Một lý do do bán tài sản không có người mua nên đến nay vẫn chưa được xử lý dứt điểm".

Hiện nay, các vụ việc phải thi hành án liên quan đến tàu cá đóng mới theo nghị định 67 cũng đang khá nhức nhối. Hầu hết các tàu cá này đều hoạt động không hiệu quả, thua lỗ dẫn đến không trả được nợ và đã bị các ngân hàng siết nợ, khởi kiện ra tòa. Tại thi hành án thành phố Sầm Sơn, mặc dù đã hoàn thành việc bán đấu giá tài sản thi hành án của cả 5 tàu cá theo Nghị định 67 và thu được số tiền là trên 10 tỷ đồng, song tổng số tiền mà các chủ tàu phải thi hành án và trả cho ngân hàng là gần 54 tỷ đồng. Do đó, số tiền mà Chi cục Thi hành án thành phố tiếp tục phải theo dõi thực hiện là trên 43 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Anh Văn - Chi cục trưởng Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Sầm Sơn cho biết: "Khó khăn nhất là tiền còn tồn đọng lại sau xử lý tài sản khi đủ trả nợ cho ngân hàng. Có những vụ nợ ngân hàng 19 tỷ sau khi xử lý tài sản chỉ có 1 tỷ rưỡi, còn hơn 17 tỷ là tồn đọng lại. Người chủ tàu vẫn nợ ngân hàng, chi cục thi hành án không thể khép hồ sơ được, đưa vào án không có điều kiện để tiếp tục theo dõi".

Theo báo cáo của Cục thi hành án dân sự tỉnh, từ 1/1/2017 – 30/6/2022, cơ quan thi hành án dân sự đã thụ lý gần 114.800 việc với số tiền gần 13.000 tỷ đồng. Tổng số phải thi hành là gần 113.400 việc với gần 11.000 tỷ đồng. Đến ngày 30/6/2022, đã thi hành xong 71.333 việc với gần 1.600 tỷ đồng, chưa thi hành xong trên 3.900 việc với 877 tỷ đồng, chưa có điều kiện thi hành là 4.722 việc với 1.547 tỷ đồng.

Trong đó, riêng số vụ việc liên quan đến tín dụng, ngân hàng phải thi hành là trên 1.300 việc với số tiền trên 2.500 tỷ đồng. Hiện vẫn còn 323 việc với 822 tỷ đồng có điều kiện thi hành nhưng chưa thi hành xong.

Việc chậm thi hành án dẫn đến nhiều hệ luỵ, trong đó không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của đương sự mà các ngân hàng không thu hồi được vốn, thất thoát và lãng phí kinh phí của nhà nước và đặc biệt là gây mất an ninh trật tự và ảnh hưởng đến tâm lý xã hội.

Ông Hoàng Văn Truyền - Cục Trưởng Cục thi hành án dân sự tỉnh Thanh Hoá: "Về chủ quan lực lượng chấp hành viên trong thời qua đã tích cực nhưng vẫn có đồng chí chưa tích cực trong khi thực hiện nhiệm vụ. Mặc dù lãnh đạo Cục và các Chi cục đều có quyết tâm rất cao. Mặt khác, những vụ việc hiện nay khó thi hành trong thực tế có vấn đề tranh chấp về mặt pháp lý. Ví dụ tài sản khi đưa ra tổ chức thi hành án sai khác với quá trình tố tụng cơ quan toà án đã tuyên. Các tổ chức tín dụng, khi cho vay là bất động sản, tài sản chưa quản lý tốt các tài sản đảm bảo".

Để giải bài toán cho công tác thi hành án, điều cần nhất là phải phân định rõ và quy trách nhiệm giữa các đơn vị, các ngành, đồng thời phải có các giải pháp căn cơ nhằm tạo sự thống nhất cao trong nhận thức, hành động của tất các các bên có liên quan nhằm mục đích giải quyết nhanh và hiệu quả nhất các vụ việc, tránh dây dưa, kéo dài, gây lãng phí và thất thoát.