Chuyện về cây vàng xanh trên đất Cán Khê

Bà Phạm Thị Ngọc, thôn 11, xã Cán Khê, huyện Như Thanh cho biết: "Riềng là cây trồng gắn bó với gia đình tôi 20 năm nay, so với những cây trồng trước, trồng riềng mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn".

Ông Lê Văn Lộc, thôn 5, xã Cán Khê, huyện Như Thanh chia sẻ: "Năm nay riềng được mùa, được giá người dân chúng tôi phấn khởi lắm".

Xã Cán Khê, huyện Như Thanh được mệnh danh là thủ phủ của cây riềng tại Thanh Hóa. Từ trồng riềng, nhiều hộ dân nơi đây đã có nguồn thu nhập ổn định, đời sống ngày càng phát triển. Đến thăm xã Cán Khê, chúng ta dễ dàng bắt gặp không khí làm việc hăng say của người dân trên những cánh đồng riềng. Nhà thì tập trung thu hoạch củ, nhà thì chăm bón những luống riềng mới... Để tránh cái nắng oi ả, từ 5h sáng mọi người đã gọi nhau ra đồng.

Chỉ tay về phía những cánh đồng xa, ông Nguyễn Đăng Sáu, Phó Chủ tịch UBND xã Cán Khê chia sẻ với chúng tôi: trước đây, người dân Cán Khê chủ yếu trồng lúa, ngô, sắn, nhưng đất đai cằn cỗi nên hiệu quả kinh tế không cao. Khoảng năm 2005, một số hộ dân đã đưa cây riềng về trồng xen canh trên những diện tích đất trồng màu. Thấy giống cây mới này hợp với khí hậu và thổ nhưỡng, cây phát triển tốt và cho nhiều củ, giá bán cũng cao nên mỗi năm người dân đều trồng xen. 

Năm 2015, nhận thấy nhu cầu thu mua riềng của các tiểu thương ngày càng nhiều, có nơi tiêu thụ ổn định, giá trị kinh tế cao hơn so với trồng màu, chính quyền địa phương đã tuyên truyền người dân chuyển đổi những diện tích trồng cây kém hiệu quả sang trồng riềng. Hiện nay, với diện tích 120 ha, cây riềng đã trở thành cây trồng chủ lực của địa phương. Đặc biệt, thôn 5 và 6 có 100% số hộ tham gia trồng riềng với diện tích 100 ha.

Gia đình chị Nguyễn Thị Tám, là một trong những hộ có kinh nghiệm trồng riềng của xã Cán Khê. Hiện nay gia đình chị trồng trên 3 ha riềng. Là người gắn bó với cây riềng nhiều năm qua, theo chị Tám, trồng riềng không khó, bởi đây là loại cây thích nghi rộng, phù hợp với nhiều loại đất khác nhau, có thể chịu được hạn và ngập úng. 

So với các cây trồng khác thì riềng là cây dễ chăm sóc, có thời gian sinh trưởng nhanh, năng suất cao. Riềng có thể cho khai thác quanh năm và lưu gốc. Đây là loại cây trồng để lấy củ. Củ riềng dùng làm gia vị, tạo mùi thơm cho các món ăn. Trong Đông y, củ riềng còn là dược liệu dùng để chữa nhiều loại bệnh. Hiện nay, từ trồng riềng, mỗi năm gia đình chị Tám thu về từ 150 đến 200 triệu đồng.

Để năng suất và sản lượng của riềng được nâng lên, đồng thời tăng giá bán, nhiều hộ dân trồng riềng ở Cán Khê đã tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chăm sóc và phòng chống sâu bệnh cho cây.

Vào mùa thu hoạch, từ trong nhà, ngoài ngõ, đi đến đâu ta cũng thấy màu đỏ của riềng. Các gia đình từ người lớn đến trẻ nhỏ, ai cũng hăng say làm việc. Gia đình anh Lê Văn Hiệu đã gắn bó với nghề thu mua riềng suốt nhiều năm qua. Hiện nay, trăn trở lớn nhất của anh Hiệu là làm sao để tìm được nhiều thị trường tiêu thụ riềng cho người dân, giúp bình ổn giá và bà con yên tâm sản xuất.

Cây riềng gắn bó với người dân Cán Khê hơn 20 năm, cũng có lúc khó khăn về nhu cầu thị trường, giá cả. Tuy nhiên, đến nay, riềng vẫn được xác định là cây trồng mũi nhọn của địa phương, là cây xóa nghèo của người dân Cán Khê. Thôn bản được phủ một màu xanh mướt, những ngôi nhà khang trang ngày càng nhiều hơn, đó chính là minh chứng giá trị của cây "vàng xanh" mang lại. Chia tay người dân xã Cán Khê, chúng tôi mang theo niềm tin về sự đổi thay mạnh mẽ trong đời sống người dân từ mô hình trồng riềng nơi đây.