Cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng – Tài liệu quý cho hoạt động ngoại giao Việt Nam

Với dung lượng hơn 800 trang, cuốn sách được chia làm 3 phần, bao gồm bài tổng quan "Kế thừa, phát huy truyền thống dân tộc, tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh, quyết tâm xây dựng và phát triển nền đối ngoại, ngoại giao toàn diện, hiện đại, mang đậm bản sắc "cây tre Việt Nam"" và 85 bài viết, bài phát biểu, trả lời phỏng vấn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, 52 ý kiến của các nhà chính trị, chuyên gia, học giả và bạn bè quốc tế. Nội dung cuốn sách khẳng định quan điểm toàn diện, nhất quán, thể hiện tầm nhìn chiến lược, tư duy sắc sảo, quyết đoán của người đứng đầu Đảng ta đối với công tác đối ngoại, ngoại giao, góp phần thực hiện chủ trương của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII về "Xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại với ba trụ cột là đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân".

Những bài viết, bài phát biểu trong cuốn sách là sự chắt lọc, đúc kết từ nghiên cứu lý luận sâu sắc và hoạt động thực tiễn cách mạng phong phú của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng; thể hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, đúng đắn của Tổng Bí thư đối với công tác đối ngoại, ngoại giao, góp phần phát triển tư duy lý luận của Đảng ta về đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Thạc sĩ Vũ Tất Thành, giảng viên chính khoa Xây dựng Đảng, Trường Chính trị tỉnh Thanh Hoá cho biết: "Đường lối đối ngoại Việt Nam chúng ta đã được bồi đắp kế thừa và phát triển bởi không chỉ truyền thống dân tộc mà còn dựa trên cơ sở nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác Lê Nin, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhà nước ta sẽ tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại, tư tưởng tiến bộ của nhân loại nói chung, trong đấy có đối ngoại và ngoại giao nói riêng để bổ sung phát triển đường lối đối ngoại độc lập tự chủ của Việt Nam ta trong thời đại mới, thời đại Hồ Chí Minh; điều đó đã được Tổng Bí thư tổng kết một cách rất sâu sắc trong cuốn sách". Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Thị Mai, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Đức cũng cho biết: "Tổng Bí thư tổng kết một cách rất  sâu sắc trong cuốn sách này và Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã kế thừa được những tinh hoa trong tư tưởng và đường lối đối ngoại của cha ông ta từ trước đến nay, đặc biệt là Chủ tịch Hồ Chí Minh như "đem lại nghĩa để thắng hung tàn lấy chí nhân thay cường bạo" hay "lấy bất biến ứng vạn biến". Đường lối đối ngoại của chúng ta là một đường lối đối ngoại thể hiện cái tinh thần yêu chuộng hòa bình, trọng hòa hiếu nhưng cũng thể hiện rất rõ được hào khí của dân tộc Việt Nam".

Một trong những nội dung nổi bật, được xem là linh hồn của cuốn sách chính là quan điểm "ngoại giao cây tre" của Tổng Bí thư. Quan điểm này được Tổng Bí thư đưa ra lần đầu tại Hội nghị đối ngoại toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng vào tháng 12/2021.

Với việc làm rõ nội hàm của "cây tre Việt Nam": "Gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển", Tổng Bí thư đã khẳng định và định hướng đường lối ngoại giao của Việt Nam là: mềm mại, khôn khéo, nhưng rất kiên cường, quyết liệt; linh hoạt, sáng tạo nhưng rất bản lĩnh, kiên định, can trường trước mọi thử thách, khó khăn vì độc lập dân tộc, vì tự do, hạnh phúc của Nhân dân. Đoàn kết, nhân ái, nhưng kiên quyết, kiên trì bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc. Biết nhu, biết cương; biết thời, biết thế; biết mình, biết người; biết tiến, biết thoái, "tuỳ cơ ứng biến".

Quan điểm "ngoại giao cây tre" và nhiều vấn đề quan trọng về đường lối đối ngoại, ngoại giao được thể hiện trong cuốn sách có ý nghĩa định hướng, dẫn đường cho con đường ngoại giao của Đảng, Nhà nước trong thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng như hiện nay. Cũng chính việc thực hiện nhất quán đường lối ngoại giao mang đậm bản sắc "cây tre Việt Nam" mà trong những năm qua, Việt Nam đã đạt được những thành công rực rỡ trong việc mở rộng và nâng cấp quan hệ ngoại giao với nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới.

Đến nay, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 193 nước, vùng lãnh thổ; quan hệ với các nước láng giềng, các đối tác quan trọng và bạn bè truyền thống ngày càng sâu sắc hơn; lòng tin chính trị với nhiều nước được củng cố vững chắc; hợp tác ngày càng mở rộng, thực chất và hiệu quả. Đặc biệt, Việt Nam đã nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với 7 quốc gia, trong đó có nhiều cường quốc như: Trung Quốc, Nga, Mỹ, Ấn Độ.

Thạc sĩ Vũ Tất Thành, giảng viên chính khoa Xây dựng Đảng, Trường Chính trị tỉnh Thanh Hoá cho biết: "Trên cương vị là người đứng đầu Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư đã phát triển kế thừa và nêu ra một khái niệm mới, đó là để đáp ứng tình hình thế giới đầy phức tạp hiện nay, chúng ta cần thiết phải khởi xướng một trường phái đối ngoại mới, đó là đối ngoại ngoại giao "cây tre Việt Nam". Tổng Bí thư đã nói rất rõ về nội hàm của Ngoại giao "cây tre Việt Nam", đó là "Gốc chắc, thân vững, cành lá uyển chuyển", đó là một nền ngoại giao độc lập tự chủ hòa bình hữu nghị hợp tác".

Trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều chuyển biến phức tạp, đặt ra những yêu cầu ngày càng cao cho công tác đối ngoại; cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chính là cẩm nang quý có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, giúp đội ngũ cán bộ làm công tác đối ngoại có cái nhìn bao quát, toàn diện về quan điểm, đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước, từ đó kiên định và giữ vững lập trường: "độc lập, tự cường và bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc luôn luôn là nguyên tắc bất biến, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt" trong toàn bộ hoạt động ngoại giao các cấp; lấy đối ngoại để bảo vệ đất nước từ sớm từ xa, là bệ phóng cho sự phát triển của đất nước.