Hàm Rồng chiến thắng, nguồn cảm xúc trong sáng tác văn học nghệ thuật

Trong gần 10 năm từ 1965 đến 1972, cầu Hàm Rồng - huyết mạch giao thông quan trọng của Đất nước lúc bấy giờ đã trở thành "toạ độ lửa" nơi diễn ra cuộc chiến đấu ác liệt của quân và dân ta với máy bay giặc Mỹ xâm lược. Đây cũng là giai đoạn nở rộ các sáng tác về đề tài Hàm Rồng. Hầu như các nhà văn, nhà thơ, nhạc sỹ, họa sỹ, các nhà làm phim trong nước và quốc tế... đều có mặt ở tọa độ lửa Hàm Rồng để khắc họa ý chí kiên cường, tinh thần quả cảm của quân và dân ta quyết tâm đánh thắng kẻ thù xâm lược một cách chân thực và sống động nhất. Tiêu biểu có ca khúc "Chào Sông Mã anh hùng" của Nhạc sỹ Xuân Giao; "Cây lúa Hàm Rồng" của nhạc sỹ Đôn Truyền; trong số hàng chục bài thơ hay về Hàm Rồng có "Trụ Cầu Sông Mã" của nhà thơ Mã Giang Lân…

Từng là một pháo thủ phòng không thuộc Trung đoàn 228 bảo vệ Cầu Hàm Rồng, đối với cựu chiến binh - Nhạc sỹ Ngọc Khuê, Hàm Rồng - Nam Ngạn có một ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Đây không chỉ là nơi ông đã tham gia chiến đấu mà còn là mảnh đất khơi nguồn cho nhiều sáng tác âm nhạc của ông. Ca khúc "Tiếng hát trên dòng sông Mã" chính là tác phẩm đầu tay ông sáng tác ngay tại mặt trận Hàm Rồng, được thu âm và phát trên Đài Tiếng nói Việt Nam từ những ngày chiến tranh còn đang ác liệt.

Nhạc sỹ Ngọc Khuê, Cựu chiến binh – Pháo thủ Trung đoàn 228 bảo vệ Cầu Hàm Rồng cho biết: "Cảm xúc của tôi khi sáng tác bài "Tiếng hát trên dòng sông Mã" chính là sau trận 26/5/1965, sự phối hợp hiệp đồng chiến đấu nhịp nhàng hiệu quả giữa bộ đội cao xạ, hải quân nhân dân việt nam và bà con nhân dân khu vực Hàm Rồng".

Cầu Hàm Rồng - Sông Mã là mạch nguồn cảm xúc không ngừng chảy và được tiếp nối trong hoạt động sáng tác văn học nghệ thuật của nhiều thế hệ văn nghệ sỹ cả nước nói chung cũng như văn nghệ sỹ Thanh Hoá nói riêng.

Sáu mươi năm đã trôi qua, từ sự tàn phá của chiến tranh, Vùng đất Nam Ngạn – Hàm Rồng, Sông Mã hôm nay đã hồi sinh diệu kỳ và đang hoà mình vào sự phát triển từng ngày cùng quê hương, đất nước. Cây Cầu Hàm Rồng huyền thoại vẫn in bóng trên dòng Sông Mã, nâng đỡ cho những chuyến tàu ra Bắc vào Nam. Vẻ đẹp huyền tích, sơn thuỷ hữu tình của vùng đất Hàm Rồng – Sông Mã và chiến công oai hùng của quân và dân ta hơn nửa thế kỷ trước, sẽ mãi là mạch nguồn cảm xúc dâng trào đối với các thế hệ văn nghệ sỹ cả nước cũng như văn nghệ sỹ Xứ Thanh hôm nay và mai sau.