Hàm Rồng chiến thắng – Thắng lợi của đường lối chiến tranh Nhân dân

Làng Yên Vực từng được mệnh danh là "túi bom" - trọng điểm bắn phá ác liệt của kẻ thù trong cuộc chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng. 60 năm trước, đội Dân quân tự vệ làng Yên Vực với 75 thành viên ra đời. Họ là những người tình nguyện không đi sơ tán, vừa sản xuất, vừa cùng bộ đội chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng- cây cầu huyết mạch nối liền con đường Bắc Nam. Danh hiệu "Dũng sỹ làng Yên Vực" ra đời trong những ngày mưa bom, bão đạn ấy.

Ông Nguyễn Đặng Thược, phố Yên Vực, phường Tào Xuyên, thành phố Thanh Hoá cho biết: "75 dũng sĩ có 3 khẩu hiệu là: sẵn chiến đấu, phục vụ chiến đấu và sản xuất. Đó là 3 mục tiêu chính, vừa chiến đấu, vừa sản xuất. Trung đội dân quân này là 10 năm quyết thắng".

Cùng với Nhân dân làng Yên Vực, Nhân dân những ngôi làng đôi bờ sông Mã thời kỳ ấy như làng: Đông Sơn, làng Từ Quang, làng Nam Ngạn đều tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu với khí thế "cả làng ra trận". Trên 2.000 dân quân, tự vệ xung quanh khu vực Hàm Rồng và trên 1.000 cán bộ, công nhân ngành giao thông vận tải được bổ sung mọi mặt cho cuộc chiến đấu.

Trên các đường làng, ngõ phố, khu tập thể, nơi làm việc, đâu đâu cũng sôi sục khí thế "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược". Nhân dân vùng Hàm Rồng giao nhà cho bộ đội, hiến của cải, tài sản cho sự nghiệp đánh giặc giữ nước.

Bà Nguyễn Thị Hằng, Nguyên Khu đội trưởng dân quân Nam Ngạn (thời kỳ năm 1965) cho biết: "Các làng xã bên Nam và bên Bắc cầu Hàm Rồng đều có đơn vị chiến đấu. Ngoài bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương thì dân quân và tự vệ. Hải quân ở biển cũng vào khu vực Hàm Rồng, tham gia chiến đấu. Rất nhiều lực lượng cả của Trung ương, địa phương, lực lượng nào cũng có súng, xã nào cũng có trận địa, có trung liên và súng trường. Cuộc chiến đấu lúc đó sôi sục, căng thẳng nhưng mà thắng lợi".

Nhà văn Lê Xuân Giang, Nguyên Chính trị viên Đại đội 4, Trung đoàn 228 cho biết thêm: "Cuộc chiến tranh này là cuộc chiến tranh Việt Nam đã phát huy được toàn bộ sức mạnh của chiến tranh Nhân dân. Không phải chỉ có sức mạnh tổng hợp theo nghĩa đơn thuần mà kể cả chiến thuật, kỹ thuật và lòng dũng cảm của người dân Việt Nam tạo nên chiến thắng này".

Trong 2 ngày 3 và 4/4/1965, không quân Mỹ đã xuất kích 454 lượt máy bay, ném hàng nghìn tấn bom đạn xuống khu vực Nam Ngạn - Hàm Rồng. Với thế trận hiệp đồng giữa bộ đội phòng không, dân quân tự vệ, lũ "giặc trời" dù bay ở tầm cao hay tầm thấp, đều không tránh được hỏa lực phòng không của ta bủa vây từ nhiều phía. Quân và dân ta đã bắn rơi 47 máy bay Mỹ, bắt sống nhiều giặc lái, lập nên kỷ lục đầu tiên về bắn rơi máy bay Mỹ trên miền Bắc. Chiến thắng Hàm Rồng đã làm nức lòng quân, dân cả nước, tiếp thêm động lực để quân, dân ta tiếp tục tiến lên đánh thắng hoàn toàn đế quốc Mỹ và tay sai, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.