Hiệu quả trồng rừng sản xuất bằng giống keo lai nuôi cấy mô

Năm 2019, gia đình ông Nguyễn Văn Thắng, ở thôn Minh Liên xã Minh Sơn huyện Ngọc Lặc trồng trên 5 ha keo lai bằng giống nuôi cấy mô dòng AH1. Đến nay, sau hơn 3 năm, keo có đường kính trung bình 15 cm, chiều cao cây 16 mét. Trữ lượng rừng đạt khoảng 150m3. Trong khi đó, so với diện tích rừng sử dụng giống keo tai tượng hạt được gia đình ông trồng từ năm 2017, thì đến nay, trữ lượng gỗ chỉ đạt 115m3/1 ha. 

Với diện tích keo lai nuôi cấy mô này, gia đình ông Thắng đang thu tỉa lần 1 và đến năm thứ 7 mới khai thác.

Ông Nguyễn Văn Thắng, thôn Minh Liên, xã Minh Sơn, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa cho biết, so với cây keo hạt, keo thường, cây keo lai phát triển tốt hơn. Để tiếp tục phát triển kinh tế địa phương, đề nghị các ban ngành, các nhà khoa học nhân rộng mô hình trồng cây keo lai để mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người trồng rừng.

Thực hiện Dự án "Nghiên cứu, trồng sản xuất thử một số giống cây nuôi cấy mô phục vụ tái cơ cấu ngành lâm nghiệp Thanh Hóa", năm 2019, Trung tâm nghiên cứu, khảo nghiệm và dịch vụ cây trồng - Viện Nông nghiệp Thanh Hóa đã xây dựng mô hình trồng keo lai nuôi cấy mô tại xã Minh Sơn, huyện Ngọc Lặc với tổng diện tích 100 ha. Dự án thực hiện trồng thử nghiệm 5 loại giống keo lai nuôi cấy mô, gồm: AH1, BV 32, BV 10 và BV16. Mỗi giống 20 ha, đồng thời, có diện tích đối chứng để so sánh. Tham gia mô hình, các hộ dân được hỗ trợ giống, phân bón, được hướng dẫn quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc. 

Đến nay, sau hơn 3 năm triển khai, trong số 5 giống keo được trồng thử nghiệm, thì hai giống keo lai mô AH1 và BV32 thể hiện ưu điểm vượt trội, có độ sinh trưởng, phát triển và trữ lượng rừng tốt nhất. Dự kiến, đến năm thứ 7 sẽ cho thu hoạch, trữ lượng rừng có thể đạt trung bình 330 m3/1 ha, tăng 68% so với keo tai tượng nội hoặc keo Úc trồng hạt. Giống keo mô AH1 còn có ưu điểm là dễ bóc vỏ, tỷ lệ gỗ xẻ đạt tới 80%, trong khi với keo trồng bằng hạt, tỷ lệ gỗ xẻ chỉ đạt 60%.

Tiến sỹ Nguyễn Trọng Quyền, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu, khảo nghiệm và dịch vụ cây trồng-Viện Nông nghiệp Thanh Hóa cho biết, việc ứng dụng khoa học kỹ thuât để sản xuất giống mô và đưa những giống mô tốt cùng với vấn đề thâm canh rừng mang lại lợi nhuận cao, tăng giá trị kinh tế cho người dân, thay đối thị trường, chuyển từ chế biến dăm gỗ sang gỗ xuất khẩu. 

Hiện nay, cơ cấu giống trồng rừng sản xuất trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa chủ lực là cây keo. Tuy nhiên, việc sử dụng keo nuôi cấy mô cho diện tích trồng mới rừng sản xuất hàng năm còn hạn chế, năm 2023 chỉ đạt 18%. Thông qua mô hình, người dân các địa phương có cơ sở lựa chọn nguồn giống phù hợp để phát triển kinh tế rừng, thay đổi cách làm, phương thức canh tác, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao thu nhập trên một đơn vị diện tích.