Huyện Quan Hoá giữ gìn, phát huy nghề truyền thống

Bản Bút, xã Nam Xuân, huyện Quan Hoá có trên 100 hộ với gần 500 nhân khẩu, đa số là người dân tộc Thái. Từ xa xưa, phụ nữ nơi đây đã gắn bó với nghề dệt thổ cẩm. Có thời gian, nghề này bị mai một do ảnh hưởng của cơ chế thị trường.

Những năm gần đây, với sự quan tâm của các ngành, các cấp, xã Nam Xuân đã khôi phục, từng bước phát triển nghề dệt thổ cẩm ở bản Bút. Các nghệ nhân, hộ gia đình làm nghề được tiếp cận các chính sách hỗ trợ về vốn, đầu tư trang thiết bị phục vụ sản xuất, quảng bá sản phẩm… Việc dạy nghề, truyền nghề cũng được tổ chức thường xuyên. Năm 2021, nghề dệt thổ cẩm ở bản Bút đã được Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá công nhận là nghề truyền thống.

Bà Lương Thị Nhã, bản Bút, xã Nam Xuân, huyện Quan Hoá cho biết: "Ngày xưa, các bà ai cũng biết dệt, thành nghề truyền thống của dân tộc và là bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Bây giờ các nghệ nhân đã mở lớp học để chị em học thêm". Chị Ngân Thị Thiệc, bản Bút, xã Nam Xuân, huyện Quan Hoá cũng chia sẻ: "Chúng tôi rất hào hứng hỏi hỏi, biết thêm về nghề dệt thổ cẩm của các bà, các mẹ lưu truyền cho con cháu sau này".

Năm 2021, nghề sản xuất bánh nhãn Hồi Xuân, huyện Quan Hóa cũng được công nhận là nghề truyền thống. Đây là cơ sở quan trọng để các hộ gia đình, các cơ sở phát triển sản xuất, mở rộng thị trường. Những lúc cao điểm, huyện Quan Hóa có khoảng 100 hộ dân làm bánh nhãn, cung cấp cho thị trường trong tỉnh và nhiều tỉnh, thành khác.

Nếu như trước đây, bánh nhãn được sản xuất nhiều, tiêu thụ mạnh vào dịp Tết cổ truyền thì gần đây, loại bánh này được sản xuất, tiêu thụ quanh năm. Bánh nhãn Hồi Xuân đã được công nhận là sản phẩm OCOP, là sản phẩm đặc trưng tiêu biểu của huyện Quan Hoá. Bà Phạm Thị Phương, Phó Chủ tịch UBND thị trấn Hồi Xuân, huyện Quan Hoá, cho biết: thị trấn có hơn 40 hộ làm bánh nhãn, mỗi năm thu nhập về khoảng 100 triệu. Đây là sản phẩm có giá trị và tạo công ăn việc làm rất lớn cho người dân trên địa bàn.

Để phát huy nghề truyền thống trên địa bàn, huyện Quan Hoá đã tập trung mở các lớp đào tạo nghề; hỗ trợ cho các cơ sở sản xuất đưa sản phẩm nghề truyền thống tham gia hội chợ, trưng bày quảng bá tại các sự kiện xúc tiến thương mại, du lịch, văn hoá trong và ngoài tỉnh; tham gia Chương trình OCOP; chú trọng phát triển nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch.

Ông Lê Hữu Quyết, Trưởng phòng Văn hoá thông tin huyện Quan Hoá cho biết: "Để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng tại bản Bút, nghề dệt thổ cẩm đã được  huyện cũng như phòng Văn hóa tham mưu tổ chức lớp dậy dệt thổ cẩm cho bà con Nhân dân. Mong muốn của bà con là cấp trên hỗ trợ cho bà con về khung dệt, đầu ra cho sản phẩm. Hiện nay đầu ra cho sản phẩm mới có 1 cơ sở ở thị trấn thu mua cho bà con".

Cùng với việc phát triển các nghề truyền thống đã được công nhận, huyện Quan Hoá sẽ tiếp tục quan tâm bảo tồn, phát triển nghề làm rượu cần men lá, văn hoá ẩm thực của dân tộc Thái, cùng các giá trị văn hoá phi vật thể độc đáo của đồng bào các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch; góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.