Khó khăn trong thực hiện một số tiêu chí chuyển đổi số cấp xã

Theo Quyết định số 1829 ngày 30/5/2023 của UBND tỉnh Thanh Hóa, nhóm tiêu chí Chính quyền số có 11 chỉ tiêu thành phần, nhóm Kinh tế số có 6 chỉ tiêu thành phần, nhóm Xã hội số có 12 chỉ tiêu thành phần và nhóm Hạ tầng số có 8 chỉ tiêu thành phần. Trong năm 2023, UBND tỉnh giao chỉ tiêu cho 132 xã, phường, thị trấn hoàn thành chuyển đổi số theo Bộ Tiêu chí này.

Ghi nhận đến thời điểm này, nhóm tiêu chí về Chính quyền số được các xã tập trung thực hiện và đạt được nhiều kết quả tích cực. Lãnh đạo, cán bộ, công chức trên địa bàn cấp xã đã xử lý công việc hoàn toàn trên môi trường điện tử; các thủ tục hành chính cấp xã được triển khai đồng bộ và liên thông với cổng dịch vụ công tỉnh, cổng dịch vụ công quốc gia, góp phần nâng cao hiệu suất và rút ngắn thời gian xử lý công việc của chính quyền các địa phương.

Tại xã Thiệu Long, huyện Thiệu Hóa, đến nay, 100% văn bản hồ sơ công việc của UBND xã đã được xử lý trên môi trường điện tử; tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn luôn đạt trên 96%. Người dân đến giao dịch hành chính được cán bộ tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả xã hướng dẫn, hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 – 4. Nhờ đó, tỷ lệ người dân có ý thức làm thủ tục trực tuyến ngày càng tăng.

Bà Lê Thị Trang, Công chức UBND xã Thiệu Long, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Chúng tôi không làm thay, làm hộ nữa mà cố gắng hướng dẫn người dân sử dụng các dịch vụ công trực tuyến để người dân thấy ban đầu có thể hơi khó nhưng dùng quen thì mang lại nhiều tiện ích cho người dân".

Tuy nhiên, trong các nhóm tiêu chí về kinh tế số, xã hội số hay hạ tầng số, đều có một số chỉ tiêu thành phần mà các xã thực hiện khá khó khăn. Năm 2023, xã Hoằng Tiến là 1 trong 11 xã của huyện Hoằng Hóa được giao nhiệm vụ hoàn thành chuyển đổi số cấp xã. Trên địa bàn xã có 40 doanh nghiêp, đều là doanh nghiệp quy mô nhỏ và rất nhỏ.

Vì thế, mặc dù xã đã tuyên truyền, vận động, nhưng hầu hết các doanh nghiệp vẫn chưa sử dụng hợp đồng điện tử trong hoạt động kinh doanh, mà vẫn giao dịch mua bán hàng hóa với các hợp đồng giấy tờ trực tiếp theo thói quen như cũ. Do vậy, việc đảm bảo tỷ lệ 50% doanh nghiệp sử dụng hợp đồng điện tử theo yêu cầu của Bộ Tiêu chí Chuyển đổi số cấp xã đang là thách thức đối với xã Hoằng Tiến.

Ông Lê Duy Trọng, Phó Chủ tịch UBND xã Hoằng Tiến, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Để đạt mục tiêu, bên cạnh việc tiếp tục tuyên truyền các chủ doanh nghiệp dần chuyển đổi sang hợp đồng điện tử thì chúng tôi vận động, hướng dẫn các doanh nghiệp ký kết các loại hợp đồng điện tử đơn giản như hợp đồng lao động, hợp đồng công việc để dần hình thành thói quen và đẩm bảo chỉ tiêu"

Bên cạnh đó, trong nhóm tiêu chí về xã hội số, có những chỉ tiêu thành phần mà theo đánh giá của nhiều xã là khó thực hiện, như: Tỷ lệ hô gia đình thanh toán tiền điện bằng phương thức không dùng tiền mặt đạt 60%; tỷ lệ dân số trưởng thành có chữ ký số hoặc chữ ký điện tử cá nhân đạt 30%, hay tỷ lệ người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử được cập nhật, bổ sung thông tin thường xuyên đạt 95%... Nguyên nhân do điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật chưa đáp ứng được yêu cầu và nhận thức của người dân đối với vấn đề này còn hạn chế.

Bác sỹ Hà Thị Lê, Trưởng Trạm Y tế xã Thiệu Long, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Cơ sở vật chất chưa đủ, rồi người dân có thói quen đến khám xong là về, cũng ít quan tâm đến sổ sức khỏe điện tử là gì, cũng không có điện thoại thông minh mà cài"

Có thể thấy, việc hoàn thành 37 chỉ tiêu thành phần của bộ tiêu chí đánh giá Chuyển đổi số cấp xã có khối lượng công việc rất lớn, trong khi nguồn lực của cấp xã rất hạn hẹp. Để đạt mục tiêu 132 xã hoàn thảnh chuyển đổi số trong năm 2023, bên cạnh sự nỗ lực, quyết tâm của các xã, thì rất cần có sự hỗ trợ tích cực từ cấp trên, sự chung tay giúp sức của các doanh nghiệp, và đặc biệt là sự đồng tình, hưởng ứng của người dân.