Kinh thành Huế thu nhỏ giữa lòng xứ Thanh
Vùng Gia Miêu xưa thuộc tổng Thượng Bạn, huyện Tống Sơn, phủ Hà Trung, trấn Thanh Hoa, nay thuộc xã Hà Long, huyện Hà Trung, cách thành phố Thanh Hóa hơn 40 km về hướng Bắc. Tổ tiên nhà Nguyễn định cư ở đây rồi sinh cơ lập nghiệp. Vùng đất này về sau là nơi an táng Triệu tổ Tĩnh hoàng đế Nguyễn Kim, bố của chúa Nguyễn Hoàng, người mở mang bờ cõi về phương nam. Trong vùng Gia Miêu có khu di tích lăng miếu Triệu Tường từng được các nhà sử học đánh giá là "kinh thành Huế thu nhỏ" ở xứ Thanh bởi kiến trúc bề thế do các vua nhà Nguyễn xây dựng đầu thế kỷ 19.
Lăng miếu Triệu Tường được xây dựng năm 1803 dưới thời vua Gia Long để tưởng nhớ đến tiền nhân, tiên tổ nơi phát tích 9 chúa, 13 vua triều Nguyễn. Công trình này được ví như một "kinh thành Huế" thu nhỏ giữa lòng xứ Thanh.
Với các dòng tộc vua chúa phong kiến, việc hướng về tổ tiên, nguồn cội không chỉ nhằm thực hành đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", ngợi ca công đức tiền nhân, mà còn là nơi để gửi gắm và bày tỏ khát vọng vững bền muôn đời cho vương triều. Gia Miêu ngoại trang (làng Gia Miêu, xã Hà Long, huyện Hà Trung ngày nay) - "đất tổ" nhà Nguyễn - nơi "Đất lớn chúa thiêng sinh ra Triệu tổ/Vun đắp cương thường nêu rạng thánh võ", cũng từng giữ vai trò như vậy. Và dấu ấn sâu đậm nhất minh chứng cho sự tồn tại của vương triều này trên đất xứ Thanh, phải kể đến Khu di tích lăng miếu Triệu Tường.
Theo sử sách, năm 1802, Nguyễn Phúc Ánh (hậu duệ đời thứ 11 của Nguyễn Kim) đã thống nhất hai xứ Đàng trong và Đàng ngoài, lên ngôi hoàng đế, đặt niên hiệu là Gia Long, lấy quốc hiệu là Việt Nam. Trong chuyến tuần thú Bắc Hà, vua Gia Long tìm về Gia Miêu yết bái tổ tiên, truy tôn Nguyễn Kim là Triệu tổ Tĩnh hoàng đế. Đồng thời, vua Gia Long cũng cho đắp nền Phương Cơ, dựng lăng Trường Nguyên thờ Triệu tổ ngay dưới chân núi Thiên Tôn. Sách Niên giám Đông Dương chép "Làng Quý Hương, huyện Tống Sơn, phủ Hà Trung có tiếng là cái nôi của triều đại đương thời. Các miếu tháp thờ cúng các vị tiên vương được xây dựng ở đây, có tường gạch bao quanh, tường được giữ phòng bằng lũy, làm đúng như một tòa thành nhỏ, đó là Tôn Thanh hay còn gọi là Triệu Tường".
Khu miếu Triệu Tường có diện tích khoảng 5 ha, có tường thành xây kín, bao quanh là hào nước, cầu gạch bắc qua, lại có hai lớp lũy bao bọc nên được ví như tòa thành nhỏ. Cửa Nam có một vọng lâu, cổng tam quan, phía sau là hồ sen hình bán nguyệt. Miếu được chia làm ba khu vực. Khu chính giữa là Nguyên miếu thờ Triệu tổ Tĩnh hoàng đế Nguyễn Kim và Thái tổ Gia dụ hoàng đế Nguyễn Hoàng. Khu phía Đông thờ Trừng quốc công Nguyễn Văn Lựu (thân phụ của Nguyễn Kim) và Lỵ nhân công Nguyễn Hán (con trai Nguyễn Hoàng). Khu phía Tây là trại lính và nhà ở của gia nhân các quan trông coi lăng miếu. Toàn bộ công trình đều nhìn về phương Nam. Hàng năm, gặp tiết ngũ hưởng và các tiết khác theo quy định của triều đình, quan tỉnh Thanh Hóa vâng mệnh hành lễ theo lệ như các miếu ở Kinh thành Huế. Đồng thời, nhiều vua Nhà Nguyễn như Gia Long, Minh Mệnh, Thiệu Trị, Thành Thái, Khải Định sau khi lên ngôi đều về dâng hương, bái yết tổ tiên.
Với những giá trị của di tích, năm 2007, khu lăng miếu Triệu Tường đã được Bộ Văn hóa, Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia. Hiện Khu di tích lăng miếu Triệu Tường đã và đang được tôn tạo lại dựa trên kết quả khảo cổ học và ảnh tư liệu từ thời Pháp thuộc. Từ đó, diện mạo một "cố đô Huế" thu nhỏ đang dần hiện hữu trên vùng đất Gia Miêu.
Ông Nguyễn Văn Lê, Phó Chủ tịch UBND xã Hà Long, huyện Hà Trung cho biết: "Di tích lăng miếu Triệu Tường đã và đang được trùng tu, tôn tạo tương xứng với vị thế là nơi phát tích vương triều nhà Nguyễn".
Những dấu tích vương triều nhà Nguyễn còn hiện diện thông qua hình ảnh của "kinh thành Huế" thu nhỏ - lăng miếu Triệu Tường là kho tàng lịch sử - văn hóa độc đáo, tư liệu khoa học, khảo cổ quý báu. Lịch sử là những điều thuộc về quá khứ nhưng quá khứ giàu truyền thống lịch sử của đất và người xứ Thanh ấy vẫn như cây cổ thụ muôn đời tỏa bóng, che mát đường ta vươn tới tương lai, góp phần dệt nên khát vọng thịnh vượng. Đó cũng là cách hậu thế thể hiện sự tri ân với khát vọng của tiền nhân: "Trông ngắm non sông nhớ đến gốc cõi/ Khắc chữ vào bia lưu ức vạn tài".
Việt Nam có 2 đại diện lọt top 10 khách sạn tốt nhất thế giới
Trong danh sách Travelers' Choice Awards Best of the Best 2026 Hotels (Giải thưởng Tốt nhất thế giới do người dùng bình chọn, hạng mục Khách sạn) của nền tảng du lịch trực tuyến Tripadvisor vừa chính thức công bố, Việt Nam có hai đại diện là: La Siesta Hoi An Resort & Spa (Hội An) xếp thứ 6, và La Sinfonía del Rey Hotel & Spa (Hà Nội) xếp thứ 10.
Vé máy bay hè hạ nhiệt, du lịch nội địa tăng tốc
Từ đầu tháng 6, nhiều hãng bay đã tung nhiều chương trình khuyến mãi, bổ sung lượng lớn ghế và chuyến trên các chặng bay du lịch giúp kéo giảm giá vé, cùng với đó là sự cạnh tranh khi thị trường có thêm hãng bay nội địa mới. Theo đại diện một doanh nghiệp lữ hành, mức giá vé may bay nội địa giảm trong cao điểm hè hiện tại là "hiếm thấy" trong vài năm qua.
Nghị quyết 80 và kỳ vọng mới cho công tác bảo tồn di sản
Thanh Hóa hiện có gần 1.600 di tích lịch sử, văn hóa đã được kiểm kê, trong đó hàng trăm di tích được xếp hạng cấp quốc gia và cấp tỉnh. Đây là nguồn tài sản văn hóa quý giá, góp phần tạo nên bản sắc riêng của vùng đất xứ Thanh. Tuy nhiên, cùng với thời gian, nhiều di tích đang xuống cấp nghiêm trọng trong khi nguồn lực dành cho công tác bảo tồn còn nhiều hạn chế. Thực tiễn đó đòi hỏi cần có những cơ chế, chính sách đủ mạnh để bảo tồn, phát huy hiệu quả giá trị di sản. Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam đang mở ra kỳ vọng mới cho công tác này.
Trở lại Pha Đay
Có những hành trình để lại dấu ấn chẳng thể phai nhòa… Có những vùng đất gieo vào lòng ta niềm vương vấn, để rồi khi trở lại, cảm xúc vẫn vẹn nguyên như thuở ban đầu. Giữa đại ngàn, Pha Đay lặng lẽ hiện hữu như một mạch nguồn của sự sống. Hồ nước trên đỉnh núi cao ấy không chỉ nuôi dưỡng bản làng, mà còn âm thầm chứng kiến những đổi thay, gìn giữ ký ức và lịch sử của cả một vùng đất.
Nhịp điệu cuộc sống
Giữa nhịp sống hiện đại, nhu cầu được giao lưu, sẻ chia và tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ ngày càng trở nên quan trọng. Từ một mô hình sinh hoạt cộng đồng, Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau phố Trung Sơn đã trở thành điểm hẹn ý nghĩa, nơi các hội viên cùng nhau sống vui, sống khỏe, lan tỏa những giá trị tích cực và góp phần tạo nên những nhịp điệu đẹp trong cuộc sống hôm nay.
“Mơ show” - Sự cộng hưởng của xiếc, múa rối và nghệ thuật đương đại
Vừa qua, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức ra mắt vở diễn nghệ thuật quy mô lớn “Mơ show”. Đây là hoạt động nghệ thuật trọng điểm mở đầu chuỗi sự kiện văn học nghệ thuật hướng tới kỷ niệm 50 năm ngày Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Triển lãm giới thiệu sách tại Đặc khu Phú Quý
Hơn 1.000 cuốn sách thuộc nhiều lĩnh vực đang được trưng bày, giới thiệu tại Đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng, thu hút đông đảo học sinh và người dân đến tham quan, tìm hiểu.
Khai mạc Liên hoan phim tài liệu quốc tế Viet Culture tại Pháp
Vừa qua, Liên hoan phim tài liệu ngắn quốc tế Viet Culture in Motion 2026 đã chính thức khai mạc ở trung tâm Thủ đô Paris (Pháp), mở đầu cho chuỗi hoạt động trình chiếu và giao lưu điện ảnh diễn ra tại nhiều thành phố châu Âu kéo dài đến 5/7.
Nơi biển kể chuyện – nơi di sản lên tiếng
Theo những con sóng tìm về cửa Lạch Trường, ta đến với một miền đất mà mỗi lớp phù sa dường như đều lưu giữ những câu chuyện riêng của biển cả. Giữa nhịp sống hôm nay, nơi dòng sông gặp biển ấy vẫn còn hiện hữu một không gian văn hóa – tâm linh mang đậm dấu ấn lịch sử và đời sống của cư dân vùng biển xứ Thanh.
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa
Phát huy bề dày truyền thống văn hóa, lịch sử của quê hương, những năm qua, Tỉnh ủy và các cấp ủy Đảng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa luôn đặc biệt quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh xây dựng, phát triển văn hóa và con người xứ Thanh. Đây là cơ sở, là bệ phóng quan trọng để tỉnh tiếp tục triển khai các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản; thực hiện thành công các mục tiêu, nhiệm vụ về văn hóa đã đề ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, cũng như tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.