Linh thiêng đền Chầu Đệ Tứ

Nằm trong không gian lịch sử - văn hóa, vùng di tích tâm linh, đền Chầu Đệ tứ hấp dẫn du khách bởi nét kiến trúc độc đáo và tiếng hát văn sâu lắng, mênh mang bên dòng sông Lèn.

Theo một số tài liệu viết về đạo Mẫu cho biết: Chầu Đệ tứ là một vị thánh trong đạo Mẫu tứ phủ Việt Nam. Chầu Đệ tứ - người đứng thứ tư trong hàng tứ phủ Chầu Bà, danh hiệu là Chiêu Dung công chúa. Chầu Đệ tứ được coi là người hầu cận bên thánh Mẫu. Tương truyền, Chầu Bà vốn là Bồng Lai Tiên Nữ, cũng có tài liệu ghi rằng bà là Mai Hoa Công Chúa trên thiên Cung, giáng sinh vào nhà họ Lý, với tên là Lý Thị Ngọc Ba. Quê hương của bà ở huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Với tính cách thông minh, chính trực, Chầu Đệ tứ lập nhiều công trạng phò vua, giúp nước và được giao trấn giữ vùng sông nước Hà Trung.

Để tưởng nhớ công đức ấy, đền Chầu Đệ tứ được xây dựng trên mảnh đất Hà Ngọc, tương truyền từng là nơi bà đã anh dũng dẹp giặc năm xưa. Không quy mô, bề thế nhưng ngôi đền lại nằm ở vị trí đắc địa, lưng tựa vào núi, mặt hướng ra sông Lèn. Trong những năm qua cùng với sự quan tâm của các cấp, ngành và nhờ làm tốt công tác xã hội hóa, di tích đền Chầu Đệ Tứ đã được trùng tu, tôn tạo, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh của nhân dân trong vùng cũng như du khách thập phương.

Đền Chầu Đệ Tứ là một ví dụ điển hình cho việc kết hợp giữa kiến trúc đền thờ truyền thống với thiên nhiên và văn hóa dân gian địa phương. Các tượng thần và hình ảnh tôn thờ trong đền thường liên quan đến các vị thần thần thoại và các nhân vật lịch sử quan trọng.

Khu đền thờ chính gồm: Cung đệ nhất thờ tam tòa thánh Mẫu, cung đệ nhị thờ Chầu Đệ tứ và hội đồng thánh Chầu, cung đệ tam thờ Ngọc Hoàng Thượng Đế và hội đồng quan lớn. Ngoài ra, hai lầu của đền thờ hội đồng thánh cô và thánh cậu. Bên cạnh đó là tháp bút uy nghi như một điểm nhấn cho toàn bộ công trình.

Mái đền được chạm khắc tinh tế, công phu với hình tượng rồng vờn mây tạo sự uy nghi mà không mất đi nét mềm mại, uyển chuyển. Linh vật trên đỉnh cột oai nghiêm ngày đêm trấn giữ nơi đền thiêng.

Trong bức tranh sơn thủy hữu tình ấy, tiếng hát văn khi thì khoan thai, dìu dặt, khi thì lảnh lót ngân vang như mời gọi bước chân du khách về với một miền văn hóa – tâm linh.

Là một biểu tượng mang giá trị lịch sử, giá trị tâm linh sâu sắc, cùng với cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, non nước hữu tình, ngôi đền luôn thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương về chiêm bái. Theo số liệu thống kê của Ban Quản lý di tích và danh thắng xã Hà Ngọc, chỉ tính riêng từ đầu năm 2024 đến nay, đền Chầu Đệ tứ đã đón khoảng 5.000 lượt khách, cao hơn nhiều so với những năm trước.

Với sự giáng thế tại nhiều nơi, Chầu Bà Đệ Tứ đã trở thành một biểu tượng tôn thờ và tâm linh quan trọng trong văn hóa và tín ngưỡng Đạo Mẫu tại Việt Nam. Việc công nhận đền Chầu Đệ Tứ là Di tích lịch sử, văn hóa và danh thắng cấp tỉnh vào năm 1996 không chỉ thể hiện sự tôn trọng mà còn tạo căn cứ để bảo vệ giá trị văn hóa, lịch sử và tâm linh của ngôi đền này.

Có thể nói, đền Chầu Đệ Tứ không chỉ có giá trị về lịch sử và văn hóa, mà còn là một địa điểm du lịch Thanh Hóa hấp dẫn cho những ai yêu thích sự kết hợp giữa tín ngưỡng, kiến trúc truyền thống và thiên nhiên tươi đẹp.