Nâng cao chất lượng sản xuất lúa gạo hữu cơ

Mô hình sản xuất lúa giảm phát thải khí nhà kính đang được triển khai mạnh mẽ ở nhiều địa phương. Đây là hình thức sản xuất lúa áp dụng công nghệ tưới khô ướt xen kẽ, canh tác lúa cải tiến được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Đại học Bách Khoa Hà Nội và Đại học Griffith triển khai lắp đặt hệ thống trí thông minh nhân tạo để đo đạc, thu thập dữ liệu phát khí thải nhà kính trong sản xuất lúa. Tham gia mô hình các hộ dân được tập huấn các biện pháp kỹ thuật sản xuất, đem lại hiệu quả kinh tế như: chi phí sản xuất giảm từ 5 - 10%, lượng nước sử dụng giảm 10%, năng suất lúa cao hơn 10% so với sản xuất đại trà.

Bà Dương Thị Vân, Thị trấn Hà Long, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Qua quá trình chăm sóc, chúng tôi cũng được sự chỉ đạo của thôn, xã nên năng suất đạt cao, khi tiếp thu khoa học, tư vấn, lắp đặt máy móc công nghệ mới hy vong năng suất cao hơn nữa".

Ông Nguyễn Công Quang, Giám đốc, HTXDVNN xã Yên Phong, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa cho biết thêm: "Quy trình sản xuất, khi tuyên truyền thì bà con sẽ hiểu rõ hơn quy trình, khi thu hoạch thể hiện rõ rệt việc hiệu quả, chúng tôi tiếp tục đăng ký thêm diện tích và chúng tôi cũng được tập huấn để thực hiện mô hình...".

Thời gian qua, huyện Hà Trung đã kêu gọi, thu hút được các doanh nghiệp liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo. Qua đó, trên địa bàn huyện đã hình thành được chuỗi liên kết giữa nông dân với các doanh nghiệp trong sản xuất lúa gạo hữu cơ. Công ty TNHH Thương mại Lựu Sướng là doanh nghiệp tiên phong đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao. Ngoài việc phát triển 2 giống lúa đặc trưng của địa phương là nếp hạt cau Tiên Sơn và nếp cái hoa vàng đạt sản phẩm OCOP cấp tỉnh, Công ty còn xây dựng nhà máy xay chế biến lúa gạo, liên kết sản xuất gắn với chế biến tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi dây chuyền hoàn toàn tự động và bán tự đông, từ khâu sấy lúa tươi, bảo quản, chế biến đến đóng gói thành phẩm. Cùng với đó, công ty đã chuyển giao khoa học kỹ thuật, đẩy mạnh khuyến khích người dân ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng và bao tiêu sản phẩm cho người dân, giúp người dân yên tâm sản xuất. Nhờ ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nên sản lượng đã cao gấp 3 - 4 lần so với trước kia.

Ông Nguyễn Hữu Long, Phó giám đốc Công ty TNHH Thương mại Lựu Sướng, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: "Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật rất quan trọng, đặc biệt là sản xuất lúa phải sản xuất Vietgap, sấy và xay xát thì chúng tôi cũng đảm bảo, đáp ứng nhu cầu của khách hàng trong và ngoài nước...".

Ông Hoàng Việt Dân, Phó Chủ tịch UBND Thị trấn Hà Long, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Địa phương cũng tuyên truyền cho bà con sản xuất phải cơ giới hóa, nâng cao chất lượng đưa các loại phân hữu cơ, lúa cũng đưa giống chất lượng cao. Đặc biệt các doanh nghiệp đưa máy móc vào chế biến nên sản phẩm lúa đã được thị trường bình chọn...".

Còn tại Công ty cổ phần Thương mại Sao Khuê, công ty đã đầu tư và đưa vào sử dụng Nhà máy sản xuất, chế biến lúa gạo tại xã Đông Hoàng với tổng mức đầu tư hơn 50 tỷ đồng. Nhà máy có công suất 30.000 tấn gạo thành phẩm trên năm. Sản phẩm được chế biến, đóng gói theo công nghệ tiên tiến, hiện đại, với quy trình tự động hóa, đáp ứng yêu cầu về chất lượng sản phẩm ngày càng cao của thị trường. Hiện tại, các sản phẩm chất lượng cao như: gạo Ngọc Phố, Ngọc Trai, nếp cái hoa vàng Quý Hương đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh. Công ty đã tập trung đầu tư nghiên cứu và phát triển sản phẩm lúa gạo theo định hướng hữu cơ, áp dụng phương pháp canh tác mới, liên kết với nông dân hình thành chuỗi sản xuất và chế biến. Đến nay, công ty đã có 13 sản phẩm gạo có đăng ký bảo hộ độc quyền, trong đó có sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP và các chứng nhận khác.

Anh Nguyễn Công Dương, Phó Giám đốc, Công ty cổ phần thương mại Sao Khuê, tỉnh Thanh Hoá cho biết thêm: "Chúng tôi sẽ tìm kiếm thị trường và mở rộng vùng sản xuất, tìm kiếm những giống lúa chất lượng cao để đưa đến tay người tiêu dùng…".

Để phát triển mô hình, mở rộng sản xuất lúa gạo hữu cơ trên địa bàn tỉnh, các địa phương đã tập trung thực hiện các giải pháp chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cơ cấu cây trồng, đẩy mạnh tích tụ, tập trung đất đai để phát triển các sản phẩm hàng hóa nông nghiệp chủ lực. Thu hút các dự án phát triển vùng lúa chất lượng cao, mở rộng diện tích liên kết sản xuất gạo hữu cơ, an toàn gắn với chế biến gạo chất lượng cao. Hàng năm tỉnh Thanh Hóa gieo cấy khoảng 230.000 ha lúa với sản lượng đạt trên 1,3 triệu tấn, đây là tiềm năng lớn để thu hút đầu tư các nhà máy chế biến. Bên cạnh đó, để sản xuất lúa hữu cơ được mở rộng và phát triển bền vững, các địa phương đã quan tâm, chỉ đạo chuyển giao khoa học kỹ thuật và hỗ trợ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và toàn bộ lúa sẽ được các doanh nghiệp bao tiêu cho người dân, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm lúa gạo để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Chị Nguyễn Hương Giang, Trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: "Trong quá trình sản xuất, chúng tôi phối hợp với các đơn vị để hướng dẫn bà con, tập huấn và hướng dẫn bà con trong vùng sản xuất..."

Thời gian gần đây, việc sản xuất lúa trên địa bàn tỉnh ngày càng đi vào chiều sâu, chất lượng và lợi nhuận sản xuất ngày càng tăng. Người dân đã thay đổi tư duy sản xuất, ứng dụng khoa học - kỹ thuật mới vào các khâu sản xuất, xây dựng các mô hình sản xuất lúa quy mô lớn, chất lượng cao. Để phát triển diện tích sản xuất lúa hữu cơ được hiệu quả hơn nữa, các địa phương cũng cần có cơ chế kêu gọi sự tham gia của các doanh nghiệp để triển khai rộng khắp và có hiệu quả cao. Bởi chính doanh nghiệp giúp người dân tiếp cận khoa học kỹ thuật, vật tư đầu vào cũng như bao tiêu sản phẩm đầu ra. Nếu doanh nghiệp đồng hành với người sản xuất, chắc chắn người dân sẽ yên tâm sản xuất và bảo đảm hướng đến sản phẩm sạch.