Nghiên cứu, chuyển giao giống cây trồng mới phục vụ sản xuất

Từ tháng 9 năm 2022, Trung tâm Nghiên cứu, Khảo nghiệm và Dịch vụ cây trồng, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa đã xây dựng mô hình trồng khảo nghiệm giống nho Hạ Đen trên diện tích 0,2ha. Nho Hạ Đen là giống nho không hạt. Đây là giống nho nội địa của Trung Quốc được trồng thí nghiệm thành công ở Đại học Nông Lâm Bắc Giang và sau đó được nhân rộng ra nhiều vùng trên cả nước. Nho Hạ Đen là giống nho thích hợp trồng ở các tỉnh miền Bắc nước ta. Sau 1 thời gian thí nghiệm, Trung tâm đã làm chủ được quy trình canh tác hữu cơ. Kết quả bước đầu cho thấy mô hình sinh trưởng, phát triển tốt, sạch sâu bệnh. So với các giống nho đang được trồng đại trà thì nho Hạ Đen có một số đặc điểm nổi bật như: khả năng sinh trưởng khoẻ, nhanh cho thu hoạch (thời gian từ khi ra hoa đến thu hoạch 95 – 120 ngày), quả ăn có vị ngọt, thịt quả giòn, khi chín màu đen có mùi thơm dịu, năng suất trung bình đạt 16-18 tấn/ha, đem lại hiệu quả kinh tế cao so với các cây trồng truyền thống với giá trị thu nhập đạt 150 triệu/ha.

Kỹ sư Đỗ Quốc Chính, Trung tâm Nghiên cứu, Khảo nghiệm và Dịch vụ cây trồng, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa cho biết: "Đây là cây trồng mới, bà con trồng nho Hạ Đen phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật canh tác, phải nắm vững và làm chủ kỹ thuật thì mới có thể thành công, trong đó điều kiện tiên quyết là vườn trồng phải có mái che và được lắp đặt hệ thống tưới để cung cấp dinh dưỡng đến từng gốc cây đảm bảo nho phát triển đồng đều".

Vốn đã từng trồng thử một diện tích nhỏ bằng giống keo lai nuôi cấy mô và bước đầu cho kết quả khả quan, năm 2021, khi Viện Nông nghiệp Thanh Hóa triển khai dự án khuyến nông Trung ương trên địa bàn, gia đình anh Vi Văn Hoan ở thôn Hợp Tiến, xã Thanh Tân, huyện Như Xuân đã đăng ký trồng toàn bộ 10 ha rừng sản xuất bằng giống keo lai nuôi cấy mô. Quá trình trồng keo, gia đình anh được hỗ trợ giống, phân bón và hướng dẫn quy trình kỹ thuật. So sánh với diện tích trồng bằng giống keo Úc ươm hạt trồng cùng thời điểm, diện tích trồng rừng bằng keo lai nuôi cấy mô cho sinh khối gỗ tăng cao hơn nhiều.

Anh Vi Đại Hoan, Thôn Hợp Tiến, xã Thanh Tân, huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hóa cho biết thêm: "Cây keo mô sinh trưởng hát triển tốt, sinh khố gỗ gấp đôi keo thường cùng thời gian trồng, tới đây gia đình tôi tiếp tục trồng bằng keo mô".

Là đơn vị trực thuộc Viện Nông nghiệp Thanh Hóa, ng ty đ ệm giống cây trồng, trong năm 2023, Trung tâm Nghiên cứu, Khảo nghiệm và Dịch vụ cây trồng đã chọn tạo và duy trì hàng chục giống cây trồng chất lượng, hiệu quả. Theo đó, Trung tâm đã phối hợp với Trung tâm Khảo nghiệm quốc gia thực hiện khảo nghiệm diện hẹp đánh giá được 45/98 giống lúa triển vọng, khảo nghiệm diện rộng được 30/64 giống lúa triển vọng. Tháng 1/2024, giống lúa thuần Sao Vàng của Trung tâm đã được Cục trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận lưu hành cho vùng Trung du miền núi phía bắc, hiện Trung tâm đang tiếp tục chọn dòng khảo nghiệm để công nhận cho vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung bộ.

Thạc sỹ Nguyễn Văn Chung, Trung tâm Nghiên cứu, Khảo nghiệm và Dịch vụ giống cây trồng, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa cho biết: "Ưu điểm giống lúa này có mùi thơm nhẹ, kháng sâu bệnh trong sản xuất vụ xuân, vụ mùa, chúng tôi đang chuyển giao cho các địa phương để nâng cao hiệu quả kinh tế cho bà con".

Kỹ sư Lưu Thị Huyền, Trung tâm Nghiên cứu, Khảo nghiệm và Dịch vụ giống cây trồng, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa cho biết thêm: "Trong quá trình nghiên cứu khảo nghiệm các giống sen này thì chúng tôi khảo nghiệm được 3 giống sen; ưu điểm cho năng suất cao, hạt bở, hoa lâu tàn, thời gian tới sẽ nhân giống lưu hành cho nông dân trong tỉnh sản xuất".

Thời gian qua, cùng với chú trọng chọn tạo các giống cây trồng chủ lực, Trung tâm Nghiên cứu, Khảo nghiệm và Dịch vụ giống cây trồng, Viện Nông nghiệp Thanh Hoá đã nỗ lực nghiên cứu, chọn tạo ra những giống có năng suất cao, chất lượng tốt, phù hợp với điều kiện tự nhiên và thổ nhưỡng của tỉnh, như: chuyển giao quy trình sản xuất một số giống rau: bí đỏ, dưa chuột, cà chua, khoai môn chỉ tím; chọn tạo nhân giống hoa, sưu tập, bảo tồn và nhân giống bưởi Luận Văn; liên kết sản xuất giống dứa nuôi cấy mô, góp phần nâng cao hiệu quả công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng của các địa phương. Để đáp ứng nguồn nhân lực chất lượng cao, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa tập trung nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ nghiên cứu, phối hợp tốt với các Cơ quan nghiên cứu đầu ngành để tiếp cận đưa tiến bộ khoa học về ứng dụng trên địa bàn, góp phần làm thay đổi nền sản xuất nông nghiệp của tỉnh.

Tiến sỹ Nguyễn Trọng Quyền, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Khảo nghiệm và Dịch vụ cây trồng, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa chia sẻ: "Đối với những mô hình thành công thì hiện nay các doanh nghiệp đã cơ bản đầu tư tiếp cận được với các cơ cấu đối tượng giống cây trồng mới; tuy nhiên cần có các giải pháp hỗ trợ của các cơ quan trong huy động nguồn ngân sách đầu tư cơ sở vật chất, kinh phí tào tạo nguồn nhân lực để trung tâm tiếp tục hoàn thiện và hình thành các nghiên cứu cơ bản; tiếp tục khảo nghiệm giống mới để được công nhận giống mới lưu hành phục vụ sản xuất nông nghiệp của tỉnh".

Việc nghiên cứu, chọn tạo thành công các giống cây trồng mới của Trung tâm Nghiên cứu, Khảo nghiệm và Dịch vụ cây trồng, Viện Nông nghiệp Thanh Hóa đã góp phần quan trọng trong việc chủ động nguồn giống tại chỗ; góp phần bổ sung vào cơ cấu bộ giống cây trồng, thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.