Những năm tháng không quên

Học sinh miền Nam là tên gọi thân thương ở miền Bắc trong suốt những năm từ 1954 - 1975. Dù đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử Việt Nam trước và cả sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, nhưng chỉ có rất ít tài liệu, sách báo viết về đội ngũ này.

Nổi bật trong số đó là cuốn sách "Trường Học sinh miền Nam Vĩnh Yên, Vĩnh Phú 1968 - 1972" do nhà nghiên cứu Cao Văn Dũng chủ biên. Theo đó, học sinh miền Nam được phân chia thành 3 thế hệ.

Nhà nghiên cứu Cao Văn Dũng, CHỦ BIÊN CUỐN SÁCH "TRƯỜNG HỌC SINH MIỀN NAM VĨNH YÊN, VĨNH PHÚ 1968 - 1972" chia sẻ: "Ba loại học sinh miền Nam, có ba thế hệ. Loại thứ nhất là khi tập kết ra Bắc, cha mẹ em là người ở phía Nam vĩ tuyến 17, đào tạo để góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội miền Bắc. Thứ hai, khoảng những năm 61, lúc Đại hội Đảng có tuyên bố đưa học sinh miền Nam ra để đào tạo để xây dựng chủ nghĩa xã hội miền Bắc và góp phần giải phóng miền Nam. Thế hệ này ra từ 60 - 64 đến 67 - 68 là hết. Thế hệ thứ ba là thế hệ trước sau Hiệp định Paris".

Ước tính, trong giai đoạn từ năm 1954 - 1975, hơn 32.000 học sinh miền Nam lần lượt theo bộ đội, đi tàu thủy, đi bộ vượt dãy Trường Sơn… ra miền Bắc học tập. Hàng chục ngàn người trưởng thành sau đó trở về xây dựng miền Nam.

Nghệ sĩ nhân dân Trà Giang, HỌC SINH MIỀN NAM TẠI HẢI PHÒNG TỪ NĂM 1954 cho biết: "Trà Giang thấy sung sướng và hạnh phúc là học ở Trường Học sinh miền Nam không chỉ dạy cho bọn mình về văn hóa, mà dạy cho chúng mình về tình yêu quê hương đất nước, và đặc biệt là cho các em được phát triển theo năng khiếu, theo khả năng của mình, ví dụ như Trà Giang thích văn nghệ thì cho học múa, rồi có những bạn thích hát thì học hát, có những bạn thì thể dục thể thao".

Tiến sĩ Diệp Ngọc Sương, TỔNG THƯ KÝ HỘI HÓA HỌC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, HỌC SINH MIỀN NAM TẠI HẢI PHÒNG TỪ NĂM 1955 cho biết thêm: "Tất cả những khó khăn đều phải vượt qua vì chúng ta là học sinh miền Nam, muốn có bản lĩnh đó phải có kiến thức, con người phải sống ra sao, thì đối với tôi cũng vậy. Là học sinh miền Nam, là trách nhiệm với đất nước, trách nhiệm với thế hệ trẻ, tôi vẫn cố gắng để giúp đỡ, hỗ trợ, xây dựng một đội ngũ nghề nghiệp, đồng nghiệp của mình sao cho vững vàng".

Những học sinh miền Nam trên đất Bắc - những hạt giống đỏ đã khẳng định tầm nhìn chiến lược của Bác Hồ, Đảng và Nhà nước về sự nghiệp trồng người, là vun bồi, dưỡng nuôi những người có đức, có tài, có tấm lòng son sắt với quê hương, cho công cuộc giải phóng miền nam, thống nhất đất nước, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, vì một Việt Nam hội nhập và phát triển như hôm nay.