Nơi hội ngộ của những người yêu chèo

Có lẽ phải đam mê hát chèo lắm thì ông Hồ Sĩ Xoan và các thành viên của câu lạc bộ dân ca - chèo Tây Nguyên, huyện Ea Kar mới lặn lội từ Đăk Lăk xa xôi ra tận Thanh Hóa để tham gia chương trình.

Tương tự như câu lạc bộ của ông Xoan, rất nhiều đơn vị từ các tỉnh thành phía nam như: Cần Thơ, Thành phố Hồ Chí Minh… cũng có mặt từ rất sớm. Bởi với họ dẫu có phải đi xa đến mấy mà được giao lưu, gặp gỡ bạn yêu hát chèo ở khắp các câu lạc bộ trong cả nước cũng đã thỏa lòng.

Ông Hồ Sĩ Xoan, Câu lạc bộ dân ca - chèo Tây Nguyên huyện Ea Kar chia sẻ: "Các lần trước, chúng tôi cũng có ra Hải phòng, Quảng Ninh và các địa phương khác để giao lưu, hôm nay về với giao lưu Thanh Hóa có viết bài chèo".

Chương trình giao lưu "Những người yêu nghệ thuật chèo toàn quốc" lần thứ 9 - năm 2024 diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 12 đến 14/7. Đây là hoạt động vô cùng ý nghĩa, nhằm khơi dậy tình yêu, niềm đam mê dân ca và chèo trong mỗi khán, thính giả. Đặc biệt, giao lưu lần này được tổ chức đúng dịp liên hoan phát thanh toàn quốc đang diễn ra tại tỉnh Thanh Hóa nên càng làm tăng thêm sức lan tỏa.

Trong ba ngày diễn ra chương trình, trường quay của Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hóa luôn rộn ràng lời ca, tiếng hát.

Hơn 500 nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên chuyên và không chuyên từ 20 tỉnh, thành phố trong cả nước đã đem đến chương trình nhiều tiết mục đặc sắc, tiêu biểu cho các chiếu chèo nổi tiếng. Những trích đoạn chèo cổ, những tiết mục chèo dàn dựng mới mang đậm hơi thở cuộc sống đương đại đã đem đến một không gian đầy nghệ thuật cho công chúng xứ Thanh. Ấn tượng hơn cả là tình yêu với chèo của những diễn viên không chuyên, họ có thể là người nông dân chân lấm tay bùn, những cán bộ nhân viên trong các cơ quan, doanh nghiệp, các em học sinh... Khi về đây, tất cả đều nhập vai, cùng đắm say với những làn điệu chèo.

Bà Nguyễn Thị Tuyết, Đoàn nghệ thuật không chuyên tỉnh Hải Dương chia sẻ: "Tôi thấy rất vui, đây là sân chơi tạo điều kiện cho những người yêu chèo giao lưu và cũng là sân chơi cho thế hệ trẻ giữ gìn dòng nhạc truyền thống này".

Vốn là loại hình nghệ thuật truyền thống được phát triển và yêu thích tại các tỉnh miền Bắc và Bắc miền Trung, sau này chèo đã theo chân những người đi thoát ly, xây dựng vùng kinh tế mới vào phát triển ở các tỉnh phía Nam. Và dẫu đời sống còn nhiều khó khăn vất vả thế nhưng tình yêu dành cho chèo vẫn chẳng bao giờ vơi. Chẳng thế mà cứ nghe tiếng trống chèo là dẫu ở xa bao nhiêu, người ta vẫn tìm về.

Nghệ thuật hát chèo ra đời từ cuộc sống của những người dân lao động và quay lại phục vụ chính họ. Với hình thức kể chuyện bằng sân khấu, lấy sân khấu và diễn viên làm phương tiện giao lưu với công chúng, chèo không chỉ xuất hiện trong những dịp lễ, Tết hay hội hè, đình đám mà trong cả những sinh hoạt dân dã của người dân. Những năm 60, 70 của thế kỷ trước, được coi là thời kỳ hưng thịnh của loại hình nghệ thuật này. Không chỉ ở các sân khấu dân gian mà ngay ở các sân khấu lớn lúc nào cũng chật kín chỗ ngồi mỗi khi có diễn chèo.

Giờ đây, chèo không còn ở thời kỳ đỉnh cao. Không ít người còn cho rằng: chèo và các loại hình nghệ thuật truyền thống đang dần bị mai một, nhưng những gì đang diễn ra tại chương trình giao lưu này lại cho thấy rằng: Chèo có thể không còn phát triển rực rỡ nhưng vẫn có sức sống mạnh mẽ và sâu đằm, len lỏi vào từng ngóc ngách của đời sống thường nhật. Càng ngày càng có nhiều người đam mê hơn, có đoàn đã bỏ hàng chục triệu đồng để tập tiết mục, thậm chí bỏ công, bỏ việc để tham gia tập rồi đến với Liên hoan. Không vì đam mê với nghệ thuật chèo thì không thể làm được những điều như thế.

Bà Lã Thị Minh Cải, Đoàn nghệ thuật không chuyên tỉnh Cần Thơ chia sẻ: "Khi đến đây, đoàn tập luyện suốt mấy tháng trời, tuy vất vả nhưng ai cũng nhiệt tình, trách nhiệm. Hôm nay, đến liên hoan ai cũng rất vui mừng, háo hức".

Bà Nguyễn Thị Tuyết, Đoàn nghệ thuật không chuyên tỉnh Hải Dương cũng chia sẻ: "Tôi thấy rất vui, đây là sân chơi tạo điều kiện cho những người yêu chèo giao lưu và cũng là sân chơi cho thế hệ trẻ giữ gìn dòng nhạc truyền thống này".

Dẫu đời bãi bể nương dâu/ Duyên chèo kết nối nên câu nghĩa tình. Dẫu hội chèo đã khép lại thế nhưng những hình ảnh như thế này sẽ thì vẫn đọng lại trong lòng người yêu chèo trên khắp cả nước. Để những mùa sau nữa, dù có ở đâu thì những người yêu chèo vẫn tìm về hội tụ với nhau.

Và những chương trình như thế này không chỉ đơn thuần là một cuộc giao lưu, gặp gỡ mà còn là dịp để các nghệ nhân, nghệ sỹ không chuyên thể hiện niềm tin yêu đối với nghệ thuật chèo, truyền tải những giá trị văn hóa sâu sắc của bộ môn nghệ thuật truyền thống này tới đông đảo khán thính giả, góp phần bảo lưu, gìn giữ và quảng bá một nét đẹp văn hóa của dân tộc.