Quan Sơn phát triển nông nghiệp hữu cơ

Gia đình chị Phạm Thị Thuận, người dân tộc Thái ở tiểu khu Păng, thị trấn Sơn Lư, huyện Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa được xem là hộ đầu tiên trên địa bàn huyện xây dựng mô hình trồng dưa kim hoàng hậu trong nhà lưới. Năm 2020, vợ chồng chị đầu tư 300 triệu đồng xây dựng 1000 m2 nhà lưới để sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao. Với mục đích nâng cao chất lượng và năng suất của sản phẩm, chị Phạm Thị Thuận áp dụng các quy định về an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất, chỉ sử dụng các loại phân hữu cơ để bón cho dưa.

Đến nay, quy trình trồng dưa kim hoàng hậu đã đi vào ổn định. Mỗi năm, gia đình chị Thuận trồng 2 vụ dưa trong nhà lưới, vụ còn lại trồng dưa chuột baby và cà chua. Trung bình, một vụ dưa cho thu hoạch 8 tấn. Hiện nay, sản phẩm dưa kim hoàng hậu của gia đình chị Phạm Thị Thuận đã được chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGap, do đó, được khách hàng tin tưởng sử dụng.

Trong những năm qua, Quan Sơn quan tâm đến phát triển nông nghiệp hữu cơ, coi đây là một trong những những nhiệm vụ quan trọng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong huyện. Đầu năm 2022, UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ, kết hợp du lịch sinh thái huyện Quan Sơn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Theo đó, đề án mở ra hướng đi cho nông nghiệp Quan Sơn phải gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp; các chương trình nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển du lịch để phát huy tiềm năng thế mạnh về nông nghiệp hữu cơ và du lịch trên địa bàn huyện. Việc phát triển nông nghiệp hữu cơ kết hợp du lịch sinh thái phải được triển khai cả về chiều rộng và chiều sâu theo hướng tăng cường áp dụng rộng rãi các biện pháp hữu cơ trong quá trình trồng trọt, chăn nuôi...

Trên thực tế, trong những năm qua, Quan Sơn đã chú trọng, nỗ lực xây dựng một số mô hình nông nghiệp, bước đầu theo hướng hữu cơ. Hiệu quả của các mô hình này tạo tiền đề để việc thực hiện Đề án đạt hiệu quả ở thời điểm hiện tại và trong thời gian tới.

Ông Phạm Bá Hiên ở bản Phụn, xã Trung Xuân là một trong số 81 hộ nuôi cá lồng của Hợp tác xã cá lồng Trung Xuân. Tận dụng nguồn nước từ lòng hồ thủy điện, ông đặt lồng, thả cá giống và thực hiện quy trình nuôi cá theo hướng hữu cơ. Các loại cá mà ông Hiên chọn nuôi là rô phi, diêu hồng và cá trắm. Thông thường, khi cá còn nhỏ, ông sử dụng thức ăn công nghiệp để thuận lợi cho quá trình sinh trưởng của cá. Đến giai đoạn cá trưởng thành, gia đình ông chỉ sử dụng các loại thức ăn có nguồn gốc tự nhiên.

Hiện nay, Hợp tác xã cá lồng Trung Xuân có 24 thành viên chính thức và gần 60 hộ nuôi được bao tiêu sản phẩm. Áp dụng quy trình nuôi theo hướng hữu cơ, người dân tận dụng nguồn nước tự nhiên, thức ăn tự nhiên và tích cực vệ sinh lồng nuôi, giữ gìn an toàn nguồn nước để phòng chống dịch bệnh cho cá. Hiện toàn xã có 102 lồng cá. Mỗi năm, một lồng có thể cho thu hoạch 1,5-2 tạ cá. Với mức giá bình quân trên dưới 100.000 đồng/ kg cá, mỗi năm, việc nuôi cá lồng trên lòng hồ Trung Xuân đem lại cho hơn 80 hộ nuôi tổng thu nhập 1,5 đến 2 tỷ đồng.

Ngoài ra, Trung Xuân còn phát triển mô hình sản xuất chè tán ma theo hướng hoàn toàn hữu cơ. Hiện nay, xã có 1,5 ha chè trồng tập trung hoặc rải rác quanh các bản làng. Quá trình trồng và chăm sóc chè, người dân không sử dụng bất cứ loại hóa chất, thuốc trừ sâu hay phân bón nào. Để nâng cao quy mô sản xuất, xã đang nỗ lực mở rộng thêm 1 ha chè nguyên liệu.

Gia đình ông Phạm Bá Tý là một trong 15 hộ sản xuất chè tán ma thường xuyên của xã Trung Xuân. Chè tươi khi thu hái về sẽ được vò, ủ và sau đó phơi dưới nắng cho tới khi thành phẩm. Các khâu sản xuất hoàn toàn thủ công, không sử dụng các loại hóa chất, đảm bảo thành phẩm chè an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.

Trong những năm qua, Quan Sơn đã xây dựng thành công mô hình lúa J02 theo hướng hữu cơ. J02 là giống lúa thuần dòng Japonica, có nguồn gốc từ Nhật Bản, được Viện Di truyền nông nghiệp nhập nội và tuyển chọn. Đây là một trong 10 bộ giống có chất lượng tốt nhất hiện nay, chất lượng gạo thơm ngon, có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, bảo vệ sức khỏe cho người sản xuất, cho ra sản phẩm lúa gạo an toàn. 

Chỉ trong thời gian ngắn, giống lúa J02 đã được Quan Sơn nhân rộng trên địa bàn toàn huyện, trong đó tập trung tại một số xã như Mường Mìn, Sơn Thủy, Sơn Điện…

Với chất lượng vượt trội, giống lúa J02 mở ra triển vọng hình thành vùng sản xuất hàng hóa trên địa bàn huyện Quan Sơn. Để nâng cao chất lượng cho sản phẩm lúa gạo J02, bà con nông dân được ngành nông nghiệp huyện hướng dẫn trồng theo hướng hữu cơ, hạn chế tối đa việc sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, thay vào đó là phân chuồng ủ hoai, phân hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật.

Có thể nói, Đề án Phát triển nông nghiệp hữu cơ, kết hợp du lịch sinh thái huyện Quan Sơn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 đã tạo động lực để huyện phát triển nền nông nghiệp quy mô, an toàn. Hiệu quả của một số mô hình nông nghiệp theo hướng hữu cơ những năm gần đây đã cho thấy chuyển biến bước đầu trong nhận thức của người dân trong việc phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững; tạo đà để nông nghiệp Quan Sơn đổi mới, qua đó góp phần giảm nghèo nhanh và bền vững, nâng cao chất lượng đời sống của người dân trên địa bàn huyện vùng cao khó khăn này.