ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH THANH HÓA

Thanh Hoa Radio and Television
Đường dây nóng: 0237 3721150

Sân khấu nghệ thuật truyền thống xứ Thanh: Mong chờ làn gió mới

Cách đây khoảng hai thập kỷ, sân khấu được coi là thời hoàng kim với nhiều vở diễn có tiếng vang rất lớn trong xã hội. Thời đó, nhiều người coi việc đi xem kịch như một món ăn tinh thần không thể thiếu. Hiện nay, cùng với sự phát triển của xã hội đã ra đời nhiều loại hình giải trí mới. Bởi vậy, sân khấu không còn được như xưa. Câu chuyện sân khấu còn lạc hậu, chậm phát triển so với đời sống hiện đại đã được nhắc đến trong nhiều năm qua. Thế nhưng theo thời gian, câu chuyện cũ này vẫn luôn mới mỗi khi được đem ra bàn luận.

Phương Anh - Minh Quyên

29/09/2022 16:59

Vốn được xem là mảnh đất của những tinh hoa văn hóa hội tụ; trong cái danh giá ngàn đời ấy của xứ Thanh có một phần đóng góp quan trọng của các bộ môn nghệ thuật truyền thống như: kịch, tuồng, chèo, cải lương...

Có một thời những buổi diễn dù ở nơi trung tâm đô thị hay các vùng quê đều đông kín khán giả, người ta nói với nhau tối nay có đoàn về diễn đấy, nhớ ăn cơm sớm để còn đi xem; người nghệ sĩ được người dân yêu mến nhớ mặt, biết tên... Và giờ đây nó dường như chỉ còn ký ức đẹp của những nghệ sĩ đã có tuổi.

Không thể phủ nhận rằng, sự "vắng khách" của sân khấu truyền thống có nguyên nhân khách quan là do sự xuất hiện của nhiều hình thức nghệ thuật, sự bùng nổ về công nghệ thông tin, các phương tiện giải trí công nghệ cao của thời kỳ cách mạng công nghiệp 4.0, sự thay đổi tích cực của điện ảnh và phim truyền hình. Tuy nhiên, về chủ quan, phải thừa nhận rằng, diện mạo sân khấu hiện nay còn quá lạc hậu, chậm phát triển so với hiện thực đang thay đổi nhanh theo đà phát triển của kinh tế, văn hóa, xã hội.

Trong bối cảnh khó khăn chung của ngành sân khấu, các nhà hát nghệ thuật xứ Thanh cũng đã và đang nỗ lực "chuyển động", xây dựng những chương trình nghệ thuật, vở diễn với nội dung, hình thức thể hiện mới, nhận được sự đánh giá cao tại các kỳ liên hoan, hội thi sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc.

Sau thời gian dài gần như đóng băng hoàn toàn bởi dịch Covid – 19, cuối năm 2021, Nhà hát ca múa kịch Lam Sơn đã đánh dấu sự trở lại với thành công của vở diễn "Vầng sáng" khi dành được nhiều hạng mục giải thưởng quan trọng tại Liên hoan kịch nói toàn quốc.

Sân khấu nghệ thuật truyền thống xứ Thanh: Mong chờ làn gió mới - Ảnh 2.

Lấy bối cảnh của cuộc chiến chống tham nhũng – một vấn đề nóng và nhức nhối của của xã hội, thế nhưng "Vầng sáng" không chỉ dừng lại ở việc khai thác trên khía cạnh "công việc nhà nước" mà khai thác ở khía cạnh phẩm giá và các mối quan hệ tình cảm chồng chéo lẫn nhau. Từ những mối quan hệ bạn bè, đồng chí, đồng nghiệp, đến quan hệ gia đình, thông gia, tình yêu đôi lứa. Nó làm cho người xem đi từ cung bậc cảm xúc này đến cung bậc cảm xúc khác.

Sân khấu nghệ thuật truyền thống xứ Thanh: Mong chờ làn gió mới - Ảnh 3.

Với "Vầng sáng", nhà hát Ca múa kịch Lam Sơn không chỉ cho thấy sự mạnh dạn thay đổi ở nội dung đề tài mà còn ở các vai diễn. Ngoài những nhân vật được đo ni đóng giày, trong kỳ liên hoan này, nhà hát đã mạnh dạn sử dụng những gương mặt mới. Và sự mạo hiểm đó đã thành công khi nghệ sĩ trẻ Hà Trọng Nghĩa đã thể hiện được tài năng diễn xuất của mình và dành huy chương bạc cá nhân tại liên hoan.

Để chuẩn bị Liên hoan Chèo toàn quốc sẽ diễn ra vào tháng 10 tại Hà Nội, mới đây nhà hát Nghệ thuật truyền thống Thanh Hóa cũng đã xây dựng vở diễn "Đất liền và biển cả". Câu chuyện được chia thành hai không gian: đất liền và biển cả. Đất liền là ngôi nhà, nơi có mẹ già, vợ trẻ đang mang bầu. Biển cả là những buồn vui của người người lính Trường Sa. Sự đan xen giữa hai không gian khiến nội dung vở diễn trở nên cuốn hút, hấp dẫn và đầy xúc cảm. Đó là hình ảnh người mẹ luôn muốn con mình trưởng thành, cống hiến vì biển đảo quê hương; là người vợ phân vân muốn lên đơn vị xin cho chồng không phải ra biển vì mẹ già mắc căn bệnh ung thư quái ác; là binh nhất Bùi Kỳ Đà thời kỳ đầu ra đảo chỉ biết khóc vì nhớ mẹ và nhớ nhà đến cồn cào; là Hòa đại nhân mưu mô tính toán cùng những dục vọng tầm thường... mỗi nhân vật đều được xây dựng với tính cách riêng của mình.

Sân khấu nghệ thuật truyền thống xứ Thanh: Mong chờ làn gió mới - Ảnh 4.

Khác hẳn với những đề tài lịch sử thường thấy, "Đất liền và biển cả" là một không gian mang đậm hơi thở của cuộc sống hôm nay với một loạt những gương mặt trẻ. Xuyên suốt hơn hai tiếng vở diễn là những làn điệu chèo mượt. Có những lúc tình huống được đôn lên gay gắt, đỉnh điểm thì một câu thoại đầy tính châm biếm lại làm cho người nghe cảm thấy nhẹ nhàng hơn. Điều quan trọng là tính thời sự và tính nghệ thuật đảm bảo được sự hài hòa trong tác phẩm. Những giai điệu âm nhạc không làm cho tác phẩm mất đi tính cam go, khốc liệt mà ngược lại còn làm cho các tình tiết trở nên mềm mại hơn. Điều đó càng làm cho "Đất liền và biển cả" đi vào lòng người xem hơn.

Bên cạnh những nỗ lực những đổi mới về đề tài, về kịch bản, sự đổi mới về con người cũng thực sự cần thiết để có thể thổi một làn gió mới cho sân khấu nghệ thuật. Song nhìn vào thực tế, người ta sẽ không khỏi ngậm ngùi khi nhận ra sự thiếu hụt trầm trọng về đội ngũ diễn viên trẻ kế cận.

Sân khấu nghệ thuật truyền thống xứ Thanh: Mong chờ làn gió mới - Ảnh 5.

Dễ nhận thấy các tài năng sân khấu, nhất là của kịch hát truyền thống đang bị "chảy máu" sang ngành nghề khác. Song cũng khó trách, khi mà thực tế nhãn tiền là thu nhập từ nghiệp diễn của các nghệ sĩ sân khấu khó có thể đủ để nuôi sống bản thân, gia đình, nhất là trong bối cảnh sân khấu đang gặp nhiều khó khăn trước sự cạnh tranh khốc liệt của nhiều loại hình giải trí khác. Vì thế, để không làm gián đoạn dòng chảy sân khấu truyền thống, cần có những chính sách, giải pháp hỗ trợ kịp thời để những người làm nghề, đặc biệt là những nghệ sĩ trẻ yên tâm cống hiến.

Sân khấu nghệ thuật truyền thống xứ Thanh: Mong chờ làn gió mới - Ảnh 6.

Trong một cuộc gặp gỡ mới đây nhân ngày sân khấu Việt Nam 2022, một lần nữa những khó khăn, những hạn chế của sân khấu nghệ thuật tỉnh nhà lại được đề cập. Vẫn những câu chuyện cũ nhưng chưa bao giờ thôi nóng.

Để khắc phục những hạn chế đó, để sân khấu truyền thống có thể tìm được chỗ đứng và hướng đi mới dưới áp lực cạnh tranh của các loại hình nghệ thuật hiện đại thì không chỉ đòi hỏi sự nỗ lực đổi mới rất lớn từ các nhà hát, các nghệ sĩ mà song hành với đó phải là những cơ chế chính sách của Nhà nước và các cấp có thẩm quyền nhằm thu hút, khuyến khích các diễn viên trẻ, đồng thời có chế độ đãi ngộ đối với nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công để họ yên tâm làm việc, cống hiến hết mình. Có như vậy, chúng ta mới có thể hy vọng những làn gió mới cho sân khấu nghệ thuật truyền thống.



Nguồn: Chuyên mục Văn học nghệ thuật xứ Thanh

Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận
Miễn vé tham quan Thành nhà Hồ trong Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11

Miễn vé tham quan Thành nhà Hồ trong Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11

09:32 , 21/11/2022

Nhân kỷ niệm 17 năm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11/2005 - 23/11/2022), 50 năm thực hiện Công ước bảo vệ Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới của UNESCO, Trung tâm bảo tồn Di sản Thành nhà Hồ sẽ miễn 100% phí tham quan trong ngày 23/11 cho du khách.

Du lịch Thanh Hóa tăng cường liên kết với vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Du lịch Thanh Hóa tăng cường liên kết với vùng Đồng bằng sông Cửu Long

19:45 , 20/11/2022

Thời gian qua, Thanh Hoá luôn đứng trong tốp đầu của cả nước về thu hút khách du lịch. Tuy nhiên, thị trường khách truyền thống, chiếm tỷ trọng cao của du lịch Thanh Hóa hiện mới chỉ là các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc. Chính vì vậy, Thanh Hóa định hướng mở rộng thị trường khách du lịch từ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, trên cơ sở phát huy lợi thế về điều hiện địa hình, tự nhiên và đặc trưng văn hóa. Thông qua đường hàng không, bằng những sản phẩm, dịch vụ du lịch và những trải nghiệm khác biệt, hấp dẫn, Thanh Hóa hi vọng thu hút được nhiều du khách từ phương Nam.

Nơi kết nối những tâm hồn đồng điệu

Nơi kết nối những tâm hồn đồng điệu

17:02 , 18/11/2022

Được biết đến như mái nhà chung của những tâm hồn yêu thơ và coi thơ là “thú chơi” thanh cao, tao nhã, Chi hội thơ Đường luật thành phố Thanh Hóa đã trải qua chặng đường gần 15 năm xây dựng và phát triển. Không chỉ là nơi gắn kết những tâm hồn thơ đồng điệu, bằng nhiều hoạt động ý nghĩa, thông qua các sáng tác của hội viên, chi hội đã góp phần quảng bá, lan tỏa hình ảnh đẹp về đất và người quê Thanh đến đông đảo các tầng lớp Nhân dân trong tỉnh và cả nước.

Kiểm tra, xử lý nghiêm việc xâm hại Di tích quốc gia đền Quan Thánh

Kiểm tra, xử lý nghiêm việc xâm hại Di tích quốc gia đền Quan Thánh

15:37 , 16/11/2022

Tỉnh ủy Thanh Hóa vừa ban hành công văn 3183- CV/VPTU về việc kiểm tra, xử lý nghiêm việc xâm hại Di tích quốc gia đền Quan Thánh.

Du lịch Việt Nam giành giải thưởng ở 16 hạng mục hàng đầu thế giới

Du lịch Việt Nam giành giải thưởng ở 16 hạng mục hàng đầu thế giới

08:09 , 15/11/2022

Thông tin từ Tổng cục Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết: Giải thưởng Du lịch thế giới (World Travel Awards) vừa công bố danh sách giải thưởng cấp thế giới năm 2022. Trong đó, Việt Nam vinh dự được xướng tên ở 16 hạng mục giải thưởng hàng đầu thế giới.

Bảo vệ rừng gắn với phát triển du lịch

Bảo vệ rừng gắn với phát triển du lịch

09:13 , 13/11/2022

Thanh Hoá hiện có tỷ lệ che phủ rừng đạt hơn 53,5%. Với hệ sinh thái rừng đa dạng và phong phú, có trên 2.000 loài động, thực vật, trong đó có nhiều loại được ghi trong sách đỏ Việt Nam, rừng ở Thanh Hoá có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế thông qua các hoạt động du lịch.

Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch 6 tỉnh Bắc miền Trung tổng kết phong trào thi đua năm 2022

Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch 6 tỉnh Bắc miền Trung tổng kết phong trào thi đua năm 2022

20:30 , 12/11/2022

Ngày 12/11, tại tỉnh Thanh Hoá, cụm thi đua ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch 6 tỉnh Bắc miền Trung đã tổng kết phong trào thi đua năm 2022 và triển khai nhiệm vụ năm 2023.

Kết nối tình yêu văn chương nghệ thuật

Kết nối tình yêu văn chương nghệ thuật

17:09 , 11/11/2022

Hòa trong dòng chảy của báo chí cách mạng, Tạp chí Văn nghệ Xứ Thanh đã đi qua chặng đường 28 năm đầy tự hào, được đông đảo bạn đọc yêu mến và đánh giá là một trong số rất ít tờ tạp chí có chất lượng cao, thậm chí vượt ra khỏi khuôn khổ của một tờ báo địa phương. Để có được tờ Tạp chí Văn nghệ Xứ Thanh dày dặn về nội dung, đổi mới về chất lượng và hình thức như hôm nay, ngoài sự nỗ lực của Ban biên tập còn có sự đóng góp quan trọng của đội ngũ cộng tác viên gồm những cây viết thuộc Hội Văn học nghệ thuật Thanh Hóa, người yêu văn học nghệ thuật trong tỉnh và cả các nhà văn, nhà thơ, nhà báo… ở mọi miền Tổ quốc.

Di tích Đền Quan Thánh - phường An Hưng, thành phố Thanh Hóa bị xâm hại

Di tích Đền Quan Thánh - phường An Hưng, thành phố Thanh Hóa bị xâm hại

18:30 , 10/11/2022

Trước sự việc các di tích Đền Quan Thánh, còn có tên gọi khác là Chùa Tiên Sơn, thuộc Cụm di tích nghệ thuật và thắng cảnh Quốc gia An Hoạch thuộc phường An Hưng, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa bị xâm hại, Ủy ban Nhân dân thành phố Thanh Hóa đang yêu cầu Ủy ban Nhân dân phường An Hưng làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan.

Kỷ niệm 450 năm, năm sinh danh nhân văn hoá, quân sự 
Hoằng Quốc Công Đào Duy Từ

Kỷ niệm 450 năm, năm sinh danh nhân văn hoá, quân sự Hoằng Quốc Công Đào Duy Từ

19:44 , 09/11/2022

Sáng ngày 9/11, UBND thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hoá đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 450 năm, năm sinh danh nhân văn hoá, quân sự Hoằng Quốc Công Đào Duy Từ (1572 - 2022).