Tăng cường hợp tác quốc tế trong chuyển đổi số phát thanh

"Điểm cốt lõi để chuyển đổi thành công từ phát thanh truyền thống sang mô hình phát thanh số, phát thanh đa phương tiện, phát thanh đa nền tảng là phải đặt công chúng làm trung tâm và ứng dụng linh hoạt các công nghệ hiện đại". Đây là chia sẻ đáng chú ý của nhà báo Matthew O'Sullivan – Tổng Biên tập ABC News khu vực Châu Á – Thái Bình Dương tại hội thảo nghiệp vụ "Chuyển đổi số phát thanh: Thực tiễn quốc tế và Việt Nam" vừa được tổ chức mới đây trong khuôn khổ Liên hoan phát thanh toàn quốc 2024.

Bên cạnh việc phân tích những thách thức mới đặt ra cho ngành phát thanh và chia sẻ các kinh nghiệm thích ứng của các cơ quan truyền thông quốc tế, các chuyên gia cũng tập trung giới thiệu các ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ thông minh nhân tạo AI trong quản trị và sáng tạo nội dung phát thanh phù hợp với từng nền tảng số. Hội thảo đã đem lại những thông tin tham khảo cực kỳ hữu ích đối với các cơ quan thông tấn báo chí trong nước, nhất là trong bối cảnh nhiều đơn vị còn đang loay hoay trong tiến trình chuyển đổi số và tự thay đổi chính mình để giữ tệp công chúng truyền thống và phát triển công chúng mới.

Bà Huỳnh Thị Liên, Phó Giám đốc Đài Phát thanh và truyền hình tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cho biết: "Tôi nghĩ là với bối cảnh khó khăn về tài chính như bây giờ, vấn đề là làm sao chúng ta có thể vận dụng được các nguồn hỗ trợ từ các Đài bạn, các doanh nghiệp… để có thể ứng dụng được công nghệ hiện đại vào sản xuất các chương trình phát thanh truyền hình, thu hút được nhiều công chúng hơn. Từ đó mới tạo được nguồn thu để tiếp tục đổi mới, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ".

Những năm gần đây, đặc biệt là trong các kỳ Liên hoan phát thanh toàn quốc, Đài Tiếng nói Việt Nam luôn chú trọng tổ chức các hội thảo quốc tế trao đổi nghiệp vụ nhằm tranh thủ kinh nghiệm, công nghệ tiên tiến của các nước, đẩy mạnh cải tiến phát thanh Việt Nam từ cách làm biên tập cũ kỹ, lạc hậu, một chiều chuyển sang phát triển phát thanh tăng cường tính tương tác, đối tượng hóa, chuyên biệt hóa; từ kỹ thuật lạc hậu tiến lên bắt kịp kỹ thuật và công nghệ số trong sản xuất chương trình và kỹ thuật phòng thu và phát sóng.

Hiệu quả của các chương trình trao đổi kinh nghiệm này đã thể hiện rõ qua chất lượng các tác phẩm dự thi Liên hoan phát thanh khi tác phẩm tham dự các kỳ sau luôn ứng dụng được nhiều yếu tố hiện đại hơn kỳ trước, vừa giữ trọn vẹn được tính thân thiết, gần gũi của phát thanh truyền thống, nhưng đồng thời cũng tiếp cận được nhiều đối tượng công chúng trẻ qua các nền tảng mạng xã hội.

Tiến sĩ Veysel Binbay, Giám đốc Ban Công nghệ và Đổi mới, Hiệp hội Phát thanh Truyền hình châu Á Thái Bình Dương cho biết thêm: "Hiện nay, tất cả thói quen tiếp nhận thông tin của khán, thính giả đều đã thay đổi. Mọi người đã chuyển từ việc tiếp nhận tuyến tính sang tiếp nhận phi tuyến tính. Do đó, không chỉ có các Đài PT&TH tại Việt Nam mới phải đối mặt với sự thay đổi, mà chính chúng tôi cũng phải đối mặt với điều đó. Nhưng không tự mình thích ứng ngay ở thời điểm hiện tại thì chúng ta sẽ đánh mất công chúng. Do đó, chúng ta cần phải gắn kết với nhau hơn, cần tăng cường việc hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm để cùng nhau thích ứng với bối cảnh công nghệ số hiện nay".

Theo các chuyên gia, công nghệ và con người là 2 thành tố chính làm nên thành công của việc chuyển đổi mô hình sang phát thanh đa phương tiện, đa nền tảng. Tuy nhiên, tại Việt Nam, đây cũng là 2 rào cản lớn nhất khi nguồn lực đầu tư công nghệ còn hạn chế và một bộ phận người làm báo vẫn còn sức "ì". Việc thúc đẩy hợp tác quốc tế cũng sẽ đem lại nhiều cơ hội để tháo gỡ 2 rào cản này, nhất là trong tư duy của cán bộ quản lý cơ quan báo chí và công tác đào tạo nhân lực ngành báo chí.

Ông Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Tổng biên tập báo điện tử Vietnamplus chia sẻ: "Rất nhiều đơn vị cung cấp công nghệ có thể cung cấp phiên bản dùng thử miễn phí, đó là một cách tiếp cận tốt với công nghệ mới với chi phí rẻ hơn. Việc hợp tác quốc tế cũng sẽ tạo cơ hội để chúng ta nắm bắt được các công nghệ mới để có cách ứng dụng phù hợp với địa phương, đơn vị mình".

PGS.TS Đinh Thị Thu Hằng, Phó Viện trưởng Viện Báo chí – Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết: "Chúng tôi ý thức việc đào tạo và xây dựng nguồn nhân lực báo chí số bởi vì cái đích đến của chuyển đổi số báo chí chính là chúng ta phát triển báo chí số. Và về kiến thức chúng tôi ý thức rất rõ là phát triển các giá trị cốt lõi của báo chí là tính thời sự, tính định hướng, tính nhân văn, tính khách quan chân thực, nhưng gắn với môi trường số chính là tính siêu kết nối siêu tương tác trên đa nền tảng và phục vụ cho đa dạng các nhóm công chúng".

Không chỉ tổ chức các chương trình hội thảo trao đổi nghiệp vụ, hiện nay, công tác hợp tác quốc tế đang được các cơ quan báo chí lớn tại Việt Nam như Đài Tiếng nói Việt Nam VOV, Đài truyền hình Việt Nam VTV, Đài truyền hình kỹ thuật số VTC… tích cực thúc đẩy thông qua các hoạt động ký kết thỏa thuận hợp tác, các chương trình liên kết truyền thông quảng bá hình ảnh và thu mua bản quyền chương trình phát sóng… Các hoạt động này không chỉ thể hiện việc thực hiện hiệu quả đường lối đối ngoại rộng mở của Đảng và Nhà nước ta, mà còn tạo động lực để ngành phát thanh nói riêng, ngành báo chí truyền thông của Việt Nam nói chung thu hẹp khoảng cách với truyền thông thế giới, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thông tin, giải trí ngày càng cao của người dân.