Thanh Hóa đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất cát nhân tạo

Công ty TNHH Hoàng Tuấn, Khu công nghiệp Hoàng Long, Thành Phố Thanh Hóa được UBND tỉnh giao khai thác mỏ đá tại xã Hà Tân, huyện Hà Trung. Trước đây, trong quá trình khai thác, một lượng lớn đá vụn thải ra bị bỏ đi, vừa lãng phí tài nguyên, vừa gây ô nhiễm môi trường. Năm 2019, công ty đã đầu tư dây chuyền sản xuất cát nhân tạo từ nguyên liệu đá để tạo ra sản phẩm cát sạch với chất lượng cao, với tổng nguồn vốn gần 20 tỷ đồng, được áp dụng theo công nghệ Nhật Bản, công suất đạt 150.000 tấn/năm, tương đương với 100.000m3/năm. Đây là dây chuyền sản xuất cát nhân tạo đồng bộ, nguyên liệu đá từ máy cấp nguyên liệu được chuyển vào máy nghiền sơ cấp để tiến hành nghiền thô. Nguyên liệu đá sau khi nghiền thô sẽ được đưa vào máy nghiền thứ cấp để tiến hành nghiền nhỏ, sau đó sẽ qua băng tải chuyển vào máy sàng rung để phân loại.  Nguyên liệu đã qua máy nghiền cát chuyển lại máy sàng rung để tiếp tục sàng lọc, các hạt cát sàng lọc đủ độ nhỏ theo tiêu chuẩn sẽ qua băng tải chuyển đến máy rửa để làm sạch trước khi xuất xưởng. 

Anh Bùi Việt Hùng, Trưởng phòng kỹ thuật Công ty TNHH Hoàng Tuấn, Thành Phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Từ khi sản xuất cát nhân tạo đơn vị chủ động được nguồn cát, sản xuất vật liệu xây dựng bê tông thương phẩm."

Qua khảo sát của Sở Xây dựng, trên địa bàn tỉnh có 168 mỏ, khu mỏ đá vôi trên địa bàn 23 huyện, thị xã, thành phố đủ điều kiện để sản xuất cát nghiền nhân tạo với trữ lượng 600 triệu m3. Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã có 12 Dự án đã và đang đầu tư sản xuất cát nghiển với công suất thiết kế khoảng 1,135 triệu m³/năm; có khả năng thay thế trên trên 50% tổng sản lượng cát tự nhiên. Các sản phẩm cát nghiền sản xuất trên địa bàn tỉnh đang áp dụng Tiêu chuẩn quốc gia 9205:2012, đủ điều kiện để sử dụng đại trà và được công bố giá. Cát nghiền có ưu điểm là loại bỏ được tạp chất, hạt đều, có khả năng thay thế được cát tự nhiên trong một số lĩnh vực, đặc biệt là trộn bê tông và sản xuất gạch không nung, giá thành lại thấp hơn cát tự nhiên từ 10 – 20 nghìn đồng/m3.

Theo quy hoạch phát triển vật liệu xây dựng đến năm 2025, định hướng đến năm 2035, tỉnh Thanh Hóa sẽ phát triển các sản phẩm cát nhân tạo đáp ứng nhu cầu sử dụng; phấn đấu đạt mục tiêu sử dụng cát nghiền, cát tái chế từ phế thải công nghiệp và xây dựng để thay thế cát tự nhiên tối thiểu 30% vào năm 2025; 40% vào năm 2030. Để phát triển cát nhân tạo, ngày 17/7/2021, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 20 về "Ban hành chính sách phát triển khoa học và công nghệ trở thành khâu đột phá trong phát triển kinh tế-xã hội tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2021-2025. Theo đó, Tỉnh hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư sản xuất cát nhân tạo (cát nghiền từ đá) 30% chi phí đầu tư với dây chuyền công nghệ được đầu tư từ 5,0 tỷ trở lên.

Tuy nhiên, hiện nay, phần lớn các doanh nghiệp của tỉnh Thanh Hóa mới chỉ đầu tư dây chuyền sản xuất cát thô, chưa có kinh phí đầu tư dây chuyền sản xuất cát mịn dùng để xây và trát. Trong khi đó, thi trường sử dụng cát nhân tạo còn hạn chế.

Ông Nguyễn Hữu Đức, Phó trưởng phòng Quản lý Vật liệu xây dựng, Sở xây dựng tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Trong thời gian tới, Sở Xây dựng đang tiếp tục hướng dẫn, kêu gọi các đơn vị đầu tư lắp đặt máy nghiền ra cát (cát bê tông và cát xây trát) tiến đến thay thế sử dụng cát tự nhiên trong công trình xây dựng."

Trong bối cảnh trữ lượng cát tự nhiên ngày càng cạn kiệt và việc khai thác cát đang gây tác động tiêu cực đến hệ thống sông, cửa biển, thì việc đầu tư công nghệ sản xuất cát nhân tạo từ đá nghiền được kỳ vọng là giải pháp mang lại lợi ích về kinh tế vừa góp phần bảo vệ môi trường.