Vang danh Chiến khu Ngọc Trạo

Sau hội nghị đại biểu Đảng bộ Tỉnh tại làng Phong Cốc (xã Xuân Minh, Thiệu Hoá cũ), đầu tháng 6/1941, Tỉnh uỷ Thanh Hoá đã chọn Ngọc Trạo làm điểm xây dựng chiến khu cách mạng của tỉnh nối liền các khu căn cứ Vĩnh Lộc, Hà Trung, Yên Định... với xứ uỷ Bắc Kỳ. 

Cuối tháng 7/1941, ban lãnh đạo chiến khu chính thức được thành lập. Cơ quan Ấn loát của Tỉnh uỷ cũng được đưa về đây. Chiến khu đã hình thành, mọi hoạt đồng đều đặt dưới sự chỉ huy chặt chẽ và thống nhất của ban lãnh đạo chiến khu. Nhân dân Ngọc Trạo phấn khởi, đặt tất cả niềm tin vào Đảng và cách mạng.

Có một điều vô cùng đặc biệt ở chiến khu du kích Ngọc Trạo, đó chính là những hàng cây lớn ở đây có từ ngày chiến khu ra đời, được chăm sóc, bảo vệ, để gìn giữ những giá trị lịch sử ý nghĩa từ xưa.

Chiến khu Ngọc Trạo không xây thành, đắp lũy mà lấy dân làm thành lũy, các vùng rừng núi phía Bắc làm nơi chở che, các vùng đồng bằng phía Nam và Tây Nam là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm. Bước đầu với hình thức bán vũ trang, rồi dần dần lên vũ trang bằng cách đánh du kích.

Mặc dù chỉ ra đời và hoạt động trong một thời gian ngắn, nhưng đội du kích chiến khu Ngọc Trạo đã ghi dấu chặng đường mới của phong trào cách mạng xứ Thanh, góp phần thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh cách mạng, cùng cả nước làm nên cuộc khởi nghĩa ngày 19/8/1945 giành chính quyền về tay Nhân dân.

Đã hơn 80 năm trôi qua nhưng dấu ấn của Chiến khu Ngọc Trạo - Căn cứ địa cách mạng của tỉnh Thanh Hóa thời kỳ tiền khởi nghĩa vẫn còn đọng sâu trong trí nhớ người già và in đậm trên trang sách các em thơ. Ngọc Trạo hôm nay, từng gốc cây, hang đá và biết bao thế hệ người dân nơi đây vẫn say sưa hát và kể về những năm tháng kháng chiến anh dũng, kiên cường với niềm tự hào, lòng biết ơn sâu sắc.