Can thiệp sớm – Cơ hội giúp trẻ tự kỷ hoà nhập cộng đồng

17 tháng tuổi, bé trai này được chẩn đoán bị rối loạn ngôn ngữ, rối loạn hành vi với các biểu hiện như thờ ơ, ít biểu cảm, gọi không nghe, không trả lời, không nhận biết được đồ vật, không ngồi 1 chỗ, luôn trong trạng thái chạy hoặc nằm và thường có hành vi bất ổn như liếm đồ vật. 

Sau gần 3 năm kiên trì điều trị và can thiệp, đến nay, hơn 4 tuổi, bé đã có tiến triển vô cùng tích cực.

Phụ huynh bệnh nhi cho biết: "Con cải thiện rất tốt. Con đã biết giao tiếp cơ bản với gia đình, bố mẹ, ông bà. Nghe hiểu của con cũng tốt hơn".

Dấu hiệu để nhận biết trẻ có nguy cơ tự kỷ là ít cười, ít giao tiếp bằng mắt, không biết bắt chước, thích chơi một mình, chậm nói, có một số sở thích đặc biệt và cứng nhắc. 

Để chẩn đoán và can thiệp cho trẻ mắc bệnh tự kỷ, các chuyên gia sẽ thực hiện đánh giá trước can thiệp, gồm phỏng vấn gia đình và quan sát trẻ trực tiếp ở môi trường tự nhiên trong một thời gian nhất định. Từ đó, lập chương trình và áp dụng các phương pháp can thiệp thích hợp nhất với trẻ.

Bác sĩ CKI Trịnh Thị Phương, Bệnh viện Nhi tỉnh Thanh Hoá cho biết: "Thời điểm vàng để can thiệp cho trẻ tự kỷ là từ 24 đến 36 tháng. Đây là thời điểm mà não bộ của trẻ phát triển mạnh mẽ, sự thích nghi học hỏi được tốt nhất".

Tại Thanh Hoá, vài năm trở lại đây, ngoài bệnh viện, nhiều trung tâm giáo dục chuyên biệt, hoà nhập cũng áp dụng mô hình can thiệp sớm và điều trị cho trẻ tự kỷ bằng các phương pháp can thiệp sớm gồm: vận động trị liệu, ngôn ngữ trị liệu, trị liệu nhóm và cá nhân giúp trẻ phát triển tâm lý và nhân cách theo đúng khung tâm lý của trẻ bình thường. Việc can thiệp và điều trị cho trẻ tự kỷ không chỉ dừng lại ở 3 đến 5 năm mà có thể kéo dài, gây tốn kém cả về vật chất lẫn tinh thần đối với bản thân trẻ và gia đình.

Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy: được can thiệp sớm bằng các biện pháp tâm lý, giáo dục đã mang lại những tiến bộ rõ rệt, làm tăng khả năng giao tiếp, nhận thức và hòa nhập xã hội ở trẻ tự kỷ. Cha mẹ khi thấy con em mình có những biểu hiện bất thường thì cần chủ động đưa trẻ đi khám và điều trị sớm, kịp thời. Ngoài ra, sự cảm thông, thấu hiểu và vào cuộc của cộng đồng xã hội sẽ giúp ích rất nhiều trong việc chăm sóc trẻ tự kỷ.