Hàm Rồng vang mãi chiến công

Sông Mã – dòng sông mẹ bao đời chở nặng phù sa mà bồi đắp nên xóm làng trù phú. Cầu Hàm Rồng hiên ngang hiện trong tầm mắt. "Cây cầu sắt nhỏ" lừng lẫy ghi danh vào những trang sử hào hùng của dân tộc. 

Nếu chỉ thả hồn mình vào cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, bình dị của xóm làng đôi bờ sông Mã thì mấy ai biết được rằng, nơi đây đã từng là "tọa độ lửa", trong cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.

Với âm mưu cắt đứt sự chi viện Bắc - Nam, cô lập Hàm Rồng và tập trung đánh dứt điểm Hàm Rồng, vào 8 giờ 45 phút ngày 3/4/1965, 16 chiếc máy bay đầu tiên của Mỹ ném bom vào địa phận Thanh Hóa với một loạt địa điểm đánh phá như cầu Đò Lèn (Hà Trung), cầu Cun (Nông Cống), ga Văn Trai (Tĩnh Gia, nay là thị xã Nghi Sơn)...

Riêng khu vực Hàm Rồng - Nam Ngạn - Yên Vực, trong 2 ngày, 3 và 4/4/1965, địch bổ nhào 85 lần, cắt bom bắn phá 80 lần, ném 350 quả bom, bắn 149 quả đạn rốc-két hòng đánh sập cầu, chặt đứt con đường huyết mạch chi viện từ miền Bắc cho chiến trường miền Nam. Thế nhưng sự hung bạo của vũ khí tối tân, hiện đại đã cúi đầu trước niềm kiêu hãnh và ý chí kiên cường của con người.

Trong 2 ngày lịch sử ấy, với tinh thần "quyết chiến, quyết thắng", cùng các địa bàn trọng điểm khác, lưới lửa của quân dân Hàm Rồng, Nam Ngạn, Yên Vực đã thiêu rụi 47 máy bay Mỹ, bắt sống nhiều giặc lái, giành thắng lợi to lớn. Cầu Hàm Rồng vẫn hiên ngang nối đôi bờ sông Mã, cho những đoàn xe nối đuôi nhau ra tiền tuyến.

Hơn nửa thế kỷ qua đi nhưng ký ức về những ngày tháng gian khổ, hào hùng làm nên chiến thắng Hàm Rồng vẫn vẹn nguyên trong tâm trí những người đã từng sống, chiến đấu ở thời khắc lịch sử ấy.

Hàm Rồng chiến thắng không chỉ là chiến công của lực lượng bộ đội, công an, dân quân tự vệ mà còn là chiến công của các mẹ, các chị khi tổ chức nấu cơm, đưa nước ra từng trận địa cho bộ đội và dân quân; là sự nỗ lực của cán bộ, nhân viên ngành y tế khi cứu chữa thương binh và những người bị nạn; là tinh thần đùm bọc của các nhà sư khi bố trí nhà chùa làm nơi cấp cứu, điều trị thương binh..., là minh chứng cho bài học lịch sử: khi một dân tộc đã đoàn kết, cùng chung một lý tưởng, cùng chung một chiến hào thì không sức mạnh nào có thể khuất phục được dân tộc đó.

Năm tháng qua đi, cầu Hàm Rồng cùng hai chữ "Quyết Thắng" vẫn uy nghiêm tạc vào sườn núi như một biểu tượng sáng ngời về chủ nghĩa yêu nước và anh hùng cách mạng của dân tộc Việt Nam. Chữ nằm đó để nhắc nhớ cho mỗi người khi đi qua cây cầu và dòng sông này về một thời khói lửa đau thương, để biết giá trị của mỗi phút hòa bình đã được đổi bằng nhiều lần mất mát.

Dẫu nghe nhiều bao nhiêu cũng chẳng bằng một lần về với Hàm Rồng, để ngắm nhìn cây cầu huyền thoại, để nghe sông Mã thì thầm những hoài niệm về một vùng đất cổ, nơi mỗi tấc đất đều là tấc lịch sử đan xen, giao hòa giữa cổ và kim, giữa đau thương tỏa xuống và khát vọng vươn lên…