Hàm Rồng - Vùng đất văn hóa, lịch sử và thắng tích

Trong cuốn Lịch triều hiến chương loại chí, nhà sử học Phan Huy Chú từng viết về Hàm Rồng: "Một dòng sông, một con suối, một quả núi, chỗ nào cũng là danh thắng". Núi Ngọc, núi Rồng, và cây cầu huyền thoại phủ bóng xuống dòng sông Mã đã tạo cho vùng đất này vẻ sơn thủy hữu tình, nước non kỳ thú. Làng cổ Đông Sơn và các di chỉ, di tích lâu đời đắp bồi nên một Hàm Rồng với vẻ đẹp văn vật ngàn năm. Bởi vậy, từ xa xưa, nhiều nhân vật lịch sử, danh sĩ nổi tiếng như Phạm Sư Mạnh, Nguyễn Trãi, Lê Quát, Trần Nghệ Tông, Lê Thánh Tông, Ngô Thì Sĩ, Phan Huy Ích, Tản Đà… đã ghé qua Hàm Rồng, và để lại những áng thơ văn ca ngợi.

Trong hai cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc, đặc biệt là trong kháng chiến chống Mỹ, Hàm Rồng là nơi ghi dấu những chiến công oanh liệt của quân dân ta. 60 năm về trước, giặc Mỹ điên cuồng bắn phá cầu Hàm Rồng nhằm cắt đứt tuyến giao thông huyết mạch, ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho chiến trường miền Nam.

Đặc biệt, trong hai ngày 03, 04/4/1965, kẻ thù tổ chức hàng trăm lượt không kích ác liệt, ném bom dữ dội vào khu vực cầu Hàm Rồng. Quân và dân Thanh Hóa đã kiên cường chiến đấu, bắn rơi 47 máy bay Mỹ, làm nên chiến thắng lừng lẫy trên trận địa Hàm Rồng. Sự kiện Hàm Rồng chiến thắng đi vào lịch sử như một chiến công chói lọi, cổ vũ tinh thần quân dân cả nước, làm nức lòng Nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới.

Ông Lê Xuân Giang, Nguyên Chính trị viên Đại đội 4 Hàm Rồng cho biết: "Cuộc chiến này là cuộc chiến tranh mà Việt Nam đã phát huy được toàn bộ sức mạnh của chiến tranh Nhân dân, kể cả kỹ thuật, kể cả chiến thuật, kể cả lòng dũng cảm của người dân Việt Nam".

60 năm đã trôi qua, chiến thắng lịch sử bên cây cầu huyền thoại vẫn là khúc tráng ca bất tử. Những địa danh Đồi C4, cầu Hàm Rồng, đồi Quyết Thắng... sẽ còn sống mãi cùng năm tháng, trở thành biểu tượng về tinh thần yêu nước, ý chí độc lập, tự cường của quân dân Thanh Hóa và cả nước, trong quá khứ, ở hiện tại, và đến mãi muôn sau.