Huyền tích đền Phố Cát linh thiêng
Về với thị trấn Vân Du, huyện Thạch Thành, ngoài sức hút của cảnh sắc thiên nhiên, du khách không thể bỏ qua di tích và thắng cảnh đền Mẫu Phố Cát – trung tâm sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng độc đáo, nơi gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu trên mảnh đất Thạch Thành nói riêng và xứ Thanh nói chung.
Là huyện miền núi phía Tây Bắc của Thanh Hóa, giáp với tỉnh Hòa Bình, Thạch Thành được bao quanh bởi núi non trùng điệp, rừng xanh thăm thẳm và sông nước mênh mông. Đây là vùng đất đầy hấp dẫn, với cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp và di tích lịch sử phong phú.
Di tích và thắng cảnh Phố Cát ở thị trấn Vân Du, huyện Thạch Thành không chỉ là một vùng đất của lịch sử và huyền thoại, mà nơi đây còn là trung tâm thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh – nét đẹp truyền thống trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt.
Phố Cát xưa là căn cứ của cuộc khởi nghĩa nông dân lớn vào thế kỷ XVIII (cuộc khởi nghĩa của Lê Duy Mật) chống lại chúa Trịnh. Phố Cát còn là nơi in dấu những bước đường hành quân của các chiến sĩ du kích chiến khu Ngọc Trạo. Là đầu mối và căn cứ quan trọng của chiến khu Hòa – Ninh – Thanh trong suốt 9 năm trường kỳ kháng chiến chống Pháp.
Bên cạnh yếu tố lịch sử, địa lý và cảnh đẹp, có lẽ yếu tố quan trọng nhất của Phố Cát đó chính là sự ngưỡng mộ của Nhân dân đối với đức Thánh Mẫu Liễu Hạnh và các sinh hoạt văn hóa tinh thần mang tín ngưỡng dân tộc ở ngôi đền này. Theo truyền thuyết dân gian, Thánh Mẫu Liễu Hạnh là con gái của Ngọc Hoàng. Vì lỡ tay làm vỡ chén ngọc nên bị đầy xuống trần gian. Sau đó một thời gian, nàng được gọi về trời, nhưng thượng đế rủ lòng thương cho nàng được ở hạ giới để trả nợ trần. Nàng cùng hai tiên nữ giáng hạ ngay giữa vùng Phố Cát, nơi có phong cảnh đẹp mỹ lệ, tốt tươi. Các nữ thần cũng ban nhiều phép lạ cho dân chúng địa phương. Để tỏ lòng biết ơn, Nhân dân đã lập ngôi đền thờ ở lưng chừng núi, phụng thờ hương khói. Vì vậy, nàng được suy tôn là tiên chúa, đệ nhất thành hoàng, mẫu nghi thiên hạ...
Đền Phố Cát được dựng vào khoảng niên hiệu Cảnh Hưng (1740 - 1786), đến năm 1896 được trùng tu tiền đường, làm giải vũ, tô tượng. Đây cũng là nơi đầu tiên trong cả nước được nhà vua ban tặng sắc phong thần cho Thánh mẫu là Thượng đẳng thần. Từ đó có thể thấy được vị thế đặc biệt của đền Phố Cát trong tín ngưỡng thờ mẫu ở nước ta.
Đền Phố Cát nằm ở lưng chừng núi, thoáng đãng, với thế đất đẹp. Phía trước đền có ba ngọn núi đá gọi là tam thai án ngữ như một bức bình phong. Gần đền có một dòng suối nhỏ, có những hòn non bộ và các thác nước nhỏ chảy qua như khúc nhạc thánh thót bên tai. Đến trước cửa đền thì dòng suối đổ vào một cái vũng như một cái hồ nhỏ. Ở đó có rất nhiều cá chép, cứ vào mùa hội đền, người dân lại bắt gặp từng đàn cá tung tăng bơi lội. Tại đây, Tổng đốc Thanh Hóa đã cho xây một cái tháp vọng ngư hình lục lăng để dành riêng cho vua nhà Nguyễn ngồi thưởng lãm ngắm cá.
Trong thế tay ngai của ngôi đền là các công trình độc lập từ thấp lên cao, gồm sân rồng với nghinh môn 8 mái, cung đệ tam, cung đệ nhị và cung đệ nhất. Mỗi cung có 3 gian thông. 2 gian 2 đầu cung nhị và cung tam làm đường liên cung lên xuống. Bên trong các cung là tượng và các đồ thờ bằng chất liệu rất quý. Bên cạnh công trình chính là nhà khách và tiếp lễ, cổng tam quan, tháp vọng ngư, tường hoa, cây cảnh, cầu cong bằng đá bắc qua suối để khách bộ hành đến đền Quan Giám sát.
Tam quan của đền Phố Cát có kiến trúc rất đẹp và hoàn hảo về mặt thẩm mỹ. Mặc dù là kiến trúc thời Nguyễn nhưng nghệ thuật thể hiện lại đạt ở trình độ rất cao về mọi phương diện. Nó kết hợp kiểu kiến trúc cung đình với kiến trúc truyền thống thật tài tình. Tam quan được làm theo kiểu 2 tầng 8 mái, hai bên tả, hữu đều có bậc tam cấp lượn vòng lên xuống thật uyển chuyển, hòa nhập với cách bố cục hợp lý. Bước lên tầng hai của tam quan, chúng ta có cảm tưởng như đứng trên tháp nghinh phong với một tâm hồn lộng gió và xúc cảm kỳ thú khi ngắm nhìn cảnh trí và tạo vật xung quanh. Cấu trúc và nghệ thuật của tam quan có thể nói uy nghi tráng lệ nhằm đề cao uy quyền của đức Thánh Mẫu. Mặt khác cũng thể hiện được ý niệm, tâm linh truyền thống của dân tộc.
MC Phương Liên trò chuyện với Ông Nguyễn Đình Phi – Thủ nhang Đền Phố Cát, thị trấn Vân Du, huyện Thạch Thành
Những truyền thuyết và lịch sử đan xen đã làm cho di tích Phố Cát vừa gần gũi vừa nhuốm màu huyền thoại, linh thiêng. Câu chuyện về Mẫu đi vào đời sống Nhân dân, vào ca dao, tục ngữ như sự hiện thân của những giá trị tốt đẹp. Để rồi, người phụ nữ vốn là con gái nhà trời ấy đã trở thành "Thánh mẫu", một trong bốn vị thánh "tứ bất tử" trong văn hóa dân gian Việt Nam. Với cảnh quan tuyệt đẹp và giá trị lịch sử, tâm linh sâu sắc, di tích thắng cảnh Phố Cát đã được công nhận là di tích cấp tỉnh vào năm 1998.
Di tích và thắng cảnh Đền Phố Cát không chỉ là điểm tham quan, du lịch văn hóa tâm linh tiêu biểu. Hơn hết, đây là niềm tự hào, khẳng định thêm vai trò, vị thế của xứ Thanh trong dòng chảy văn hóa Việt.
Công bố dự án phim “Chiến bào”
Sáng ngày 25/6, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh (xã Lam Sơn), Công ty TNHH November Films phối hợp với Sở VHTT&DL Thanh Hoá cùng các đơn vị liên quan, công bố dự án phim điện ảnh lịch sử “Chiến bào” của đạo diễn Victor Vũ.
Potala – Nơi lưu giữ tinh hoa Phật giáo Tây Tạng
Giữa cao nguyên Tây Tạng hùng vĩ, cung điện Potala hiện lên như một biểu tượng bất diệt của kiến trúc, văn hóa và tâm linh. Không chỉ là điểm đến nổi tiếng của Lhasa, Potala còn được xem là thánh địa của niềm tin, nơi lưu giữ tinh hoa Phật giáo Tây Tạng qua hàng thế kỷ.
Quy Nhơn lọt lọt top 25 điểm đến hấp dẫn nhất thế giới cho du lịch biển năm 2026
Những bãi biển trong xanh, cảnh quan hoang sơ cùng nhịp sống bình yên đã giúp Quy Nhơn ghi dấu ấn trên bản đồ du lịch thế giới. Mới đây, chuyên trang du lịch nổi tiếng Lonely Planet đã đưa Quy Nhơn vào danh sách 25 điểm đến hấp dẫn nhất thế giới năm 2026, trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam được vinh danh trong bảng xếp hạng danh giá này.
Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng: Mở thêm hơn 2.000 chỗ ngồi phục vụ khán giả
Đêm thi thứ năm, cũng là đêm cuối vòng loại DIFF 2026 diễn ra tối 27/6 với chủ đề “Tầm nhìn” sẽ là cuộc tranh tài giữa đội Skylighter Fireworks Pty Ltd của Australia và đội Macedos Pirotecnia Lda của Bồ Đào Nha. Trước nhu cầu tăng cao của người dân và du khách, Ban tổ chức đã quyết định đưa khán đài A4 với hơn 2.000 chỗ ngồi vào khai thác sớm hơn kế hoạch.
Tiềm năng phát triển du lịch hồ Yên Mỹ
Nếu biển xanh, núi cao hay những di sản nổi tiếng đã trở thành dấu ấn quen thuộc của du lịch Thanh Hóa, thì hồ Yên Mỹ lại mang đến một trải nghiệm khác biệt. Với mặt nước mênh mang, cảnh quan nguyên sơ và không gian yên bình, nơi đây đang dần trở thành điểm hẹn hấp dẫn cho những ai muốn tìm về với thiên nhiên.
Xu hướng “Ăn sành – ăn lành” tại Thanh Hóa
Xu hướng ăn uống hiện nay không chỉ cần ngon mà còn phải tốt cho sức khỏe. Trong chương trình foodtour Thanh Hóa tuần này, mình sẽ đưa các bạn khám phá hai thương hiệu đang rất được yêu thích tại Vincom Plaza Thanh Hóa, cùng theo đuổi triết lý "Ăn Sành – Ăn Lành" nhưng theo hai cách hoàn toàn khác nhau.
Từ di sản đến sản phẩm du lịch đặc sắc
Di sản văn hóa không chỉ là những giá trị được gìn giữ từ quá khứ mà còn là nguồn tài nguyên đặc biệt để phát triển du lịch. Tại xã Tây Đô, nơi sở hữu hệ thống di sản văn hóa phong phú, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản đang được gắn chặt với phát triển du lịch, tạo nên những sản phẩm đặc trưng, góp phần thu hút du khách và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Thác Voi – miền xanh thẳm nơi đại ngàn
Nằm ẩn mình giữa đại ngàn Thạch Thành, danh thắng Thác Voi, nay thuộc xã Vân Du, tỉnh Thanh Hóa, từ lâu đã được ví như một "nàng tiên xanh" dịu dàng của xứ Thanh. Trong xu hướng du lịch sinh thái và các hành trình "chữa lành" đang lên ngôi mạnh mẽ, tọa độ hoang sơ này trở thành điểm hẹn lý tưởng cho những tâm hồn muốn tìm về với thiên nhiên thuần khiết.
Nơi yêu thương bắt đầu
Giữa nhịp sống hối hả và những lo toan thường nhật, luôn có một nơi lặng lẽ chở che, yêu thương và nâng đỡ mỗi chúng ta trên hành trình cuộc đời. Đó chính là gia đình – mái ấm lưu giữ những giá trị văn hóa tốt đẹp, là điểm tựa bình yên để trở về sau những bộn bề và cũng là nơi khởi nguồn của yêu thương, hạnh phúc.
Thanh Hóa phê duyệt dự án hơn 8,7 tỉ đồng khai quật ngôi đền cổ được ví như "Thành nhà Hồ thứ hai"
UBND tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể đền thờ Nguyễn Văn Nghi. Với kinh phí đầu tư hơn 8,7 tỉ đồng, dự án nhằm làm rõ quy mô kiến trúc, giá trị lịch sử của ngôi đền cổ hơn 400 năm tuổi, nơi được ví như "Thành nhà Hồ thứ hai" của xứ Thanh.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.