Huyền tích đền Phố Cát linh thiêng
Về với thị trấn Vân Du, huyện Thạch Thành, ngoài sức hút của cảnh sắc thiên nhiên, du khách không thể bỏ qua di tích và thắng cảnh đền Mẫu Phố Cát – trung tâm sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng độc đáo, nơi gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu trên mảnh đất Thạch Thành nói riêng và xứ Thanh nói chung.
Là huyện miền núi phía Tây Bắc của Thanh Hóa, giáp với tỉnh Hòa Bình, Thạch Thành được bao quanh bởi núi non trùng điệp, rừng xanh thăm thẳm và sông nước mênh mông. Đây là vùng đất đầy hấp dẫn, với cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp và di tích lịch sử phong phú.
Di tích và thắng cảnh Phố Cát ở thị trấn Vân Du, huyện Thạch Thành không chỉ là một vùng đất của lịch sử và huyền thoại, mà nơi đây còn là trung tâm thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh – nét đẹp truyền thống trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt.
Phố Cát xưa là căn cứ của cuộc khởi nghĩa nông dân lớn vào thế kỷ XVIII (cuộc khởi nghĩa của Lê Duy Mật) chống lại chúa Trịnh. Phố Cát còn là nơi in dấu những bước đường hành quân của các chiến sĩ du kích chiến khu Ngọc Trạo. Là đầu mối và căn cứ quan trọng của chiến khu Hòa – Ninh – Thanh trong suốt 9 năm trường kỳ kháng chiến chống Pháp.
Bên cạnh yếu tố lịch sử, địa lý và cảnh đẹp, có lẽ yếu tố quan trọng nhất của Phố Cát đó chính là sự ngưỡng mộ của Nhân dân đối với đức Thánh Mẫu Liễu Hạnh và các sinh hoạt văn hóa tinh thần mang tín ngưỡng dân tộc ở ngôi đền này. Theo truyền thuyết dân gian, Thánh Mẫu Liễu Hạnh là con gái của Ngọc Hoàng. Vì lỡ tay làm vỡ chén ngọc nên bị đầy xuống trần gian. Sau đó một thời gian, nàng được gọi về trời, nhưng thượng đế rủ lòng thương cho nàng được ở hạ giới để trả nợ trần. Nàng cùng hai tiên nữ giáng hạ ngay giữa vùng Phố Cát, nơi có phong cảnh đẹp mỹ lệ, tốt tươi. Các nữ thần cũng ban nhiều phép lạ cho dân chúng địa phương. Để tỏ lòng biết ơn, Nhân dân đã lập ngôi đền thờ ở lưng chừng núi, phụng thờ hương khói. Vì vậy, nàng được suy tôn là tiên chúa, đệ nhất thành hoàng, mẫu nghi thiên hạ...
Đền Phố Cát được dựng vào khoảng niên hiệu Cảnh Hưng (1740 - 1786), đến năm 1896 được trùng tu tiền đường, làm giải vũ, tô tượng. Đây cũng là nơi đầu tiên trong cả nước được nhà vua ban tặng sắc phong thần cho Thánh mẫu là Thượng đẳng thần. Từ đó có thể thấy được vị thế đặc biệt của đền Phố Cát trong tín ngưỡng thờ mẫu ở nước ta.
Đền Phố Cát nằm ở lưng chừng núi, thoáng đãng, với thế đất đẹp. Phía trước đền có ba ngọn núi đá gọi là tam thai án ngữ như một bức bình phong. Gần đền có một dòng suối nhỏ, có những hòn non bộ và các thác nước nhỏ chảy qua như khúc nhạc thánh thót bên tai. Đến trước cửa đền thì dòng suối đổ vào một cái vũng như một cái hồ nhỏ. Ở đó có rất nhiều cá chép, cứ vào mùa hội đền, người dân lại bắt gặp từng đàn cá tung tăng bơi lội. Tại đây, Tổng đốc Thanh Hóa đã cho xây một cái tháp vọng ngư hình lục lăng để dành riêng cho vua nhà Nguyễn ngồi thưởng lãm ngắm cá.
Trong thế tay ngai của ngôi đền là các công trình độc lập từ thấp lên cao, gồm sân rồng với nghinh môn 8 mái, cung đệ tam, cung đệ nhị và cung đệ nhất. Mỗi cung có 3 gian thông. 2 gian 2 đầu cung nhị và cung tam làm đường liên cung lên xuống. Bên trong các cung là tượng và các đồ thờ bằng chất liệu rất quý. Bên cạnh công trình chính là nhà khách và tiếp lễ, cổng tam quan, tháp vọng ngư, tường hoa, cây cảnh, cầu cong bằng đá bắc qua suối để khách bộ hành đến đền Quan Giám sát.
Tam quan của đền Phố Cát có kiến trúc rất đẹp và hoàn hảo về mặt thẩm mỹ. Mặc dù là kiến trúc thời Nguyễn nhưng nghệ thuật thể hiện lại đạt ở trình độ rất cao về mọi phương diện. Nó kết hợp kiểu kiến trúc cung đình với kiến trúc truyền thống thật tài tình. Tam quan được làm theo kiểu 2 tầng 8 mái, hai bên tả, hữu đều có bậc tam cấp lượn vòng lên xuống thật uyển chuyển, hòa nhập với cách bố cục hợp lý. Bước lên tầng hai của tam quan, chúng ta có cảm tưởng như đứng trên tháp nghinh phong với một tâm hồn lộng gió và xúc cảm kỳ thú khi ngắm nhìn cảnh trí và tạo vật xung quanh. Cấu trúc và nghệ thuật của tam quan có thể nói uy nghi tráng lệ nhằm đề cao uy quyền của đức Thánh Mẫu. Mặt khác cũng thể hiện được ý niệm, tâm linh truyền thống của dân tộc.
MC Phương Liên trò chuyện với Ông Nguyễn Đình Phi – Thủ nhang Đền Phố Cát, thị trấn Vân Du, huyện Thạch Thành
Những truyền thuyết và lịch sử đan xen đã làm cho di tích Phố Cát vừa gần gũi vừa nhuốm màu huyền thoại, linh thiêng. Câu chuyện về Mẫu đi vào đời sống Nhân dân, vào ca dao, tục ngữ như sự hiện thân của những giá trị tốt đẹp. Để rồi, người phụ nữ vốn là con gái nhà trời ấy đã trở thành "Thánh mẫu", một trong bốn vị thánh "tứ bất tử" trong văn hóa dân gian Việt Nam. Với cảnh quan tuyệt đẹp và giá trị lịch sử, tâm linh sâu sắc, di tích thắng cảnh Phố Cát đã được công nhận là di tích cấp tỉnh vào năm 1998.
Di tích và thắng cảnh Đền Phố Cát không chỉ là điểm tham quan, du lịch văn hóa tâm linh tiêu biểu. Hơn hết, đây là niềm tự hào, khẳng định thêm vai trò, vị thế của xứ Thanh trong dòng chảy văn hóa Việt.
Lặng thầm giữ sắc màu văn hóa
Có người lặng lẽ đi khắp bản làng để sưu tầm từng trang sách chữ Thái cổ, gìn giữ những giá trị đang dần bị mai một. Có người bền bỉ gắn bó với nghề truyền thống, nâng niu từng đường kim, mũi chỉ, từng nét hoa văncủa người xưa truyền lại. Có người âm thầm trăn trở, tìm cách lưu giữ tiếng nói, phong tục, những nét bản sắc của dân tộc. Mỗi người một cách làm, một hướng đi, nhưng tất cả đều đang viết tiếp câu chuyện của dân tộc mình, giữ cho sắc màu văn hóa truyền thống mãi bền vững với thời gian.
Thanh Hóa hấp dẫn du khách với du lịch xanh
Không chỉ tìm kiếm những điểm check-in đẹp hay các dịch vụ nghỉ dưỡng tiện nghi, ngày nay nhiều du khách còn mong muốn được trải nghiệm cuộc sống gần gũi với thiên nhiên và văn hóa bản địa. Đây cũng là cơ hội để các địa phương phát triển du lịch theo hướng xanh và bền vững. Tại Thanh Hóa, nhiều điểm đến đang dần khẳng định sức hút nhờ cảnh quan tự nhiên được gìn giữ cùng những giá trị văn hóa truyền thống được bảo tồn, phát huy.
Sưu tập tư liệu ảnh EFEO - Tiềm năng di sản
Tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp với Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp và Văn phòng UNESCO tại Hà Nội đã tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế: "Sưu tập tư liệu ảnh EFEO - Tiềm năng Di sản", nhằm đánh giá giá trị và định hướng xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO công nhận bộ sưu tập này là Di sản tư liệu thế giới.
Cục Điện ảnh phát động cuộc thi sáng tác kịch bản phim năm 2026
Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) vừa công bố kế hoạch tổ chức Cuộc thi sáng tác kịch bản phim truyện điện ảnh và phim hoạt hình điện ảnh năm 2026 nhằm khuyến khích sáng tác, phát hiện tác giả mới và tìm kiếm những kịch bản có giá trị phục vụ sản xuất phim bằng ngân sách nhà nước.
Thác Mây hút khách dịp hè
Những ngày hè nắng nóng, khi nhu cầu tìm về với thiên nhiên, tránh xa sự oi bức ngày càng tăng cao, Thác Mây ở xã Thạch Quảng đang trở thành điểm đến hấp dẫn của đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh. Dòng nước trong xanh, mát lạnh chảy qua nhiều tầng thác giữa không gian núi rừng xanh mát không chỉ mang đến cảm giác thư thái mà còn góp phần tạo nên sức sống sôi động cho du lịch địa phương.
Việt Nam gây ấn tượng với du khách quốc tế bằng cảnh sắc, di sản và ẩm thực
Theo Le Parisien – tờ báo cuối tuần của Pháp, Việt Nam mang đến cho du khách cảm giác như bước vào một thế giới hoàn toàn khác ngay từ những ngày đầu đặt chân tới đất nước hình chữ S. Tờ báo đặc biệt ấn tượng với những thắng cảnh nổi tiếng như Vịnh Hạ Long, những thửa ruộng bậc thang trải dài bất tận hay các ngôi đền, chùa cổ kính, đồng thời nhấn mạnh Việt Nam hiện là một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á.
Lan toả hình ảnh du lịch Thanh Hoá qua truyền thông số
Sở hữu biển xanh, núi biếc, kho tàng di sản văn hóa phong phú cùng bề dày lịch sử lâu đời, Thanh Hóa đang ngày càng khẳng định sức hút trên bản đồ du lịch Việt Nam. Đặc biệt, trong thời đại số, hình ảnh du lịch xứ Thanh còn được lan tỏa mạnh mẽ qua các sản phẩm âm nhạc, video trải nghiệm, những bài đăng, thước phim sáng tạo của các KOL, KOC trên mạng xã hội. Đây cũng là cầu nối hiệu quả, góp phần quảng bá vẻ đẹp và bản sắc Thanh Hóa đến với đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Bãi biển Soi Sim lọt top đẹp nhất thế giới năm 2026
Tổ chức xếp hạng bãi biển toàn cầu Corona Beach 100 (Mỹ) vừa công bố danh sách 100 bãi biển đáng trải nghiệm nhất năm 2026. Đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách này là bãi biển Soi Sim, nằm trên đảo cùng tên thuộc vùng lõi của vịnh Hạ Long.
Việt Nam có 2 đại diện lọt top 10 khách sạn tốt nhất thế giới
Trong danh sách Travelers' Choice Awards Best of the Best 2026 Hotels (Giải thưởng Tốt nhất thế giới do người dùng bình chọn, hạng mục Khách sạn) của nền tảng du lịch trực tuyến Tripadvisor vừa chính thức công bố, Việt Nam có hai đại diện là: La Siesta Hoi An Resort & Spa (Hội An) xếp thứ 6, và La Sinfonía del Rey Hotel & Spa (Hà Nội) xếp thứ 10.
Vé máy bay hè hạ nhiệt, du lịch nội địa tăng tốc
Từ đầu tháng 6, nhiều hãng bay đã tung nhiều chương trình khuyến mãi, bổ sung lượng lớn ghế và chuyến trên các chặng bay du lịch giúp kéo giảm giá vé, cùng với đó là sự cạnh tranh khi thị trường có thêm hãng bay nội địa mới. Theo đại diện một doanh nghiệp lữ hành, mức giá vé may bay nội địa giảm trong cao điểm hè hiện tại là "hiếm thấy" trong vài năm qua.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.