Người họa sĩ đam mê với sắc màu dân tộc

Chúng tôi về thăm xưởng tranh của Hoàng Trọng Tuyển vào trung tuần tháng 7, khi làng quê nhỏ này vừa được tưới tắm một cơn mưa mát lành. Xưởng vẽ của anh nằm khiêm tốn trong khuôn viên gia đình nhưng có không ít vị khách gần xa, yêu mỹ thuật và mến mộ tài năng của anh mà tìm tới.

Hoàng Trọng Tuyển sinh năm 1985, anh thường lấy nghệ danh là Hoàng Tuyển. Anh sáng tác trên các chất liệu sơn mài, sơn dầu, acrilic… Đề tài các sáng tác của anh tương đối đa dạng. Anh thường vẽ hoa quả, tĩnh vật, linh vật, chân dung, thư họa, thư pháp… Các tác phẩm của anh thường thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống Việt Nam.

Đặc biệt, sau hơn 5 năm ấp ủ, kiên trì tìm tòi, sáng tạo, Hoàng Tuyển đã tạo được dấu ấn của riêng mình khi thực hiện thành công những bộ tranh về chân dung con người 54 dân tộc Việt Nam trên những chiếc mâm gỗ xưa, được nhiều người ưa thích.

Ý tưởng đưa hội họa lên những chiếc mâm gỗ xưa của Hoàng Tuyển xuất phát từ một sự tình cờ. Vào năm 2019, khi đi tham quan các gian hàng cổ, anh nhìn thấy chiếc mâm gỗ cũ phai màu bị quên lãng. Trong sự phát triển của đời sống, người ta đã thay thế những chiếc mâm gỗ bằng các loại mâm đồng, nhôm, inoc, nhựa... Tiếc nuối những vật dụng cũ kỹ, mộc mạc, đầy hoài niệm của người Việt, Hoàng Tuyển bắt đầu thu thập các mâm gỗ trong dân gian và quyết tâm biến những chiếc mâm gỗ vô tri, hằn vết tích của thời gian trở nên sống động, tươi mới bằng cây cọ vẽ của mình. Đầu tiên, anh vẽ hoa, tĩnh vật trên mâm gỗ, sau đó anh nảy sinh ý tưởng vẽ chân dung con người. Anh đã thực hiện thành công bộ tranh chân dung phụ nữ 54 dân tộc Việt Nam, ngay sau khi hoàn thiện đã có người tìm mua. Sau đó, anh tiếp tục vẽ chân dung 54 cụ già dân tộc.

Loạt chân dung con người vẽ trên mâm gỗ xưa được Hoàng Tuyển thực hiện gần đây với mong muốn lan tỏa đến công chúng vẻ đẹp văn hóa của 54 dân tộc trên dải đất hình chữ S. Về đề tài này, trong hội họa, nhiếp ảnh không phải là mới, song việc tỉ mỉ chắt lọc, chuyển tải những sắc thái riêng về nhân chủng học, đặc điểm trang phục của mỗi dân tộc lên các mâm gỗ tròn xưa cũ lại là một ý tưởng sáng tạo mới lạ, độc đáo. Những tác phẩm hội họa ấy gợi lên nhiều ký ức đẹp, và góp phần lưu giữ, lan tỏa nét đẹp truyền thống đặc trưng của các dân tộc Việt Nam.

Hoàng Tuyển chỉ mất hơn 3 tháng để tập trung vẽ 54 chân dung. Tuy nhiên, để biến ý tưởng thành hiện thực, anh phải dành không ít thời gian đi nhiều nơi, quan sát cuộc sống sinh hoạt, tìm hiểu đặc trưng văn hóa của đồng bào. Đồng thời, anh tìm sự trợ giúp của nhiều bạn bè, đồng nghiệp, các nhiếp ảnh gia để thu thập chất liệu, tư liệu liên quan. Đặc biệt, để thể hiện thành công các tác phẩm, anh phải nghiên cứu kỹ đặc trưng trang phục và đặc điểm nhân chủng học của từng tộc người.

 Ông Lê Việt Dũng, Ban Dân tộc tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Đặc trưng từng dân tộc thể hiện rất rõ trong các tác phẩm của họa sỹ Hoàng Tuyển. Cụ thể như về trang phục, về gương mặt, làn da, ánh mắt... Họa sỹ đã rất dày công nghiên cứu".

Hầu hết những mâm gỗ mà Hoàng Tuyển sưu tầm đã in dấu thời gian, có những chiếc bị nứt vỡ, sứt sẹo… Song, anh cho biết, chính điều đó đã làm nên sự khác lạ, nhân lên giá trị của tác phẩm. Mâm gỗ cũ được Hoàng Tuyển làm sạch, sau đó xử lý các vết nứt toác, mài nhẵn để việc lên màu được chuẩn và bền. Với ưu điểm bám dính tốt, thân thiện với môi trường, chất liệu màu Acrylic được Hoàng Tuyển lựa chọn để vẽ lên bề mặt gỗ. Tông vàng trầm, nâu tối ảnh hưởng từ sơn mài được anh sử dụng nhiều để thể hiện làn da trải qua gió sương và dấu vết thời gian trên gương mặt mỗi cụ già. Các bức chân dung đều được anh nhấn đường viền, như ánh mặt trời tạo ven trên mái tóc, gương mặt, giúp chủ thể nổi bật và tỏa sáng trên nền gỗ trầm tối.

Qua gần 5 năm thể nghiệm trên những mâm gỗ xưa, họa sĩ Hoàng Tuyển đã tạo được dấu ấn riêng trong sự nghiệp hội họa của mình. Những tác phẩm mâm gỗ của anh có giá dao động từ 1,5 đến 2,5 triệu đồng, đã được nhiều người sưu tầm và đem trưng bày ở những không gian hoài cổ, tạo sự gần gũi, thân thiện.

Trong sáng tạo nghệ thuật nói chung và hội họa nói riêng, mọi chất liệu, mọi đề tài không bao giờ là cũ, mà điều cốt lõi nằm ở sự nỗ lực và tài năng của mỗi người. Tác phẩm có được công chúng đón nhận và đánh giá cao hay không, phụ thuộc vào cách nghệ sĩ "thổi hồn" vào đó, tự làm mới mình cũng như mở lối đi riêng cho những sáng tác cá nhân. Và, vẫn xoay quanh đề tài về sắc màu văn hóa 54 dân tộc Việt Nam, tới đây, họa sĩ Hoàng Tuyển lại ấp ủ dự định về những sáng tác mới.

Sự độc đáo trong cách thể hiện và những thông điệp mà tác phẩm chuyển tải đã giúp họa sĩ Hoàng Tuyển đạt được thành công trong thể nghiệm mới của bản thân. Bằng niềm đam mê sắc màu các dân tộc, yêu vẻ đẹp chân chất, mộc mạc của đồng bào, và có ý thức tôn vinh các giá trị truyền thống, tin tưởng rằng Hoàng Tuyển sẽ có nhiều sáng tác mới với những giá trị nghệ thuật và nhân văn sâu sắc.