Như Thanh bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội Sết Bóoc Mạy

Lễ hội Sết Boóc Mạy (trong tiếng Thái nghĩa là Tết cây bông) đã hình thành từ rất lâu đời trên đất Cán Khê, huyện Như Thanh. Tích xưa kể rằng, thuở hỗn mang, đất trời tăm tối, thú dữ quấy phá dân lành, đời sống của người dân vô cùng khổ cực. Trước tình cảnh ấy, Ngọc Hoàng đã phái 3 người con có tài cao, đức trọng của mình xuống giúp người dân bản Thái có thức ăn, thuốc chữa bệnh và diệt ma, trừ tà, có cuộc sống khỏe mạnh, bình an.

Để ghi nhớ công ơn của các vị thần linh và tổ tiên, vào ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch hàng năm, đồng bào dân tộc Thái ở xã Cán Khê lại tưng bừng tổ chức lễ hội Sết Boóc Mạy; qua đó, giáo dục truyền thống kiên cường, bất khuất của ông cha trong hành trình tạo bản, lập mường, thúc đẩy các thế hệ cháu con không ngừng nỗ lực, sáng tạo, xây dựng bản làng ấm no, hạnh phúc.

Gắn bó lâu đời với cuộc sống của đồng bào Thái ở xã Cán Khê nhưng do nhiều nguyên nhân, lễ hội Sết Booc Mạy từng có một thời gian bị mai một. Khoảng 20 năm về trước, khi chính quyền địa phương đề ra chủ trương khôi phục lại di sản văn hóa này, nhiều nghệ nhân và người dân trong thôn, xã đã tích cực tham gia hoạt động truyền dạy, biểu diễn. Nhờ những nỗ lực miệt mài của họ, lễ hội Sết Boóc Mạy dần được khôi phục, tiếp tục hòa mình vào dòng chảy văn hóa của đồng bào dân tộc Thái xứ Thanh.

Bà Vi Thị Giáo, xã Cán Khê, huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa chia sẻ rằng lễ hội Sết Booc Mạy do ông cha để lại, chúng tôi giữ gìn và mong muốn truyền lại cho thế hệ con cháu, để không làm mất đi truyền thống cha ông xưa để lại.

Với giá trị văn hóa đặc sắc, giàu tính nhân văn, ngày 10/11/2023, Lễ hội Sết Boóc Mạy của đồng bào Thái xã Cán Khê được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia. 

Đây sẽ là động lực quan trọng để Đảng bộ, chính quyền và người dân huyện Như Thanh tiếp tục nỗ lực gìn giữ, phát huy giá trị của lễ hội; qua đó giúp di sản được lan tỏa sâu rộng, phục vụ đời sống của Nhân dân và góp phần làm phong phú thêm dòng chảy văn hóa truyền thống của xứ Thanh.

Bà Lê Ngọc Hoa, Phó Chủ tịch UBND huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Nhận thức rõ giá trị, ý nghĩa của lễ hội, trong thời gian tới, huyện Như Thanh tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp tốt với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Trung tâm Nghiên cứu lịch sử và bảo tồn di sản tỉnh, Trung tâm Văn hóa điện ảnh tỉnh, để tuyên truyền hướng dẫn Nhân dân tiếp tục tập luyện, giữ gìn, bảo tồn di sản".