Thú chơi cổ ngoạn

Đối với thú chơi đồ cổ, ngoài sự am hiểu, thông tuệ các món đồ gắn liền với những giai đoạn lịch sử khác nhau, điều quan trọng là phải có tính hoài cổ, tri âm với những món đồ giá trị này. Từ đó mới có thể khám phá những thông điệp ẩn chứa bên trong. Người chơi đồ cổ trở thành những người truyền đạt, gắn kết văn hoá giữa xưa và nay. Cũng từ đó, những giá trị văn hoá từ ngàn xưa được gìn giữ, lưu truyền cho các thế hệ sau này.

Gần 30 năm rong ruổi sưu tầm đồ cổ, anh Nguyễn Hải Hưng ở thị trấn Vĩnh Lộc đang có trong tay tài sản giá trị nhất là hơn 50.000 cổ vật "siêu độc" đang được trưng bày tại nhà. Việc sưu tầm cổ vật với anh là niềm đam mê nhằm lưu giữ những giá trị văn hoá của người Việt cho thế hệ sau chiêm ngưỡng.

Tích tiểu thành đại, số cổ vật mà anh Hưng sưu tầm được qua mỗi ngày lại càng nhiều hơn, bao gồm hàng nghìn hiện vật quý với đầy đủ các triều đại, trong đó chiếm nhiều nhất là đồ gốm sứ thời phong kiến Việt Nam và Trung Quốc. Hiện nay, tất cả những cổ vật này được anh trưng bày trong 5 ngôi nhà dựng trên khuôn viên hơn 4.000m2, trong đó có 3 căn nhà cổ niên đại trên 100 năm tuổi có giá trị về lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật. Anh đặt tên cho bảo tàng nhỏ trên sườn núi Đún (Đốn Sơn, cạnh Đàn tế Nam Giao, cách Thành nhà Hồ khoảng 2,5 km về phía Đông Nam) là Lâm Sơn Trang. Ngày qua ngày, Lâm Sơn Trang luôn thu hút nhiều nhà khảo cổ học danh tiếng trong cả nước tới nghiên cứu và đây cũng là điểm đến của người dân, du khách thập phương, các em học sinh, sinh viên có sở thích khám phá và đam mê lịch sử.

Chị Nguyễn Thị Phương, huyện Yên Định, Thanh Hoá chia sẻ: "Đồ trưng bày ở Lâm Sơn Trang rất đẹp, khiến chúng ta nhớ lại những kỷ niệm ngày xưa. Đến đây, chúng tôi rất thích. Chúng tôi cũng rất ngưỡng mộ và cảm ơn gia chủ đã đầu tư công sức, thời gian để  dựng nên không gian trưng bày ý nghĩa này".

Có niềm đam mê với việc sưu tập đồ cổ từ khi còn trẻ, nay đã ở tuổi bát tuần, trải qua biết bao thăng trầm của cuộc sống nhưng ông Lê Hạc ở Thành phố Thanh Hóa coi việc tìm lại hoài niệm từ những món đồ xưa cũ là niềm đam mê của cuộc đời ông.

Được nhiều người biết tới với biệt danh "vua ấm" bởi trong bộ sưu tập của ông Hạc đã có gần 2.000 chiếc ấm thuộc các niên đại khác nhau, không chiếc nào giống chiếc nào, với đủ loại chất liệu như ấm sắt, ấm sành, ấm nhôm, ấm gỗ, ấm thuỷ tinh, ấm nhựa, ấm đồng… Những chiếc ấm không chỉ là đồ dùng để uống nước, uống trà thông thường mà đối với ông đó là một tác phẩm nghệ thuật.

Tất cả đều được ông xếp theo niên đại, theo hình dáng. Có những chiếc ấm đã qua tay nhiều đời chủ nhân, ở vào những thời khắc khác nhau. Nhưng dù ở bất kể thời nào thì đều giống nhau ở sự cẩn thận và nghiêm trang đối với thú vui tao nhã của thuật uống trà. Những chiếc ấm vẫn còn nguyên vẹn hình hài, nắp đậy lọt nhẹ nhàng vào gờ ấm kín khít, dẫu thành ấm đã đóng một lớp cao trà dày dặn, chứng cứ của biết bao lần thưởng trà của những tao nhân mặc khách. Từng món đồ nhuốm màu thời gian ấy đều được trân quý, lưu giữ cẩn thận.

Được biết đến là một người chơi đồ cổ có tiếng tại Thanh Hóa, ông Nguyễn Hữu Ngôn có trong tay một bộ sưu tập đồ cổ, đồ cũ khá đồ sộ, với một lượng lớn hiện vật khiến nhiều người mơ ước. Khác với những người chơi khác là tìm đến thú vui này chỉ duy nhất một loại hiện vật như đồ gốm hoặc đồng hồ hay đồ gỗ..., ông Ngôn thưởng thức đồ cổ, đồ xưa ở một góc nhìn đa chiều. 

Ông có niềm đam mê tột độ với tất cả những món đồ xưa. Chính vì thế, không phân biệt đó là món đồ gì, thuộc chủng loại nào, nếu thích là ông sẽ tìm cách mang về. Để có được bộ sưu tập đồ sộ như hiện nay, ông đã bỏ ra rất nhiều công sức. Khi nghe ở đâu có câu lạc bộ cổ ngoạn, giao lưu đồ xưa, cũ là ông tìm đến. Những buổi giao lưu không chỉ giúp ông được chiêm ngưỡng những món đồ yêu thích mà còn được mở mang kiến thức, phục vụ cho việc nghiên cứu và tìm những cổ vật để bổ sung vào bộ sưu tập của mình.

Với những người chơi cổ ngoạn, việc trao đổi, giao lưu cổ vật lẫn nhau cũng là hình thức khá phổ biến. Đặc biệt, có những món đi theo bộ, nếu gom góp đủ cả bộ thì món hàng càng giá trị. Có nhiều món đồ mặc dù được săn lùng rất kỳ công nhưng chưa hẳn đã giá trị trong mắt người khác. Chính vì thế, hình thức giao lưu, trao đổi lẫn nhau không chỉ giúp người chơi có được món cổ vật mình yêu thích mà còn tạo mối quan hệ gắn bó giữa những người cùng đam mê.

Ngoài giá trị kinh tế thì lịch sử và văn hoá là hai giá trị cốt lõi của thú chơi cổ ngoạn. Người chơi, người sưu tầm cổ ngoạn không chỉ thoả mãn đam mê mà còn góp phần quan trọng trong việc bảo tồn, gìn giữ những giá trị truyền thống của đất nước, dân tộc.