Đường dây nóng: 0237 3721150

"Tin giả, tin sai sự thật và trách nhiệm trong từng cú click chuột"

Thống kê từ chương trình đánh giá an ninh mạng của Tập đoàn công nghệ Bkav cho thấy, có đến 63% người dùng mạng internet của Việt Nam thường xuyên đọc được tin tức giả mạo trên Facebook, trong đó, khoảng 40% là nạn nhân hằng ngày. Tin giả, tin sai sự thật đang là vấn nạn đáng lo ngại, nhất là khi nền tảng mạng xã hội ngày càng phát triển với những thuật toán nhận diện xu hướng quan tâm của người dùng tinh vi hơn, nhưng màng lọc thông tin thì lại ít tác dụng hơn. Vậy tin giả, tin sai sự thật đã gây ra những hậu quả gì trên thực tế, và làm thế nào để phòng ngừa, ngăn chặn chúng? Hãy cùng chúng tôi phân tích sâu hơn trong chuyên mục Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hôm nay với chủ đề "Tin giả, tin sai sự thật và trách nhiệm trong từng cú click chuột".

Tuyết Hạnh

10/12/2023 10:21

Tin giả và những hệ lụy khó lường

Mặc dù khởi phát trên mạng ảo, nhưng tin giả lại mang đến những hậu quả tiêu cực thực tế. Đó không chỉ là hậu quả đối với một cá nhân, ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín của cả một tập thể, một địa phương mà bao người đã đổ công, dồn sức trong nhiều năm xây dựng.

"Tin giả, tin sai sự thật và trách nhiệm trong từng cú click chuột"- Ảnh 1.

Chị Nguyễn Thị Cẩm ở xã Thành Sơn, huyện Bá Thước, một nạn nhân của tin giả cho biết: cuộc sống của mình bị đảo lộn chỉ vì một bài đăng ác ý trên không gian mạng. Đáng buồn hơn là ánh nhìn kỳ thị của mọi người xung quanh cũng đã gây áp lực lên chính người thân trong gia đình cô.

Chị Nguyễn Thị Cẩm, xã Thành Sơn, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa

Thông tin sai sự thật trên mạng ảo như một con virus, nhanh chóng lây lan và làm nhiễm độc thông tin về cả 1 vùng đất đang nỗ lực xây dựng hình ảnh khu du lịch xanh, văn minh, thân thiện với du khách. Anh Quách Văn Linh, Giám đốc điều hành Pù Luông Casa resort, huyện Bá Thước cũng bày tỏ: "Tôi thấy các đối tác hỏi rất nhiều và tôi cảm thấy sẽ có ảnh hưởng nếu không được minh bạch thông tin, điều tra chính xác và công bố rõ ràng".

Hậu quả ghê gớm là vậy, nhưng thực tế, những tin giả như thông tin cô gái nhiễm HIV tại huyện Bá Thước không phải là chuyện hiếm gặp. Thống kê của Trung tâm xử lý tin giả và thông tin xấu độc Việt Nam cho thấy, trung bình mỗi năm, đơn vị này tiếp nhận gần 3.000 lượt báo cáo tin giả, chưa kể những tin giả được phát tán mà không có sự báo cáo đến cơ quan chức năng.

Trung tá Nguyễn Thanh Tùng, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Thời gian qua, tình trạng tán phát tin giả, tin sai sự thật có chiều hướng diễn biến phức tạp. Tin giả, tin sai sự thật xuất hiện ở mọi mặt đời sống xã hội, được các đối tượng triệt để lợi dụng nhằm nhiều mục đích như lừa đảo, câu tương tác, theo dõi để được nổi tiếng, bán hàng online, nguy hiểm hơn là để xuyên tạc, hạ uy tín, tạo tâm lý hoài nghi trong quần chúng Nhân dân, thổi phồng các vụ việc, hướng lái dư luận theo hướng tiêu cực, kích động, lôi kéo tham gia các hoạt động chống Đảng, chống Nhà nước. Một bộ phận người dân thì đã tin theo những thông tin này".

"Tin giả, tin sai sự thật và trách nhiệm trong từng cú click chuột"- Ảnh 2.

Theo lực lượng Công an, đáng lo ngại nhất là tin giả, tin sai sự thật thường được che đậy khéo léo bằng thủ đoạn lồng ghép thật – giả lẫn lộn, trong cái sai có cái đúng, cái thực tế. Do đó, khi đọc thấy thông tin, người dùng có xu hướng tin và chia sẻ ngay, khiến mức độ phổ biến của thông tin này được mở rộng. Và khi cái sai trở nên quá phổ biến, theo tâm lý thường thức, thông tin sai lại trở thành thông tin đúng.

Xử lý tin giả - trách nhiệm của cơ quan chức năng

Nhiều chuyên gia tâm lý học và xã hội học thống nhất quan điểm "Tung tin giả giống như một hành vi mang tính phi đạo đức với động cơ chính là trục lợi, tạo hiệu ứng phục vụ cho lợi ích của cá nhân, tập thể tung tin giả". Không chỉ khiến người đọc hoang mang, tin tức giả đang thực sự tạo ra nguy cơ gây bất ổn xã hội khi kẻ xấu cố tình đưa tin sai sự thật về chính trị, kinh tế . Như nhiều quốc gia trên thế giới như Đức, Pháp, Nga hay Singapore, Việt Nam cũng đã thiết lập nhiều công cụ với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị nhằm sàng lọc, ngăn chặn và xử lý tin giả, tin sai sự thật.

Nhận thức sâu sắc việc phát tán, lan truyền tin giả, tin sai sự thật thông qua mạng xã hội là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mất an ninh trật tự và bất ổn xã hội, ngày 22/10/2018, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 35 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Từ đây, Ban chỉ đạo 35 các cấp được thành lập với vai trò là nòng cốt tham mưu, điều phối hoạt động ngăn chặn, đẩy lùi thông tin xuyên tạc, sai trái, thù địch, xấu, độc. 

"Tin giả, tin sai sự thật và trách nhiệm trong từng cú click chuột"- Ảnh 3.

Tại Thanh Hóa, Ban chỉ đạo 35 được thành lập và kiện toàn tại tất cả cơ quan, đơn vị và các địa phương, kịp thời tham mưu tuyên truyền, đấu tranh, bóc gỡ hàng trăm bài viết sai sự thật, hàng chục trang fanpage, facebook, blog cá nhân đăng tải thông tin sai trái. Qua đó, góp phần ổn định tư tưởng trong đội ngũ Đảng viên và quần chúng Nhân dân, củng cố niềm tin của Nhân dân với các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước ta. Bà Bùi Thị Hoa, Phó Bí thư thường trực Huyện ủy Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa cho rằng: "Đối với Ban chỉ đạo 35, các thành viên cần bám sát không gian mạng để kịp thời phát hiện, nắm được các thông tin sai sự thật. Ban chỉ đạo 35 có nhiều giải pháp như đồng thời báo cáo các trang vi phạm, đồng thời lan tỏa thông tin bằng hệ thống trang mạng của Ban Chỉ đạo 35 và đặc biệt là sự vào cuộc của các trang báo chí chính thống trong việc đăng tải thông tin chính xác, kịp thời định hướng dư luận".

Về hành lang pháp lý, trước năm 2013, Việt Nam không có quy định nào về quản lý thông tin trực tuyến, nhưng hiện nay đã có nhiều quy định xử lý tin sai sự thật tại các Luật như Luật An ninh mạng, Luật Hình sự và các nghị định quy định việc quản lý, cung cấp, sử dụng các dịch vụ internet, thông tin trực tuyến, quảng cáo xuyên biên giới...Việc thực hiện các chế tài xử lý hành vi đăng tải, phát tán thông tin giả, tin sai sự thật được giao cho 02 cơ quan chức năng chính là Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ Công an.

"Tin giả, tin sai sự thật và trách nhiệm trong từng cú click chuột"- Ảnh 4.

Tại Thanh Hóa, Sở Thông tin và Truyền thông đã thành lập Tổ theo dõi, xử lý thông tin sai sự thật, thông tin xấu, độc trên không gian mạng và có bộ phận thường trực làm nhiệm vụ này. Ngoài ra, Sở cũng đã xây dựng Trung tâm giám sát điều hành thông minh IOC của tỉnh có tích hợp phần mềm phân hệ tổng hợp, phân tích báo chí, mạng xã hội, từ đó cảnh báo kịp thời các thông tin có nguy cơ là thông tin giả, tin sai sự thật. Ông Nguyễn Xuân Kiên, Chánh thanh tra, Sở Thông tin và Truyền thông Thanh Hóa cho biết: "Với chủ trương của Bộ Thông tin và Truyền thông là định danh người dùng mạng xã hội, chúng tôi sẽ tăng cường các giải pháp công nghệ nhằm rà quét, phân tích dữ liệu làm căn cứ xử lý tin giả, tin sai sự thật nhanh chóng; đồng thời phát triển hiệu quả đường dây nóng tố giác hành vi vi phạm và xử lý nghiêm để đảm bảo môi trường mạng xã hội lành mạnh".

Bám sát diễn biến thông tin trên môi trường mạng, đồng thời làm tốt công tác nắm địa bàn, dự báo tình hình, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng có liên quan là chìa khóa để các chiến sỹ an ninh luôn hoàn thành nhiệm vụ đấu tranh, xử lý thông tin xấu, độc trên mạng xã hội. Chỉ tính riêng năm 2023, đơn vị đã xác minh, làm rõ... vụ với ... đối tượng đăng thông tin xấu, độc; hướng dẫn đội nghiệp vụ Công an các địa phương xử lý ... trường hợp lợi dụng mạng xã hội đăng tải tin đồn thất thiệt.

Trung tá Nguyễn Thanh Tùng, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an tỉnh Thanh Hóa

Chống tin giả, tin sai sự thật: Hãy là người chia sẻ có trách nhiệm

Chúng ta đã có một hành lang pháp lý đầy đủ để xử lý tin giả, cũng có những cơ quan chức năng được giao nhiệm vụ để thực thi pháp luật nhằm răn đe thích đáng những kẻ gieo rắc hoang mang cho dư luận. Câu hỏi đặt ra là: Tại sao tin giả, tin sai sự thật vẫn còn đất sống? Và câu trả lời, nằm ở chính chúng ta, những người dân đang tiếp cận từng ngày, từng giờ với thông tin trên mạng xã hội.

Ảnh hưởng tâm lý đám đông cùng mong muốn có nhiều lượt thích, lượt bình luận đã khiến nhiều người đăng tải lại thông tin sai sự thật trên trang facebook cá nhân. Để rồi khi bị lực lượng Công an triệu tập làm việc, sự mong muốn lượt tương tác ảo đã nhường chỗ cho sự ăn năn, day dứt.

"Tin giả, tin sai sự thật và trách nhiệm trong từng cú click chuột"- Ảnh 5.

Một người đăng tải lại tin đồn cho biết: "Trong lúc lướt mạng xã hội thì thấy bạn bè rồi nhiều người đăng bài, tôi cũng copy về trên trang cá nhân. Lúc bị cơ quan Công an triệu tập làm việc tôi cũng lo sợ, mà áy náy vì mình chưa biết bạn đó là ai mà lại nói về bạn đó như thế".

Hiện nay, người dùng internet đang hình thành thói quen đọc lướt, cùng tâm lý dễ tin vào những điều có nhiều người thích hay chia sẻ nên vội vàng đăng tải, chia sẻ, bình luận thông tin mà không cần kiểm chứng, suy xét thấu đáo, nhất là đối với những thông tin nóng, gây sốc. Trong khi đó, các nền tảng mạng xã hội không cung cấp đủ công cụ để ngăn chặn, sàng lọc tất cả tin giả và sự vào cuộc của cơ quan chức năng luôn có độ trễ hơn so với tốc độ lan truyền tin sai sự thật. Bởi vậy, để chống tin giả, tin sai sự thật, quan trọng nhất là người dùng cần phải tự xây dựng màng lọc thông tin cho chính bản thân mình.

Các dấu hiệu nhận biết tin giả, tin sai sự thật là:

1. Có tiêu đề giật gân, gây shock, nội dung thông tin mới lạ, tập trung 1 vấn đề nóng mà đang được dư luận quan tâm.

2. Không ghi nguồn hoặc nguồn không rõ ràng;

3. Nội dung thông tin không rõ, không cụ thể hình ảnh, con người;

4. Hình ảnh thường có dấu hiệu được chỉnh sửa, cắt ghép

Theo Nghị định 15 của Chính phủ, người có hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, thông tin vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân có thể bị xử phạt hành chính từ mức 5 – 10 triệu đồng. Trường hợp tung tin mục đích thu lợi bất chính gây thiệt hại cho xã hội số tiền lớn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, hình phạt có thể từ 3 tháng đến 7 năm tù, tùy theo tính chất và mức độ của hành vi.

Như vậy, giá phải trả cho 1 cú click chuột sai lầm trên mạng xã hội là không hề rẻ. Vì vậy, mỗi chúng ta hãy là một người chia sẻ thông tin có trách nhiệm.

Nguồn: Chuyê mục bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngày4/12/2023

Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận
Bí thư chi bộ - Cầu nối ý Đảng, lòng dân

Bí thư chi bộ - Cầu nối ý Đảng, lòng dân

10:30 , 17/05/2026

Ở khu vực miền núi, biên giới Thanh Hóa, bí thư chi bộ thôn, bản, khu phố là những người gần dân, sát dân nhất; trực tiếp đưa chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống. Với tinh thần trách nhiệm, sự gương mẫu và tâm huyết, nhiều bí thư chi bộ đã dám nghĩ, dám làm, sâu sát cơ sở, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân để vận động bà con phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa mới, tham gia chuyển đổi số và tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua ở địa phương, họ đang góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân với Đảng, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng sự gắn bó bền chặt giữa ý Đảng với lòng dân theo tinh thần học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Xã Thạch Lập phát huy mọi nguồn lực giảm nghèo nhanh và bền vững

Xã Thạch Lập phát huy mọi nguồn lực giảm nghèo nhanh và bền vững

16:52 , 15/05/2026

Xã Thạch Lập được thành lập trên cơ sở sáp nhập từ 3 xã Thạch Lập, Quang Trung, Đồng Thịnh theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đảng bộ xã đã xác định công tác giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Với quyết tâm cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần nỗ lực vươn lên của người dân, xã Thạch Lập đang từng bước tạo chuyển biến tích cực trong công cuộc giảm nghèo nhanh và bền vững.

Cầu nối ý Đảng, lòng dân

Cầu nối ý Đảng, lòng dân

20:10 , 14/05/2026

Ở miền núi, biên giới Thanh Hóa, bí thư chi bộ không chỉ là người triển khai chủ trương của các cấp ủy Đảng mà còn là cầu nối gần dân, sát dân nhất. Bằng tinh thần trách nhiệm, sự gương mẫu và tận tụy, nhiều bí thư chi bộ đang góp phần đưa các chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chính quyền cơ sở.

Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong công tác đảm bảo an toàn thực phẩm

Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong công tác đảm bảo an toàn thực phẩm

11:46 , 13/05/2026

Thực phẩm sạch, bữa ăn an toàn gắn liền với sức khỏe cộng đồng không chỉ là nhu cầu thiết yếu của mỗi người dân mà còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Trong bối cảnh triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang có nhiều chuyển biến tích cực.

Cơ sở cai nghiện ma túy số 1: Chuyển biến từ chủ trương đúng

Cơ sở cai nghiện ma túy số 1: Chuyển biến từ chủ trương đúng

20:55 , 11/05/2026

Trong những năm qua, công tác phòng, chống ma túy luôn được Đảng và Nhà nước xác định là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài và cấp bách. Thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy, từ ngày 1/3/2025, các cơ sở cai nghiện ma túy trên cả nước được bàn giao về lực lượng Công an quản lý. Tại Thanh Hóa, sau hơn một năm triển khai, chủ trương này đã và đang mang lại những chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả cai nghiện, giữ vững an ninh trật tự và hơn hết là thắp lên niềm tin tái hòa nhập cho nhiều người lầm lỡ. Ghi nhận tại cơ sở cai nghiện ma túy số 1, xã Trung Chính, tỉnh Thanh Hóa.

Đảng bộ phường Nam Sầm Sơn hiện thực hóa Nghị quyết phát triển du lịch

Đảng bộ phường Nam Sầm Sơn hiện thực hóa Nghị quyết phát triển du lịch

21:40 , 07/05/2026

Được thành lập trên cơ sở sáp nhập các phường, xã: Quảng Vinh, Đại Hùng, Quảng Minh và Quảng Giao, phường Nam Sầm Sơn đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và vận hội. Với diện tích tự nhiên hơn 18 km², dân số trên 37.000 người và hơn 1.500 đảng viên sinh hoạt tại 56 chi bộ trực thuộc, phường Nam Sầm Sơn được xác định là khu vực có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái, hiện đại và bền vững.

Đảng bộ xã Cẩm Thạch nỗ lực vì sự phát triển bền vững

Đảng bộ xã Cẩm Thạch nỗ lực vì sự phát triển bền vững

18:27 , 07/05/2026

Với sự đoàn kết, quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp Nhân dân, Đảng bộ xã Cẩm Thạch đang từng bước cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Những kết quả bước đầu về xây dựng Đảng và phát triển kinh tế - xã hội đã tạo nền tảng vững chắc để Cẩm Thạch tiếp tục phát triển, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ trong tình hình mới

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ trong tình hình mới

18:03 , 07/05/2026

Trước yêu cầu nhiệm vụ mới về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, ngày 31/1/2026, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 02 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong tình hình mới. Chỉ thị tập trung vào 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm như triển khai lồng ghép kiến thức PCCC và CNCH vào chương trình giảng dạy trong các cơ sở giáo dục; nhân rộng các mô hình hay, sáng tạo; xây dựng phong trào Toàn dân tham gia PCCC và CNCH đi vào chiều sâu…

Quyết liệt, sáng tạo gắn với trách nhiệm của từng Đảng viên trong triển khai 9 Nghị quyết trụ cột

Quyết liệt, sáng tạo gắn với trách nhiệm của từng Đảng viên trong triển khai 9 Nghị quyết trụ cột

19:45 , 28/04/2026

Từ cuối năm 2024 đến nay, Bộ Chính trị khóa XIII đã ban hành 9 Nghị quyết mang tính trụ cột, chiến lược, tạo ra hệ sinh thái phát triển khép kín từ thể chế, công nghệ đến kinh tế - xã hội gồm: khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, pháp luật, kinh tế tư nhân, an ninh năng lượng, giáo dục, y tế và văn hóa. Việc triển khai sâu rộng, hiệu quả những Nghị quyết này vào thực tiễn đời sống trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi sự quyết liệt, sáng tạo và tinh thần trách nhiệm cao nhất của mỗi cán bộ, Đảng viên.

Giao ban công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật của Đảng quý I năm 2026

Giao ban công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật của Đảng quý I năm 2026

20:49 , 24/04/2026

Sáng ngày 24/4, đồng chí Phạm Thị Thanh Thủy, Ủy viên ban Thường vụ, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy đã chủ trì hội nghị giao ban toàn tỉnh công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật của Đảng quý I năm 2026.