ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH THANH HÓA

Thanh Hoa Radio and Television
Đường dây nóng: 0237 3721150

Xã đảo Nghi Sơn – mảnh đất của những huyền thoại lịch sử

Không chỉ nổi danh bởi những cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ, những di tích lịch sử - văn hóa tâm linh độc đáo hàng trăm năm tuổi, xã đảo Nghi Sơn thuộc thị xã Nghi Sơn còn là mảnh đất gắn liền với những dấu tích, những sự kiện lịch sử đáng nhớ của dân tộc.

Quang Chiến – Thùy Dung – Minh Quang

23/01/2024 23:07

Mảnh đất này đến nay vẫn lưu lại những dấu tích văn hóa vừa mang đậm giá trị lịch sử lại vừa gắn liền với những huyền thoại đẹp được lưu truyền trong dân gian. Tiêu biểu là các di tích: Chùa Biện Sơn, Đền thờ Vua Quang Trung, Đền thờ Quan Sát Hải Đại vương, những dấu tích còn sót lại của phòng tuyến Tam Điệp - Biện Sơn, một trong những dấu ấn đậm nét của nghĩa quân Tây Sơn trên mảnh đất xứ Thanh.

Xã đảo Nghi Sơn – mảnh đất của những huyền thoại lịch sử- Ảnh 1.

Xã đảo Nghi Sơn còn có tên gọi khác là Biện Sơn vốn là cù lao nổi lên giữa một vùng sóng nước mênh mang nằm trong cửa Bạng. Trước đây, từ đất liền muốn ra đảo, người dân phải dùng thuyền nhưng sau này, do tác động của quá trình kiến tạo địa chất và con người quai đê lấn biển, Biện Sơn được nối với đất liền thành một dải. Việc đi lại chủ yếu là đường núi nhỏ hẹp nhưng dễ dàng và thuận tiện hơn.

Đền thờ vua Quang Trung tại thôn Bắc Sơn, thị xã Nghi Sơn. Đây là ngôi đền linh thiêng có tuổi đời hàng trăm năm tuổi, dù đã trải qua nhiều biến thiên của lịch sử, sự tàn phá của chiến tranh, tuy nhiên, đến nay ngôi đền vẫn giữ lại được những nét cổ kính, trầm mặc của thời gian.

Xã đảo Nghi Sơn – mảnh đất của những huyền thoại lịch sử- Ảnh 2.

Đền thờ vua Quang Trung tại thôn Bắc Sơn, thị xã Nghi Sơn

Tương truyền vào năm 1788 vua Quang Trung cùng các tướng sĩ trên đường xuất quân ra Bắc để đánh đuổi quân Thanh đã dừng chân tại đất Biện Sơn – nơi theo vua là vùng đất có địa thế hiểm yếu, nằm giữa biển khơi, có núi bao bọc, từ trên cao dễ bề quan sát quân thù. Bởi vậy, vùng đất này đã được vua lựa chọn là phòng tuyến quân sự quan trọng.

Trải qua sự biến thiên của thời gian và những diễn biến trong từng giai đoạn lịch sử, phòng tuyến Tam Điệp – Biện Sơn tại xã đảo Nghi Sơn đã không còn giữ được nguyên hiện trạng ban đầu. Hiện di tích chỉ còn lại 3 thành nhỏ được xây dựng bằng những khối đá ghép lại, gồm: Thành Đồn, thành Hươu, và thành Ngọc.

Xã đảo Nghi Sơn – mảnh đất của những huyền thoại lịch sử- Ảnh 3.
Xã đảo Nghi Sơn – mảnh đất của những huyền thoại lịch sử- Ảnh 4.

Cuộc đại phá quân Thanh sau đó diễn ra thắng lợi, vua Quang Trung đã không quên những ân điển dành cho một số địa phương nơi đại quân đã dừng chân, trong đó có Biện Sơn vùng đất giữ vai trò quan trọng trong việc đập tan 29 vạn quân Thanh xâm lược. Để tưởng nhớ công ơn của người anh hùng áo vải, người dân đã lập đền thờ ông ngay tại căn cứ thủy quân Biện Sơn. Đền có vị trí đẹp, phía trước mặt và bên hông hướng ra biển, nơi có những chiếc tàu cá neo đậu, phần còn lại tiếp giáp với nhiều nhà dân khiến đền thờ vừa có sự linh thiêng, trầm mặc vừa rất đỗi gần gũi với cuộc sống nhộn nhịp đặc trưng của một miền quê làng biển.

Cách Đền thờ Quang Trung không xa, men theo những con ngõ nhỏ được bao quanh bởi những bờ tường đá cuội, Đền thờ Sát Hải Đại vương hướng mặt về phía Hòn Mê. Từ đền, nhìn ra mờ xa, nổi lên trên biển là 18 hòn đảo nhỏ được gọi là "Thập bát mã sơn", có ý nghĩa ví quần đảo như đàn tuấn mã chầu về Nghi Sơn. Tương truyền, Sát Hải Đại vương tên thật là Hoàng Tá Thốn, vào thế kỷ XIII trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên xâm lược, ông đã lập được nhiều chiến công. 

Biết ơn những công lao của ông, nhà vua đã phong cho ông là Sát Hải Đại vương. Trong tâm thức dân gian bản địa, ông là một vị thần giúp ngư dân mỗi khi sóng gió, giặc dã, cứu giúp dân khi hoạn nạn gian truân.

Men theo đường biển về phía Nam, Chùa Biện Sơn được xây dựng ở sườn núi Bãi Đông, thuộc thôn Nam Sơn. Nơi đây có cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, vị trí đắc địa, tầm nhìn hướng ra biển. 

Xã đảo Nghi Sơn – mảnh đất của những huyền thoại lịch sử- Ảnh 5.

Chùa Biện Sơn trước kia nằm ở vị trí Bãi Đông của Đảo, theo các già làng tại xã đảo, Biện Sơn trước đây được gọi là "Trạch đắc long xà địa khả cư" nghĩa là mạch đất thiêng, là nơi ở được. Vì vậy đây là khu vực dân cư đầu tiên được các dòng họ làm nghề chài lưới tìm đến và chọn làm nơi sinh tụ. Theo thời gian và sự phát triển của xã hội, chùa Biện Sơn nay đã chuyển về phía Tây của núi, thuộc thôn Nam Sơn. Chùa Biện Sơn từ xa xưa đến nay vẫn là một phần quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân xã đảo Nghi Sơn.

Xã đảo Nghi Sơn – mảnh đất của những huyền thoại lịch sử- Ảnh 6.

Giếng Ngọc gắn với sự tích Mỵ Châu Trọng Thủy

Còn rất nhiều những điểm đến mang đậm giá trị văn hóa lịch sử trên mảnh đất nhỏ và đặc biệt này. Đó là những chiếc giếng cổ hình vuông gắn liền với văn hóa người Chăm, là đền thờ vua bà Trần Quý Phi, là giếng Ngọc gắn với sự tích Mỵ Châu Trọng Thủy... Ở đó, những huyền tích dân gian lại càng khiến cho xã đảo phủ một lớp khói sương huyền thoại, trở thành điểm đến vừa lạ vừa quen.

Xã đảo Nghi Sơn – mảnh đất của những huyền thoại lịch sử- Ảnh 7.

Trong tương lai, những hệ thống di tích, danh thắng, tín ngưỡng, lễ hội tại xã đảo Nghi Sơn cùng với kinh tế biển truyền thống chắc chắn sẽ là tài nguyên cho sự chuyển mình kết nối, thúc đẩy phát triển du lịch của xã đảo Nghi Sơn ở hiện tại và tương lai.


Nguồn: Chuyên mục Đất và người xứ Thanh, 23/1

Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận
Hè Sầm Sơn 2024, du khách sẽ tham gia 17 sự kiện lớn

Hè Sầm Sơn 2024, du khách sẽ tham gia 17 sự kiện lớn

23:13 , 20/04/2024

Theo thông tin từ UBND thành phố Sầm Sơn, mùa du lịch biển năm nay, diện mạo và chất lượng dịch vụ du lịch Sầm Sơn sẽ có những chuyển biến mạnh mẽ với hàng loạt hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch để từng bước khẳng định thương hiệu về một thành phố của lễ hội.

Lang Chánh khai mạc lễ hội Chí Linh Sơn năm 2024

Lang Chánh khai mạc lễ hội Chí Linh Sơn năm 2024

11:13 , 20/04/2024

Tối ngày 19/4, tại Khu Du lịch sinh thái cộng đồng bản Năng Cát - thác Ma Hao, Ủy ban Nhân dân huyện Lang Chánh đã long trọng tổ chức Lễ hội Chí Linh Sơn năm 2024 và chương trình nghệ thuật "Vang vọng Chí Linh Sơn".

Phát huy nguồn lực xã hội hóa để bảo tồn di tích lịch sử - văn hóa

Phát huy nguồn lực xã hội hóa để bảo tồn di tích lịch sử - văn hóa

08:49 , 20/04/2024

Với phương châm "Nhà nước và Nhân dân cùng làm", thời gian qua, việc thực hiện xã hội hóa tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử văn hóa được các địa phương quan tâm thực hiện và bước đầu đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận. Qua đó tạo diện mạo khang trang cho các di tích, nhưng vẫn giữ được giá trị "hồn cốt" vốn có của nó.

Linh thiêng đền Chầu Đệ Tứ

Linh thiêng đền Chầu Đệ Tứ

06:29 , 20/04/2024

Đền Chầu Đệ Tứ hay còn được gọi là Đền Cây Thị là một ngôi đền quan trọng trong hệ thống tín ngưỡng Đạo Mẫu Tứ Phủ tại Việt Nam tọa lạc tại xã Hà Ngọc, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hoá. Về với xã Hà Ngọc, du khách không khỏi ấn tượng bởi khung cảnh, nhịp sống vùng quê êm ả, thanh bình với những con người đôn hậu, thân tình, mến khách. Bức tranh khung cảnh làng quê bình dị ấy càng thêm giá trị khi có sự hiện diện của những ngôi đền cổ...

Chuẩn bị tổ chức lễ hội Đình Thi huyện Như Xuân

Chuẩn bị tổ chức lễ hội Đình Thi huyện Như Xuân

20:05 , 19/04/2024

Lễ hội Đình Thi tại thị trấn Yên Cát, huyện Như Xuân được tổ chức 5 năm 1 lần. Lễ hội năm nay sẽ diễn ra trong 2 ngày 23 và 24/4/2024 (tức ngày 15 và 16/3 âm lịch) với nhiều hoạt động phong phú. Huyện Như Xuân đã và đang tích cực chuẩn bị mọi điều kiện để phục vụ lễ hội.

Hội chợ Du lịch quốc tế VITM Hà Nội 2024 thu hút khoảng 80.000 lượt khách trong nước và quốc tế

Hội chợ Du lịch quốc tế VITM Hà Nội 2024 thu hút khoảng 80.000 lượt khách trong nước và quốc tế

08:42 , 19/04/2024

Hội chợ Du lịch quốc tế VITM - Hà Nội 2024 với chủ đề “Du lịch Việt Nam - Chuyển đổi xanh để phát triển bền vững” vừa diễn ra tại thành phố Hà Nội đã thu hút 80.000 lượt khách trong nước và quốc tế đến tham quan mua sắm.

Lễ hội Bút Nghiên huyện Hoằng Hóa

Lễ hội Bút Nghiên huyện Hoằng Hóa

23:01 , 18/04/2024

Nằm trong chuỗi các hoạt động chào mừng Khai mạc Lễ hội du lịch biển Hải Tiến, trong các ngày 17, 18/4, tại xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa đã diễn ra Lễ hội Bút Nghiên lần thứ IV/2024.

Dấu ấn văn hóa thời kỳ Hùng Vương trên đất Thanh Hóa

Dấu ấn văn hóa thời kỳ Hùng Vương trên đất Thanh Hóa

19:40 , 18/04/2024

Từ thời các vua Hùng, Thanh Hóa có tên gọi Cửu Chân, là 1 trong 15 bộ của nhà nước Văn Lang. Bởi vậy, từ rất sớm, văn hóa thời kỳ Hùng Vương đã để lại những dấu ấn đậm nét trên vùng đất xứ Thanh. Không chỉ là cái nôi của nền văn hóa Đông Sơn rực rỡ mà Thanh Hóa còn có hệ thống di tích phong phú trải khắp từ miền xuôi, lên miền ngược liên quan đến tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và các nhân vật lịch sử, truyền thuyết thời kỳ các vua Hùng. Ngày 18/4 (tức ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch) là Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, từ khắp mọi miền Tổ quốc, mọi người dân Việt Nam đều thành tâm hướng về Đất Tổ, tưởng nhớ các bậc tiền nhân đã dày công lập quốc, xây dựng và bảo vệ non sông.

Công tác chuẩn bị lễ hội truyền thống Đền Mai An Tiêm

Công tác chuẩn bị lễ hội truyền thống Đền Mai An Tiêm

18:02 , 18/04/2024

Từ 19/4 - 20/4, (tức là ngày 11 và 12/3 năm Giáp Thìn), tại Khu di tích Đền thờ Mai An Tiêm, xã Nga Phú, huyện Nga Sơn sẽ diễn ra Lễ hội Mai An Tiêm năm 2024. Đến nay, mọi công tác chuẩn bị cho lễ hội đã được huyện Nga Sơn khẩn trương hoàn tất.

Công bố mẫu biểu trưng tuyên truyền Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Công bố mẫu biểu trưng tuyên truyền Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

16:00 , 18/04/2024

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có quyết định phê duyệt mẫu biểu trưng (logo) sử dụng chính thức trong các hoạt động tuyên truyền Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ.