Đường dây nóng: 0237 3721150

Xuân về trẩy hội làng Phú Khê

Với mỗi người dân Việt Nam, mùa xuân là mùa lễ hội. Các lễ hội này có vai trò gắn kết cộng đồng cư dân trong một làng, xã, thôn, bản. Trải qua bao biến thiên của lịch sử, ngày nay, những lễ hội truyền thống vẫn luôn được gìn giữ, bảo tồn và phát huy và trở thành những “báu vật” giữa nhịp sống hiện đại.

Thùy Dung – Quang Chiến – Hữu Dần

19/03/2025 10:55

Tự bao đời nay, với người dân làng Phú Khê, xã Hoằng Phú, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, lễ hội Kỳ phúc, hay thường được gọi là "hội làng" vào dịp tháng 2 âm lịch hàng năm, đã trở thành nét đẹp văn hóa truyền thống, ăn sâu vào tiềm thức của nhiều thế hệ người dân trên mảnh đất này. Khi tiếng trống hội rộn ràng từ đình trên xuống xóm dưới, người dân làng Phú Khê lại nô nức tụ hội về ngôi đình làng cổ linh thiêng để dự hội, để tìm về với cội nguồn dân tộc.

Xuân về trẩy hội làng Phú Khê- Ảnh 1.

Đình Phú Khê được xây dựng vào thời Vua Lý Thánh Tông, được người dân Phú Trừng Trang (nay là làng Phú Khê) xây dựng để thờ hai người con trai là Chu Minh và Chu Tuấn. Tương truyền, xưa kia, khi trên đường cùng cha hành hương đến ngôi chùa cổ Bảo Phúc ở Phú Trừng Trang lễ Phật, gần đến nơi thì cơn hồng thủy dâng cao, nhấn chìm tất cả. Điều lạ kỳ là sau khi cơn hồng thủy rút, người dân Phú Trừng Trang thấy có hai người đàn ông nổi trên mặt nước, dáng ngồi bồng bềnh như đức phật, trôi theo hướng về chùa Bảo Phúc. Cho là sự lạ nên Nhân dân đã cùng nhau chôn cất, đắp mộ, tu lễ dâng hương thờ tự. Một năm sau đó vua Lý Thánh Tông đánh giặc qua làng được hai cậu hiển linh giúp vua đánh thắng giặc. Vua nhớ ơn nên cho tu sửa đình khang trang hơn đề phụng thờ. Kể từ đó, những giai thoại huyền tích về ngôi đền linh thiêng cứ được người dân làng Phú Khê truyền tai nhau và kể mãi qua bao thế hệ. Nhà bác học Lê Quý Đôn đã từng nhận định về ngôi đình này: "Đình ta nay nức tiếng cõi Thanh, danh lừng đất Phú".

Xuân về trẩy hội làng Phú Khê- Ảnh 2.

Đình Phú Khê được thiết kế theo kiểu chữ nhị gồm 2 tòa là đại bái và hậu cung. Đến nay, đình vẫn giữ được kiểu kiến trúc, nghệ thuật và vật liệu truyền thống, với những mảng chạm khắc độc đáo. Đình Phú Khê cũng là nơi còn lưu giữ được hệ thống di vật khá đầy đủ như: Kiệu bát cống, kiệu long đình, long ngai, bài vị, bát bửu, hoành phi câu đối, sắc phong.... và nhiều đồ thờ được sơn son thếp vàng rực rỡ. Trải qua bao thăng trầm thời gian, ngôi đình làng cổ hàng trăm năm tuổi vẫn sừng sững hiên ngang như chứng nhân của lịch sử, ghi dấu từng bước phát triển của làng xã. Lễ hội Kỳ phúc làng Phú Khê được tổ chức tại khu vực đình làng từ ngày 16 đến 20/2 âm lịch hàng năm là dịp để người dân địa phương tưởng nhớ công đức của các vị Thành hoàng làng cùng các bậc tiền nhân, gửi gắm những mong cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, mọi sự hanh thông, thuận lợi…

Xuân về trẩy hội làng Phú Khê- Ảnh 3.

Lễ hội diễn ra với hai phần chính là phần lễ và phần hội. Phần lễ bao gồm các hoạt động chính là rước cỗ mặn, rước cỗ chay, lễ tế nam giao cung đình, lế tế nữ quan, lễ tế của các dòng họ trong làng ngay tại đình làng. Chủ tế được lựa chọn phải là những người có uy tín, có nhiều đóng góp cho làng, xã. Trong những ngày diễn ra lễ hội, các thôn trong làng lần lượt chuẩn bị mâm lễ, rước cỗ lên đình để dâng cúng các vị thần linh. Tất cả các nghi thức đều diễn ra vô cùng trang nghiêm và chỉn chu; được người dân nơi đây gìn giữ và bảo tồn gần như nguyên vẹn. Đây là nét đẹp văn hóa truyền thống đặc sắc, nơi Nhân dân trong xã Hoằng Phú tỏ lòng ngưỡng vọng tổ tiên, cùng với đó là cầu mong những điều tốt đẹp trong tương lai.

Phần Hội của Lễ hội Kỳ phúc làng Phú Khê xã Hoằng Phú được diễn ra với những hoạt động văn hoá văn nghệ đặc sắc, những trò chơi trò diễn dân gian truyền thống như: kéo co, nấu cơm thi, bắt chạch trong vại nước, bịt mắt bắt vịt, cờ người, đánh đu, giải bóng chuyền hơi, giao lưu văn nghệ…. Đặc biệt, hội thi nấu cơm tái hiện lại đời sống lao động của cư dân nông nghiệp trồng lúa nước luôn là hoạt động thu hút rất đông khán giả hào hứng theo dõi và cổ vũ.

Xuân về trẩy hội làng Phú Khê- Ảnh 4.

5 thôn tham gia thi tài sẽ được chia làm 5 đội, mỗi đội được phát một túi thóc nếp và một con gà. Nhiệm vụ của mỗi đội sẽ phải hoàn thiện một đĩa xôi và gà thật đẹp mắt và ngon miệng. Các thành viên trong các đội chơi nhanh tay giã gạo, sàng sẩy sao cho nếp thật trắng, sạch mà không bị nát, xôi nấu lên mới thơm ngon và đạt yêu cầu. Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, thật hiếm để có thể thấy lại được hình ảnh những người nông dân đang cần mẫn bên chiếc cối giã gạo. Kí ức về những ngày gian khó vất vả như ùa về. Bao nhọc nhằn, bao giọt mồ hôi đã rơi để đổi lại những hạt gạo trắng ngần nuôi sống cả gia đình. Công đoạn nổi lửa nấu cơm nếp cũng thật sự là một thử thách khi một người chơi phải gánh nồi cơm trên vai, người còn lại vừa cầm theo bó củi, vừa phải di chuyển vòng quanh sân, canh làm sao cho lửa vừa đủ để chín được cơm mà không bị cháy. Người thi phải vừa khéo léo, vừa tập trung chú ý để giữ cho ngọn lửa luôn kề sát đáy nồi và khi cơm sôi, phải nhanh tay dùng đũa bếp để khuấy cơm. Cơm đã cạn nước thì phải bớt lửa ở đáy nồi. Sự phối hợp nhịp nhàng, ăn ý giữa người nấu cơm và người cầm củi là vô cùng quan trọng.

Xuân về trẩy hội làng Phú Khê- Ảnh 5.

Cuộc thi diễn ra trong vòng hơn 2 tiếng đồng hồ nhưng vẫn đủ sức để giữ chân hàng trăm khán giả nán lại tới cùng. Càng về sau, tiếng trống thúc giục càng dồn dập, tiếng hò reo cổ vũ cũng náo nhiệt hơn…. Có thể nói, nếu chỉ nghe kể về trò chơi nấu cơm thi mà không trực tiếp tham dự hay chứng kiến thì khó có thể thấy được từng công đoạn và sự hấp dẫn của trò chơi dân gian độc đáo này. Xôi và gà của đội nào dẻo, thơm nhất, chín đều sẽ giành giải nhất của làng. Hội thi nấu cơm đã thực sự mang lại nhiều niềm vui, sự háo hức cùng tình cảm gắn kết trong cộng đồng làng xã.

Bà Nguyễn Thị Thoa, thôn Phú Thượng 2, xã Hoằng Phú, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: "Tôi tham gia hội thi nấu cơm đây là lần thứ 10, tôi rất phấn khởi".

Bà Lê Thị Thu Hằng, Phó Chủ tịch UBND xã Hoằng Phú, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa

Tại làng Phú Khê ngày nay, rất nhiều đặc sản, nét văn hóa truyền thống vẫn còn được người dân địa phương lưu giữ và lưu truyền cho thế hệ con cháu như: Trống hội cung đình, các món ăn ngon như xôi vò, bánh răng bừa, chè lam, bánh nhãn, kẹo lạc. 

Xuân về trẩy hội làng Phú Khê- Ảnh 6.

Ngày Xuân trẩy hội làng Phú Khê, du khách không chỉ cảm nhận được sự thanh bình của một miền quê trù phú, sự mến khách của người dân nơi đây mà còn có thể cảm nhận được tinh thần cố kết của một cộng đồng, bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống, từ đó nỗ lực cống hiến, xây dựng quê hương, đất nước. Với những giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật... những giá trị tinh thần, vật chất còn lưu giữ lại, đình Phú Khê được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia năm 1993.

" Nhắn ai đã đến Phú Khê

Chè lam bánh nhãn khi về nhớ mua

Hồn thiêng Phú quý quê tôi

Nghìn năm có lẽ vọng về hôm nay"

      

Nguồn: Chuyên mục Đất và người xứ Thanh/TTV

Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận
Việt Nam có 2 đại diện lọt top 10 khách sạn tốt nhất thế giới

Việt Nam có 2 đại diện lọt top 10 khách sạn tốt nhất thế giới

18:30 , 16/06/2026

Trong danh sách Travelers' Choice Awards Best of the Best 2026 Hotels (Giải thưởng Tốt nhất thế giới do người dùng bình chọn, hạng mục Khách sạn) của nền tảng du lịch trực tuyến Tripadvisor vừa chính thức công bố, Việt Nam có hai đại diện là: La Siesta Hoi An Resort & Spa (Hội An) xếp thứ 6, và La Sinfonía del Rey Hotel & Spa (Hà Nội) xếp thứ 10.

Vé máy bay hè hạ nhiệt, du lịch nội địa tăng tốc

Vé máy bay hè hạ nhiệt, du lịch nội địa tăng tốc

08:04 , 16/06/2026

Từ đầu tháng 6, nhiều hãng bay đã tung nhiều chương trình khuyến mãi, bổ sung lượng lớn ghế và chuyến trên các chặng bay du lịch giúp kéo giảm giá vé, cùng với đó là sự cạnh tranh khi thị trường có thêm hãng bay nội địa mới. Theo đại diện một doanh nghiệp lữ hành, mức giá vé may bay nội địa giảm trong cao điểm hè hiện tại là "hiếm thấy" trong vài năm qua.

Nghị quyết 80 và kỳ vọng mới cho công tác bảo tồn di sản

Nghị quyết 80 và kỳ vọng mới cho công tác bảo tồn di sản

19:51 , 15/06/2026

Thanh Hóa hiện có gần 1.600 di tích lịch sử, văn hóa đã được kiểm kê, trong đó hàng trăm di tích được xếp hạng cấp quốc gia và cấp tỉnh. Đây là nguồn tài sản văn hóa quý giá, góp phần tạo nên bản sắc riêng của vùng đất xứ Thanh. Tuy nhiên, cùng với thời gian, nhiều di tích đang xuống cấp nghiêm trọng trong khi nguồn lực dành cho công tác bảo tồn còn nhiều hạn chế. Thực tiễn đó đòi hỏi cần có những cơ chế, chính sách đủ mạnh để bảo tồn, phát huy hiệu quả giá trị di sản. Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam đang mở ra kỳ vọng mới cho công tác này.

Trở lại Pha Đay

Trở lại Pha Đay

18:53 , 15/06/2026

Có những hành trình để lại dấu ấn chẳng thể phai nhòa… Có những vùng đất gieo vào lòng ta niềm vương vấn, để rồi khi trở lại, cảm xúc vẫn vẹn nguyên như thuở ban đầu. Giữa đại ngàn, Pha Đay lặng lẽ hiện hữu như một mạch nguồn của sự sống. Hồ nước trên đỉnh núi cao ấy không chỉ nuôi dưỡng bản làng, mà còn âm thầm chứng kiến những đổi thay, gìn giữ ký ức và lịch sử của cả một vùng đất.

Nhịp điệu cuộc sống

Nhịp điệu cuộc sống

18:35 , 15/06/2026

Giữa nhịp sống hiện đại, nhu cầu được giao lưu, sẻ chia và tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ ngày càng trở nên quan trọng. Từ một mô hình sinh hoạt cộng đồng, Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau phố Trung Sơn đã trở thành điểm hẹn ý nghĩa, nơi các hội viên cùng nhau sống vui, sống khỏe, lan tỏa những giá trị tích cực và góp phần tạo nên những nhịp điệu đẹp trong cuộc sống hôm nay.

“Mơ show” - Sự cộng hưởng của xiếc, múa rối và nghệ thuật đương đại

“Mơ show” - Sự cộng hưởng của xiếc, múa rối và nghệ thuật đương đại

18:35 , 15/06/2026

Vừa qua, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức ra mắt vở diễn nghệ thuật quy mô lớn “Mơ show”. Đây là hoạt động nghệ thuật trọng điểm mở đầu chuỗi sự kiện văn học nghệ thuật hướng tới kỷ niệm 50 năm ngày Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Triển lãm giới thiệu sách tại Đặc khu Phú Quý

Triển lãm giới thiệu sách tại Đặc khu Phú Quý

18:35 , 15/06/2026

Hơn 1.000 cuốn sách thuộc nhiều lĩnh vực đang được trưng bày, giới thiệu tại Đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng, thu hút đông đảo học sinh và người dân đến tham quan, tìm hiểu.

Khai mạc Liên hoan phim tài liệu quốc tế Viet Culture tại Pháp

Khai mạc Liên hoan phim tài liệu quốc tế Viet Culture tại Pháp

18:35 , 15/06/2026

Vừa qua, Liên hoan phim tài liệu ngắn quốc tế Viet Culture in Motion 2026 đã chính thức khai mạc ở trung tâm Thủ đô Paris (Pháp), mở đầu cho chuỗi hoạt động trình chiếu và giao lưu điện ảnh diễn ra tại nhiều thành phố châu Âu kéo dài đến 5/7.

Nơi biển kể chuyện – nơi di sản lên tiếng

Nơi biển kể chuyện – nơi di sản lên tiếng

21:21 , 14/06/2026

Theo những con sóng tìm về cửa Lạch Trường, ta đến với một miền đất mà mỗi lớp phù sa dường như đều lưu giữ những câu chuyện riêng của biển cả. Giữa nhịp sống hôm nay, nơi dòng sông gặp biển ấy vẫn còn hiện hữu một không gian văn hóa – tâm linh mang đậm dấu ấn lịch sử và đời sống của cư dân vùng biển xứ Thanh.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa

21:18 , 13/06/2026

Phát huy bề dày truyền thống văn hóa, lịch sử của quê hương, những năm qua, Tỉnh ủy và các cấp ủy Đảng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa luôn đặc biệt quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh xây dựng, phát triển văn hóa và con người xứ Thanh. Đây là cơ sở, là bệ phóng quan trọng để tỉnh tiếp tục triển khai các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản; thực hiện thành công các mục tiêu, nhiệm vụ về văn hóa đã đề ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, cũng như tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.