Giữ gìn nghề dệt bản Thái
Bộ quần áo truyền thống nam giới của dân tộc Thái rất ít xuất hiện trong sinh hoạt hàng ngày. Có nhiều lý do khác nhau nhưng phần lớn là do nghề dệt, thêu thổ cẩm truyền thống đã dần mai một trong thời gian qua. Gần đây, nghề dệt thổ cẩm được khôi phục và phát triển, đã giúp cho đồng bào Thái có cơ hội tìm về văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Tổ dệt thổ cẩm Táy Dó bản Bèn, thôn Liên Sơn, xã Xuân Lẹ, huyện Thường Xuân là một ví dụ.
Tổ dệt thổ cẩm Táy Dó bản Bèn được thành lập vào tháng 4/2023, có 26 hội viên và gần 20 khung dệt.
Hơn 1 năm nay, tổ dệt không chỉ là nơi trao đổi kinh nghiệm, truyền dạy nghề dệt, thêu thổ cẩm truyền thống, mà còn trở thành địa chỉ sinh hoạt văn hóa, chia sẻ cuộc sống của chị em phụ nữ bản Thái.
Tổ dệt thổ cẩm truyền thống của chị em phụ nữ người Thái Trắng (Táy Dó) được thành lập là kết quả nỗ lực của rất nhiều người, nhưng có lẽ vui nhất là chị Vi Thị Luyến, người sáng lập nên Tổ dệt, hiện là Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Xuân Lẹ. Chị Luyến kể cho chúng tôi nghe về những trăn trở khi thành lập tổ dệt, những thách thức và cả dự định đưa sản phẩm dệt truyền thống của người Thái Trắng, huyện Thường Xuân đạt chuẩn OCOP, có thể "lên sàn" thương mại điện tử. Qua đó, chúng tôi cảm nhận được tâm huyết và trách nhiệm thật đáng trân trọng của người con bản Thái này đối với bản sắc truyền thống của dân tộc.
Phóng viên Bá Phượng trao đổi cùng chị Vi Thị Luyến – Tổ trưởng Tổ dệt
Xuân Lẹ là xã vùng sâu, vùng xa của huyện Thường Xuân, điều kiện cơ sở vật chất hạ tầng, kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn. Toàn xã có hơn 4.400 nhân khẩu, 98% là người Thái Trắng.
Hội Phụ nữ xã Xuân Lẹ có 826 hội viên thường xuyên tham gia sinh hoạt ở 8 chi hội thôn bản. Việc thành lập Tổ dệt và thương mại hóa sản phẩm truyền thống đã cho thấy bước phát triển mới trong tư duy làm kinh tế của phụ nữ dân tộc thiểu số ở xã vùng cao này.
Trước đây, trong cộng đồng người Thái, công việc thêu dệt thổ cẩm không được coi là một nghề. Bởi nó chỉ là công việc tranh thủ khi rảnh rỗi hoặc nông nhàn của nữ giới, sản phẩm làm ra chỉ với mục đích phục vụ cuộc sống hàng ngày hoặc làm lễ vật khi đi lấy chồng. Ngày nay, công việc này đã được xem như một nghề, tạo ra sản phẩm hàng hóa, đem bán được và mang lại thu nhập cho bà con.
Ở tổ dệt, hội viên cao tuổi nhất khoảng 70 và trẻ nhất khoảng 30 tuổi. Tuy nhiên, họ có chung niềm đam mê và tình yêu cháy bỏng với sắc màu thổ cẩm truyền thống, nói riêng, bản sắc văn hóa của dân tộc, nói chung.
Năm nay, nghệ nhân Ngân Thị Quân dù mới gần 65 tuổi nhưng đã có hơn 50 năm gắn bó với nghề. Dù mắt đã kém, tay chân cũng không còn linh hoạt, nhưng xét về thâm niên, sự lành nghề và hiểu biết về nghề dệt thổ cẩm ở xã vùng cao này thì không ai có thể sánh kịp.
Phóng viên Bá Phượng trao đổi cùng bà Ngân Thị Quân, thôn Liên Sơn, xã Xuân Lẹ, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa
Bà Cầm Thị Ngọc, năm nay gần 60 tuổi, có hơn 40 năm gắn bó với khung cửi, với nghề trồng bông dệt vải, nuôi tằm lấy tơ. Cũng ngần ấy thời gian, bà Ngọc chứng kiến sự thăng trầm của nghề dệt, những khăn piêu, tà dượt (áo của người Thái Trắng), chiếc váy… xuất hiện ít dần trong bản.
Điều đặc biệt ở Tổ dệt thổ cẩm truyền thống Táy Dó bản Bèn là việc hoàn thiện quy trình sản xuất, phân công lao động trong mỗi công đoạn, phát huy tối đa sở trường và kinh nghiệm của mỗi thành viên trong quá trình hoàn thiện một sản phẩm. Người giàu kinh nghiệm đảm nhận những việc khó, phụ trách khâu hoàn thiện sản phẩm, những thành viên trẻ hơn thì làm những việc đơn giản.
Bà Vi Thị Dường nay cũng đã gần 70 tuổi, được mệnh danh là "phù thủy nhuộm vải thổ cẩm" của tổ dệt. Nghe hướng dẫn cách nhuộm một tấm vải thổ cẩm lên màu chàm như thế nào là đủ biết về kiến thức, kinh nghiệm và trải nghiệm của bà Đường đã đạt đến trình độ nghệ nhân trong nghề.
Bà Vi Thị Thị Đường, thôn Liên Sơn, xã Xuân Lẹ, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Công việc nhuộm vải tốn nhiều công đoạn. Bước 1, vào rừng lấy lá chàm. Bước 2, đun nước cho nóng vừa phải. Bước 3, cho sợi vải trắng vào ngâm. Bước 4, khi nguội cho thêm vôi vào để vò và trộn đều. Bước 5, cho vào ống bương để ngâm lắng nước. Nếu chưa đạt thì làm lại công đoạn 5 khoảng 3 lần để tấm vải đạt được màu sắc chuẩn, sau đó mới mang đi dệt thành tấm thổ cẩm làm váy, làm khan".
Với sự lan tỏa về giá trị và ý nghĩa của sản phẩm thổ cẩm truyền thống, đã có nhiều bạn trẻ trong bản, trong xã tìm đến các nghệ nhân tổ dệt để học thêu dệt thổ cẩm. Chị Lò Thị Doan, năm nay mới qua tuổi 30, hiện là Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Xuân Lẹ, cũng dành tình yêu sâu nặng và lòng tự hào đối với thổ cẩm, với vẻ đẹp của văn hóa truyền thống.
Phóng viên Bá Phượng trao đổi cùng chị Lò Thị Doan, thôn Liên Sơn, xã Xuân Lẹ, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa
Nghề dệt thổ cẩm truyền thống được khôi phục đã giúp chị em phụ nữ thôn Liên Sơn, xã Xuân lẹ, huyện Thường Xuân có thêm thu nhập khoảng 2 đến 3 triệu đồng 1 tháng. Dù nguồn thu được chưa nhiều, nhưng các chị ai cũng vui vì có thêm việc làm lúc rảnh rỗi, nông nhàn. Đáng quý hơn nữa là họ được góp sức cùng cấp ủy, chính quyền gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, biến nội sinh thành động lực cho sự phát triển, để từng bước giảm nghèo, xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn trên mảnh đất quê hương.
Mùa hè nơi lưng núi
Trên triền núi còn phủ mây, một ngày hè ở vùng cao bắt đầu. Không có những chuyến đi du lịch xa, không có những lịch trình trải nghiệm kỹ năng sống dày đặc, mùa hè của nhiều đứa trẻ nơi đây gắn với nương đồi, con suối và nhịp sống lao động của gia đình.
Giữ hồn di sản từ những ngôi nhà cổ
Những ngôi nhà cổ ở làng cổ Đông Sơn không chỉ lưu giữ giá trị kiến trúc mà còn gìn giữ ký ức, bản sắc văn hóa của vùng đất xứ Thanh. Từ sự chung tay của người dân, các giá trị truyền thống đang tiếp tục được bảo tồn và phát huy, góp phần phát triển du lịch văn hóa.
Gia đình hạnh phúc bắt đầu từ sự yêu thương và sẻ chia
Nhằm lan tỏa những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Thanh Hóa vừa tổ chức chương trình giao lưu các gia đình hội viên phụ nữ tiêu biểu trong xây dựng gia đình hạnh phúc.
Từ bản sắc vùng miền đến sinh kế cộng đồng
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của du lịch trải nghiệm, nhiều địa phương trong cả nước đang lựa chọn văn hóa bản địa làm nền tảng để tạo nên những sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng. Không chỉ giới thiệu cảnh quan thiên nhiên, các điểm đến còn kể câu chuyện về đời sống, nghề truyền thống, phong tục, tập quán và con người bản địa. Chính sự khác biệt ấy đã góp phần tạo sức hút cho du lịch, đồng thời mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng.
Tiếp sức cho hành trình giữ gìn di sản
Di sản văn hóa là ký ức của một vùng đất, là cội nguồn làm nên bản sắc và sức sống của mỗi cộng đồng. Thế nhưng, trước tác động của thời gian và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, hành trình gìn giữ những giá trị ấy đang đứng trước không ít khó khăn, từ nguồn lực bảo tồn đến việc phát huy hiệu quả các giá trị di sản trong đời sống đương đại. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực, mở ra những cách làm mới để di sản không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục lan tỏa, trở thành nguồn lực cho phát triển bền vững.
Đẩy mạnh triển khai Ngày Văn hóa Việt Nam
Chính phủ đã ban hành Kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam giai đoạn 2026–2030, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam, phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân trong gìn giữ, trao truyền các giá trị văn hóa và tạo sự thống nhất trong tổ chức các hoạt động phát triển văn hóa từ Trung ương đến cơ sở.
Nhà cổ - nơi lưu giữ và phát huy những giá trị văn hoá
Giữa những nhịp sống hối hả của cuộc sống hiện đại, vẫn có những nếp nhà lặng lẽ đứng cùng năm tháng. Những mái ngói rêu phong, những vì kèo bạc màu thời gian..Không chỉ gìn giữ một công trình kiến trúc cổ, mà còn là nơi lưu giữ các giá trị văn hóa, hồn cốt nguồn cội và ký ức của nhiều thế hệ người dân Xứ Thanh.
Điểm hẹn văn hoá và tâm linh
Có những hành trình không chỉ đưa con người đến với những vùng đất mới mà còn đưa ta trở về với chính mình. Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, khi con người luôn tất bật với công việc và những lo toan thường nhật, nhiều người lại tìm đến những mái chùa thanh tịnh như một điểm dừng chân để lòng mình lắng lại. Ở xứ Thanh – vùng đất địa linh nhân kiệt với bề dày lịch sử và văn hóa hàng nghìn năm, những ngôi chùa cổ không chỉ là nơi gửi gắm niềm tin tâm linh mà còn là những "bảo tàng sống" lưu giữ ký ức của quê hương, nơi truyền nối những giá trị tốt đẹp của dân tộc từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Bình yên ở biển Hải Hòa
Không chỉ hấp dẫn bởi bãi cát dài, làn nước trong xanh và không gian yên bình, biển Hải Hòa, phường Tĩnh Gia còn mang đến cho du khách những trải nghiệm gần gũi với cuộc sống của người dân miền biển.
Sắc sen làm say lòng du khách tại Thành Nhà Hồ
Những ngày này, đầm sen quanh Di sản Văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ đang bung nở rực rỡ. Sắc hồng của những cánh sen giữa không gian cổ kính của tòa thành đá hơn 600 năm tuổi đã tạo nên một bức tranh mùa hè đầy thơ mộng. Vẻ đẹp thanh khiết của hoa sen hòa quyện với nét uy nghi, trầm mặc của di sản, mang đến một khung cảnh vừa bình yên, vừa đậm dấu ấn lịch sử.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.