Học sinh miền Nam - Cống hiến và tri ân

Từ năm 1964, khi đế quốc Mỹ đổ quân vào miền Nam và mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, hàng trăm học sinh miền Nam vừa tốt nghiệp cấp 3 đã tạm "gác bút nghiên" vượt tuyến lửa Trường Sơn trở vào Nam chiến đấu. Và sau đó, hàng ngàn học sinh miền Nam tốt nghiệp các ngành y dược, sự phạm, thông tin liên lạc cũng lần lượt trở về miền Nam chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

Ông Huỳnh Văn Tuấn, học sinh miền Nam tại thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: "Đăng kí lên đường đi chiến trường ai cũng muốn đóng góp 1 phần cho cuộc chiến của dân tộc. Tin thần hừng hực, ai cũng muốn có nguyện vọng vào chiến trường B2 là chiến trường ác liệt, chúng tôi muốn thử sức mình khi vào nơi nguy hiểm".

Học sinh miền Nam có mặt ở khắp các chiến trường sát cánh cùng đồng bào và chiến sĩ lập nhiều chiến công trên mặt trận chống đế quốc Mỹ. Nhiều người đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ như: nhà thơ Lê Anh Xuân, nhà báo Lê Đình Phụng, nhà báo, nhà văn Chu Cẩm Phong…

Bà Trần Thị Tố Nga, Cựu học sinh miền Nam tại thành phố Hồ Chí Minh cho biết: "Lê Anh Xuân (tên thật là Ca Lê Hiến) là lớp trưởng của tôi. Cùng học trường miền Nam ở Nguyễn Trãi nhưng Ca Lê Hiến đi trước chúng tôi 1 năm. Mới đầu cũng là nhà thơ, lúc đi là giáo viên, giống như Chu Cẩm Phong. Hai người được phong anh hùng nhưng tất cả những người như họ đều xứng đáng là anh hùng".

Những học sinh miền Nam ở lại miền Bắc hoặc tốt nghiệp đại học trong và ngoài nước được phân công vào bộ đội, công an và các ngành thiết yếu, tham gia chống chiến tranh phá hoại miền Bắc và xây dựng hậu phương miền Bắc vững mạnh để chi viện cho miền Nam.

Ngày 30/4/1975, chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, non sông Việt Nam liền một dải. Không thể diễn tả hết niềm vui sướng và hạnh phúc của học sinh miền Nam khi được trở về đoàn tụ cùng người thân trên quê hương sau thời gian dài xa cách.

Ông Nguyễn Hồng Châu, cựu học sinh miền Nam tập kết ra Bắc kể lại: "Nghe tin giải phóng, mọi người hân hoan, vui mừng không thể tưởng tượng ngày trở về sớm như thế, háo hức về Nam thăm gia đình. Tôi có nguyện vọng được chuyển về Nam, trường tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh làm nhiềm vụ giảng dạy".

Ngay từ những ngày tháng đầu khi miền Nam được giải phóng, đa số học sinh miền Nam đã trưởng thành trở về miền Nam, tham gia tiếp quản và xây dựng, củng cố chính quyền cách mạng. Nhiều người sau này trở thành nhà khoa học, nhà giáo, văn nghệ sỹ nổi tiếng, nhiều doanh nhân thành đạt, các tướng lĩnh trong quân đội, công an... Đặc biệt, nhiều đồng chí trở thành lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước và các bộ, ngành Trung ương và nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Với truyền thống "uống nước nhớ nguồn" học sinh miền Nam đã có nhiều nghĩa cử cao đẹp để tri ân công lao to lớn của Đảng, Bác Hồ và đồng bào miền Bắc ruột thịt. Họ đã tổ chức về lại các phương từng sinh sống và học tập để tham gia hỗ trợ xây nhà cho những gia đình nghèo, hỗ trợ xây trường học, lập quỹ khuyến học khuyến tài, xây dựng các điểm di tích mang đậm dấu ấn của sự kiện tập kết ra Bắc...

Ông Nguyễn Mười, Phó trưởng Ban Liên lạc học sinh miền Nam Trung ương cho biết: "Khi nhìn lại khó khăn của miền Bắc, chúng tôi mới hiểu hết những hi sinh và trách nhiệm phải tri ân bằng sự phấn đấu của mình cho xã hội. Ban Liên lạc học sinh miền Nam Trung ương đã kêu gọi tài trợ để đóng góp xây dựng con tàu tập kết, đến nay đã hoàn thành. Tất cả những cái đó lưu giữ để con cháu nhớ đến sự kiện này".

Năm tháng dù trôi xa đến đâu, các thế hệ học sinh miền Nam vẫn luôn thủy chung, vẹn toàn ân nghĩa với bạn bè, thầy cô và đồng bào miền Bắc ruột thịt. Học sinh miền Nam không chỉ một thời mà mãi mãi là những lớp người giàu lý tưởng cách mạng, luôn mang trong mình ý chí, khát vọng sẵn sàng hi sinh, cống hiến hết mình cho quê hương, đất nước.