Nét đẹp tục gội đầu cuối năm ở bản Thái
Là cộng đồng dân cư có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời ở khu vực miền núi xứ Thanh, đồng bào Thái đã và đang gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc mình như các lễ nghi, phong tục, trang phục truyền thống, ẩm thực hay các làn điệu dân ca, dân vũ, các trò chơi, trò diễn dân gian... Và một trong những nét đẹp văn hóa không thể thiếu, đó là tục gội đầu ngày cuối năm để cầu may mắn cho năm mới.
Sinh ra và lớn lên ở bản Thái, am hiểu về văn hóa Thái và mong muốn truyền lại những nét đẹp truyền thống cho thế hệ mai sau, đó là điều ông Cao Bằng Nghĩa, nhà nghiên cứu văn hóa Thái ở bản Khằm, thị trấn Hồi Xuân, huyện Quan Hóa luôn trăn trở. Vì vậy, suốt nhiều năm qua, ông luôn dành thời gian, tâm huyết để đến các bản làng người Thái, vừa tìm hiểu, vừa tuyên truyền nét đẹp văn hóa Thái cho bà con dân bản.

Theo ông Nghĩa, dù điều kiện vật chất của người dân đã khá hơn trước rất nhiều, nhịp sống hiện đại đem theo nhiều điều mới mẻ đến các bản làng, nhưng truyền thống văn hóa mà các thế hệ trước trao truyền lại vẫn được bà con gìn giữ, phát huy trong đời sống ngày nay. Và tục gội đầu ngày cuối năm là một trong những phong tục mang ý nghĩa tốt đẹp, đã được lưu truyền trong cộng đồng người Thái qua nhiều đời.
Với nguyên liệu là các loại lá thơm được hái trong rừng và vườn nhà, bà con đã tạo nên nồi nước gội đầu đặc biệt. Người Thái quan niệm: gội đầu bằng nước lá thơm sẽ giúp loại bỏ được những xui xẻo của năm cũ và gặp nhiều may mắn trong năm mới. Mỹ tục này cũng chính là nét văn hóa độc đáo mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện niềm tin của con người vào những điều tốt đẹp trong cuộc sống.
Ở tuổi 75, bà Lương Thị Nhã ở bản Bút, xã Nam Xuân, huyện Quan Hóa đã có hơn 50 năm gắn bó với việc đun nước gội đầu cho cả gia đình vào dịp cuối năm. Cứ vào ngày 29 tháng chạp, bà Nhã sẽ đi hái các loại lá thơm vườn nhà như lá khế, lá sả, lá bưởi, lá núc nác... cùng một số loại lá trong rừng như sa nhân, lá ké sé, hương nhu. Theo bà Nhã, các loại lá cây này khi kết hợp với nhau, sẽ tạo ra nồi nước thơm gội đầu rất tốt cho sức khỏe. Tất cả các gia đình trong bản đều dùng nước thơm vào ngày cuối năm, với mong muốn xua đi những điều không may mắn của năm cũ.

Để có được nồi nước gội đầu ưng ý cũng phải trải qua rất nhiều công đoạn. Lá sau khi được chuẩn bị đầy đủ sẽ được chọn lại một cách cẩn thận, những chiếc lá khô héo, bị sâu sẽ được loại bỏ. Sau khi rửa sạch lá thì cho vào nồi đun lên. Bên bếp lửa hồng, bức tranh cuộc sống miền sơn cước hiện lên thật thân thương, bình dị. Các thiếu nữ bản Thái sẽ được các bà, các mẹ truyền dạy nhiều điều, được nghe kể về nguồn cội, ý nghĩa của tục gội đầu ngày cuối năm. Từ đó, thêm hiểu, thêm yêu về phong tục, nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Thái.
Nơi gội đầu phải được diễn ra ở khu vực sông, suối. Bởi ở những nơi này có dòng chảy lưu thông, khi gội đầu, nước chảy xuống sẽ được đẩy trôi, cuốn theo bao mệt mỏi, vất vả, muộn phiền của năm cũ. Để nghi thức gội đầu được ứng nghiệm, trước khi gội đầu, người cao tuổi nhất sẽ niệm "lời chú", xin với Vua Trời, xin với lá ké sé phù hộ cho con cháu: "Năm cũ chuẩn bị qua, năm mới sắp đến, hôm nay con cháu gội đầu hết năm, mong những điều không may, không tốt theo sông, theo suối trôi về sông Mã, trôi ra biển lớn. Bước sang năm mới con cháu xin được bề trên ban cho sức khỏe, vui vẻ, làm ăn ngày càng phát đạt". Sau khi hết bài niệm, mọi người mới được gội đầu. Khi nước thơm được múc dội lên đầu thì người gội sẽ phải dùng lược chải theo dòng nước, hàm chứa ý nghĩa gạt bỏ mọi điều xui xẻo của năm cũ.

Ta gội đầu, rửa mặt rửa chân
Cho mặt ta đẹp như trăng rằm rọi cửa,
Cho mặt ta đẹp như trăng 16 rọi ngàn
Dưới gầm trời ai ai cũng khen,
Việc gì cũng tốt đẹp, việc gì cũng hanh thông!
Những lời chú trong tục gội đầu ngày cuối năm vọng giữa núi rừng, mang theo niềm tin của con người về một cuộc sống tốt đẹp hơn. Đây cũng là thông điệp mà nhiều thế hệ người Thái ở xứ Thanh muốn trao truyền đến con cháu mai sau. Qua mỹ tục gội đầu ngày cuối năm, mọi người cùng cầu mong sự an lành, may mắn đến với mỗi cá nhân, gia đình, bản làng trong năm mới.

Thanh Hóa tổ chức chương trình nghệ thuật và bắn pháo hoa chào mừng Quốc khánh 2/9
Theo Kế hoạch vừa được UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành, vào tối ngày 2/9, tại quảng trường Lam Sơn, Phường Hạc Thành sẽ diễn ra chương trình nghệ thuật và bắn pháo hoa nổ tầm thấp chào mừng 80 năm Quốc khánh 2/9.

Di tích chiến khu du kích Ngọc Trạo - địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng
Cách đây 84 năm trước, xuất phát từ yêu cầu phong trào đấu tranh cách mạng sục sôi trong cả nước và trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá, đêm ngày 19-9-1941, tại Hang Treo, đội du kích Ngọc Trạo chính thức được thành lập gồm 21 đội viên do đồng chí Đặng Châu Tuệ làm chỉ huy trưởng. Từ đây, Đảng bộ và Nhân dân Thanh Hoá đã có một lực lượng vũ trang thoát ly đầu tiên làm nòng cốt cho phong trào đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang, tiến tới tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945. Gần 1 thế kỷ trôi qua, Di tích chiến khu du kích Ngọc Trạo đã trở thành địa chỉ đỏ để tuyên truyền giáo dục, khơi dậy truyền thống yêu nước và cách mạng của quê hương cho các thế hệ cán bộ, người dân và tuổi trẻ trong tỉnh cũng như xã Ngọc Trạo hôm nay.

1.360 người cao tuổi hát Quốc ca xác lập kỷ lục Việt Nam
Hòa chung không khí hân hoan của những ngày tháng Tám lịch sử, nhiều hoạt động ý nghĩa đã được tổ chức trên cả nước, trong đó có chương trình đặc biệt dành cho người cao tuổi mang tên “U80 hưởng ứng A80” tại thành phố Hà Nội. Sự kiện này đã xác lập kỷ lục Việt Nam về sự kiện có đông người cao tuổi tham gia nhất từ trước đến nay.

Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam miễn phí vé thăm quan dịp Quốc khánh 2/9
Chào mừng 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, từ ngày 30/8 đến 2/9, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội) sẽ tổ chức chuỗi hoạt động đặc sắc mang chủ đề 'Vui Tết Độc lập' và sẽ mở cửa miễn phí từ ngày 1 - 3/9/2025.

Khẩn trương hoàn tất khu trưng bày triển lãm thành tựu kinh tế - xã hội của tỉnh Thanh Hóa
Chiều ngày 20/8, đồng chí Lại Thế Nguyên, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Thanh Hóa đã đến kiểm tra công tác chuẩn bị Khu trưng bày của tỉnh Thanh Hóa tại Triển lãm thành tựu kinh tế - xã hội nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia, Hà Nội.

Thanh Hoá phát triển đa dạng các loại hình lưu trú du lịch
Những năm gần đây, dịch vụ lưu trú du lịch trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã có sự phát triển mạnh mẽ không chỉ về quy mô, chất lượng, mà còn ngày càng đa dạng về loại hình dịch vụ; qua đó không chỉ mang đến cho du khách không gian nghỉ dưỡng thoải mái, mà còn có cả những trải nghiệm mới mẻ và thú vị.

Việt Nam miễn thị thực thêm 12 Quốc gia theo Chương trình kích cầu phát triển du lịch
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết về việc miễn thị thực theo Chương trình kích cầu phát triển du lịch cho công dân 12 nước.

Hội diễn văn nghệ chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Thọ Lập
Xã Thọ Lập vừa tổ chức Hội diễn văn nghệ chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ xã lần thứ Nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030; kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2025) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Xây dựng Sầm Sơn trở thành đô thị du lịch biển thông minh, hiện đại
Nhiệm kỳ 2020 - 2025 đánh dấu một giai đoạn đầy thử thách với đô thị du lịch biển Sầm Sơn. Nhưng với việc kiên định mục tiêu, nỗ lực vượt khó, tranh thủ thời cơ, đoàn kết đồng thuận, đổi mới sáng tạo và hành động quyết liệt, phường Sầm Sơn đã đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện và nổi bật trên tất cả các lĩnh vực.

Các khu, điểm du lịch chủ động phòng chống thiên tai
Toàn tỉnh có 69 khu điểm du lịch đã được Chủ tịch UBND tỉnh công nhận, trong đó nhiều khu điểm du lịch ở các khu vực dễ chịu tác động bởi thiên tai. Để đảm bảo an toàn cho du khách trước diễn biến ngày càng phức tạp của thời tiết, các khu, điểm du lịch đã có nhiều giải pháp, trong đó tập trung thực hiện tốt phương châm 4 tại chỗ.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.