Ứng dụng công nghệ trong phát triển ngành nghề truyền thống

Trước đây, các công đoạn sản xuất nghề rèn xã Tiến Lộc chủ yếu bằng thủ công, ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, máy móc đã dần được đưa vào quy trình sản xuất, giúp người thợ không còn vất vả như xưa. Những khâu gia công yêu cầu nhiều sức lao động nay đã được máy móc thay thế như rèn bằng búa máy, sạt lưỡi bằng máy... Để sản phẩm được mọi người biết đến, Công ty TNHH XR Tấn Lộc Tài, xã Tiến Lộc đã đầu tư hàng chục tỷ đồng mua các thiết bị máy móc hiện đại nhằm nâng cao năng xuất lao động góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, phục vụ cho sản xuất như: máy đột dập, máy cắt lazer, đánh bóng sản phẩm, búa rèn. Ngoài sản xuất các sản phẩm truyền thống, công ty đã nhập khẩu nguyên liệu thép trắng không rỉ từ Nhật Bản về để sản xuất các loại dao, kéo... cung ứng ra thị trường, trung bình mỗi năm khoảng gần 900.000 bộ sản phẩm các loại. Đặc biệt, sản phẩm dao rèn thủ công thép trắng không rỉ đang được công ty xây dựng trở thành sản phẩm OCOP 4 sao cấp tỉnh.

Anh Phạm Văn Tiến, Giám đốc Công ty TNHH XR Tấn Lộc Tài, xã Tiến Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hoá cho biết: "Chúng tôi học hỏi rất nhiều kinh nghiệm các nơi khác và cũng đã áp dụng các quy trình sản xuất mang lại hiệu quả so với cách làm thủ công. Có các máy móc thì hiệu quả cao hơn…".

Việc đưa máy móc vào làm nghề, không chỉ nâng cao năng suất lao động hàng chục lần so với làm bằng thủ công truyền thống, góp phần giảm giá thành, tăng sức cạnh tranh sản phẩm mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm của làng nghề. Toàn xã hiện có 20 doanh nghiệp, trong đó có 5 doanh nghiệp trực tiếp làm nghề và gần 1.600 hộ tham gia làm nghề rèn, thu hút khoảng 6.000 lao động. Sản phẩm nghề rèn giờ đây không chỉ dừng lại ở những công cụ truyền thống mà đa dạng các sản phẩm, nhiều chủng loại, số lượng lên đến hàng nghìn loại, chất lượng tốt hơn, mẫu mã đẹp hơn. Các chủ cơ sở cũng bắt nhịp xu thế, tận dụng kênh online để bán hàng. Hiện sản phẩm của nghề rèn Tiến Lộc đã có mặt hầu khắp các địa phương trên địa bàn cả nước, đồng thời còn được xuất đi các nước như Lào, Campuchia... thông qua đại lý và các kênh bán hàng trên nền tảng số.

Anh Kiều Văn Khoa, chủ cơ sở sản xuất Khoa Kiều, xã Tiến Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa cho biết thêm: "Áp dụng khoa học kỹ thuật, máy móc hiện đại vào sản xuất mang lại hiệu quả cao hơn truyền thống".

Xã Quảng Phúc, huyện Quảng Xương có 367 ha cói, với sản lượng đạt gần 6.000 tấn cói/năm. Để nâng cao hiệu quả từ nghề trồng và chế biến cói, những năm qua địa phương đã có nhiều cơ chế khuyến khích, động viên, tạo điều kiện cho những hộ tâm huyết với nghề được vay vốn, đầu tư mua máy dệt, mở rộng sản xuất, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động. Qua đó, để nâng cao giá trị sản phẩm, các hộ làm nghề cũng đã mạnh dạn đầu tư, mua sắm máy móc, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, phù hợp với nhu cầu thị trường. Hiện địa phương có 5 làng nghề truyền thống với hơn 200 máy dệt chiếu, nhờ ứng dụng công nghệ, cải tiến mẫu mã nên sản phẩm chiếu của địa phương có giá cạnh tranh cao, thị trường sản phẩm mở rộng trên toàn quốc.

Ông Nguyễn Văn Thắng, Xã Quảng Phúc, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: "Gia đình muốn mở rộng thêm và mua thêm máy móc để nâng cao thu nhập và sản phẩm sản xuất được nhiều hơn...".

Xác định phát triển các ngành nghề, làng nghề truyền thống đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội, những năm qua, huyện Thọ Xuân đã chỉ đạo và triển khai thực hiện nhiều giải pháp, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư các trang thiết bị tiên tiến, tạo ra các sản phẩm hàng hóa có giá trị cao, xây dựng thương hiệu, đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, tìm kiếm thị trường. Đến nay, các hộ sản xuất đã đầu tư nâng cấp máy móc thiết bị công nghệ mới để nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Bên cạnh đó, chính quyền các địa phương tạo điều kiện, khuyến khích các hộ ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao chất lượng, đa dạng mẫu mã, giảm chi phí… góp phần nâng cao thu nhập và phát triển ngành nghề truyền thống của địa phương.

Bà Nguyễn Thị Hương, Phó chủ tịch UBND xã Thọ Diên, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Đối với làng nghề tại địa phương đã tạo điều kiện cho các hộ mang lại hiệu quả cao, địa phương cũng khuyến khích các hộ mua sắm và vay vốn để đầu tư phục vụ đầu tư...".

Để phát triển bền vững các ngành nghề, làng truyền thống, các cơ sở, doanh nghiệp sản xuất cũng đang tập trung xây dựng thương hiệu cho sản phẩm để tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Nhờ áp dụng tiến bộ của khoa học kỹ thuật, đổi mới công nghệ trong sản xuất đã góp phần nâng cao năng suất lao động, hạ giá thành, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch UBND huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa cho biết thêm: "Huyện luôn tạo mọi điều kiện để các hộ phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, hiện các hộ đều có trang web riêng và đăng trên cổng làng nghề của huyện, từ đó khách hàng trong và ngoài tỉnh biết và đặt hàng...".

Thời gian tới, các địa phương tiếp tục hướng dẫn, khuyến khích, hỗ trợ các cơ sở, doanh nghiệp đưa các sản phẩm lên sàn giao dịch thương mại điện tử, xây dựng website giới thiệu, quảng bá thương hiệu sản phẩm; tạo điều kiện để các cơ sở sản xuất tiếp cận các chính sách hỗ trợ, nguồn vốn vay ưu đãi để người dân mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật, dần thay thế các công đoạn thủ công, hướng đến sản xuất tự động hóa, trang bị máy móc, thiết bị tiên tiến, hiện đại... tạo ra nhiều sản phẩm mới, nâng cao sức cạnh tranh cho sản phẩm trên thị trường.