Đường dây nóng: 0237 3721150

Neo giữ nét xưa: hò sông Mã

Nhắc đến xứ Thanh, hẳn không ít người sẽ nghĩ ngay đến những điệu Hò Sông Mã hào sảng mà rất đỗi tâm tình, mộc mạc và chất phác. Được hình thành từ trong lao động, sản xuất nên Hò Sông Mã mang nét đẹp của lao động, luôn có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống tinh thần của mỗi người dân Thanh Hóa.

Nguyễn Hợi - Hữu Dần

27/01/2023 16:32

"Hò Sông Mã" là một trong nhiều tiết mục đặc sắc được Nhà hát ca múa kịch Lam Sơn dàn dựng và biểu diễn tại Chương trình Dân ca, Dân vũ Xứ Thanh 2022 với chủ đề "Giai điệu Xứ Thanh". Chương trình nằm trong Đề án "Bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị dân ca, dân vũ tỉnh Thanh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa giai đoạn 2021 - 2030" của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã được Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt vào đầu năm 2022.

Neo giữ nét xưa: hò sông Mã - Ảnh 2.

Cùng với Hò Sông Mã, trong chương trình Dân ca, Dân vũ "Giai điệu Xứ Thanh" do Nhà hát ca múa kịch Lam Sơn dàn dựng và công chiếu trên sóng của Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hóa trong dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023 còn có nhiều làn điệu dân ca, dân vũ đặc sắc khác của quê Thanh.

Neo giữ nét xưa: hò sông Mã - Ảnh 3.

Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, tại 17/27 huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh có 663 di sản văn hóa phi vật thể (529 di sản văn hóa phi vật thể còn tồn tại, 76 di sản bị mai một và 58 di sản đã mai một) trong đó các loại hình dân ca dân vũ chiếm số lượng lớn, gồm có: dân ca, dân vũ trong sinh hoạt thường nhật (hò lao động; hát giao duyên; hát ru; hát chèo…) và dân ca, dân vũ lễ nghi, tín ngưỡng, phong tục (Ngũ trò Viên Khê, trò Xuân Phả, diễn xướng múa đèn, diễn xướng chèo chải, diễn xướng hầu đồng, hát múa nghi lễ thờ cúng của dân tộc Mông, hát múa nghi lễ thờ cúng của dân tộc Mường). Các làn điệu dân ca, dân vũ xứ Thanh được kết tinh từ trí tuệ bao đời, mang theo giá trị văn hóa, lịch sử, nhân văn sâu sắc và chiếm một vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân trong tỉnh nói riêng, cả nước nói chung.

Neo giữ nét xưa: hò sông Mã - Ảnh 4.

Với những đặc sắc, tiêu biểu ấy, thời gian qua, tỉnh Thanh Hóa đã có một số di sản thuộc loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian, tập quán xã hội và tín ngưỡng, lễ hội truyền thống được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia là: trò Xuân Phả (Thọ Xuân), trò diễn Pồn Pôông (Ngọc Lặc), lễ hội trò Chiềng (Yên Định), lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy (Như Thanh), dân ca, dân vũ Đông Anh (Đông Sơn), xường giao duyên của người Mường (Ngọc Lặc). Đây là niềm vinh dự, tự hào nhưng đồng thời đặt ra nhiều khó khăn, thách thức trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ trong giai đoạn hội nhập và phát triển sâu rộng như hiện nay.

Neo giữ nét xưa: hò sông Mã - Ảnh 5.

Thực hiện Đề án "Bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị dân ca, dân vũ tỉnh Thanh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa giai đoạn 2021 - 2030" đã được Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt vào đầu năm 2022, thời gian qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chỉ đạo Nhà hát Ca múa kịch Lam Sơn tổ chức dàn dựng và trình diễn các tiết mục dân ca, dân vũ đặc sắc của các vùng, miền trong tỉnh, với mong muốn mang lại sức sống mới cho dân ca, dân vũ xứ Thanh; góp phần bảo tồn và phát huy giá trị dân ca, dân vũ đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về hưởng thụ đời sống tinh thần của nhân dân, quảng bá về sắc thái văn hóa du lịch xứ Thanh đến với bạn bè trong nước và quốc tế.

Và trong chương trình "Giai điệu Xứ Thanh", những điệu dân ca, dân vũ đặc sắc được Nhà hát Ca múa kịch Lam Sơn dàn dựng công phu, chứa đựng nhiều tâm huyết của các nghệ sĩ, diễn viên, với mong muốn đem đến một chương trình nghệ thuật ấn tượng phục vụ khán giả truyền hình trong dịp tết Nguyên đán Quý Mão 2023.

Neo giữ nét xưa: hò sông Mã - Ảnh 6.

Dân ca, dân vũ xứ Thanh là nguồn lực văn hóa, bộ phận cấu thành nền tảng tinh thần của xã hội và là động lực tạo ra sự phát triển bền vững kinh tế - xã hội. Việc bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị dân ca, dân vũ sẽ góp phần xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh, bảo vệ bản sắc văn hoá các dân tộc tỉnh Thanh Hóa. Đồng thời, phát huy các giá trị truyền thống của con người Thanh Hóa đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; bảo vệ, phục dựng và phát huy giá trị dân ca, dân vũ theo hướng đảm bảo tăng cường sự trao truyền di sản liên tục giữa các thế hệ thành viên trong cộng đồng; phát huy vai trò của các nghệ nhân, những người thực hành dân ca, dân vũ và các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động sáng tạo, lưu truyền, phố biến giá trị dân ca, dân vũ.

NSƯT Vương Huỳnh, Giám đốc Nhà hát Ca múa kịch Lam Sơn

Là tiếng hát, điệu múa được sinh ra từ trong đời sống sinh hoạt văn hóa, lao động sản xuất, dân ca, dân vũ Xứ Thanh mang bản sắc của mỗi vùng miền, dân tộc, địa phương trên quê hương Thanh Hóa.

Trải qua thời gian bồi đắp và phát triển, đến hôm nay dân ca dân vũ không chỉ là nét đẹp văn hóa truyền thống mà còn là đặc điểm "nhận dạng" văn hóa xứ Thanh.

Neo giữ nét xưa: hò sông Mã - Ảnh 8.

Tin tưởng rằng, với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp chính quyền, ngành văn hóa cùng sự chung tay của các nghệ sĩ, diễn viên và tất cả chúng ta, trong thời gian tới, dân ca, dân vũ Xứ Thanh không chỉ được bảo tồn, phục dựng mà còn được truyền bá rộng rãi đến mọi tầng lớp Nhân dân. Để rồi những lời hát, điệu múa dân gian ấy sẽ neo mãi trong tâm thức mỗi người dân xứ Thanh như một nét văn hóa đẹp, một giá trị tinh thần bền vững, qua đó nhân lên sức mạnh đoàn kết cộng đồng để vượt qua gian khó, làm cho cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.

Nguồn: Chuyên mục Văn hóa xã hội, 20/1

Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận
Những dòng sông kể chuyện

Những dòng sông kể chuyện

17:50 , 20/06/2026

“... Sông mấy ngàn năm tuổi, miệt mài chảy mãi khôn nguôi. Chuyện bao đời sông biết cả, mà sao vẫn trẻ mãi không già…”. Những dòng sông cứ mải miết chảy, nhưng ký ức của nó thì luôn ở lại. Bởi sông không chỉ trải dài trên bản đồ địa lý, mà còn chuyên chở bao thăng trầm thời gian, lặng lẽ kể câu chuyện của ngàn năm lịch sử.

Du khách Việt ưa thích các chuyến du lịch ngắn ngày trong mùa hè 2026

Du khách Việt ưa thích các chuyến du lịch ngắn ngày trong mùa hè 2026

07:22 , 20/06/2026

Dữ liệu từ Traveloka cho thấy, du khách Việt đang có xu hướng lựa chọn những hành trình kéo dài từ 2 - 4 ngày, tận dụng kỳ nghỉ cuối tuần hoặc các khoảng nghỉ ngắn để tái tạo năng lượng trong mùa hè 2026.

Việt Nam là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất châu Á

Việt Nam là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất châu Á

07:19 , 20/06/2026

Nhật báo Le Parisien (Pháp) đánh giá, Việt Nam là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất châu Á nhờ sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên và di sản.

Khi văn hóa là tiêu chí của cuộc thi nhan sắc

Khi văn hóa là tiêu chí của cuộc thi nhan sắc

20:47 , 19/06/2026

Không đi theo lối mòn chỉ tôn vinh vẻ đẹp ngoại hình, cuộc thi Hoa hậu Văn hóa Việt Nam 2026 đã mạnh dạn tạo ra một bước ngoặt lớn khi đặt văn hóa làm giá trị cốt lõi. Sân chơi này không chỉ mở rộng cơ hội cho nhiều thí sinh mà còn hướng tới mục tiêu tôn vinh vẻ đẹp trí tuệ, tâm hồn cùng di sản văn hóa Việt Nam.

Định vị di sản ma nhai núi Non nước trên bản đồ quốc tế

Định vị di sản ma nhai núi Non nước trên bản đồ quốc tế

20:42 , 19/06/2026

Sở hữu hệ thống ma nhai độc đáo, tỉnh Ninh Bình đang nỗ lực hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO ghi danh di sản này vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, mở ra bước ngoặt vươn tầm quốc tế.

Tôn vinh và quảng bá bản sắc văn hóa người K'Ho dưới chân núi Lang Biang

Tôn vinh và quảng bá bản sắc văn hóa người K'Ho dưới chân núi Lang Biang

20:40 , 19/06/2026

Liên hoan văn hóa cồng chiêng, ẩm thực và trò chơi dân gian tại khu vực núi Lang Biang đã mang đến một không gian giao lưu đậm đà bản sắc. Sự kiện thu hút đông đảo du khách, góp phần quảng bá mạnh mẽ văn hóa đặc trưng của đồng bào K'Ho và hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI.

Di sản văn hóa là tiềm năng phát triển du lịch

Di sản văn hóa là tiềm năng phát triển du lịch

20:36 , 19/06/2026

Sở hữu hệ thống di tích lịch sử đa dạng cùng bề dày truyền thống lâu đời, xã Tây Đô đang biến các giá trị di sản văn hóa thành nguồn lực cốt lõi để thúc đẩy du lịch phát triển bền vững, thu hút đông đảo du khách thập phương.

Đánh thức tiềm năng du lịch thác Muốn

Đánh thức tiềm năng du lịch thác Muốn

20:17 , 19/06/2026

Ẩn mình giữa núi rừng xã Điền Quang, Thác Muốn được ví như một "viên ngọc xanh" với vẻ đẹp hoang sơ, dòng nước trong mát quanh năm và hệ thống nhiều tầng thác nối tiếp nhau. Dù sở hữu nhiều lợi thế nổi bật, nhưng tiềm năng du lịch nơi đây vẫn chưa được khai thác tương xứng.

Phát triển du lịch sinh thái Thác Voi gắn với bảo tồn thiên nhiên

Phát triển du lịch sinh thái Thác Voi gắn với bảo tồn thiên nhiên

18:35 , 18/06/2026

Sở hữu vẻ đẹp hoang sơ và dòng nước mát lành, thác Voi, xã Vân Du, tỉnh Thanh Hóa, đang ngày càng thu hút đông đảo du khách tìm đến trải nghiệm. Tuy nhiên, trước sự gia tăng nhanh chóng của lượng khách tham quan thì bài toán cũng được đặt ra là làm thế nào để phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng một cách bền vững, vừa khai thác hiệu quả tiềm năng, vừa gìn giữ nguyên vẹn những giá trị tự nhiên vốn có.

Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026

Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026

18:33 , 18/06/2026

Mới đây, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành kế hoạch tổ chức Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI - năm 2026 với chủ đề “Đà Lạt - Bản giao hòa của sắc hoa và âm nhạc”, hứa hẹn mang đến nhiều trải nghiệm đặc sắc cho người dân và du khách khi về với thành phố ngàn hoa.