Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường
Chị Lê Thị Hương, ở thôn Minh Nguyên, xã Minh Sơn, huyện Ngọc Lặc được xem là một trong những nghệ nhân thuộc thế hệ trẻ “tiếp lửa” văn hóa Mường của vùng đất Châu Ngọc, được chính quyền địa phương, Nhân dân trên địa bàn và các thành viên trong Câu lạc bộ Văn hóa dân gian dân tộc Mường ghi nhận, tôn vinh. Qua hơn 20 năm gắn bó với những khúc hát Xường, Đang, có mặt trong nhiều đêm hội cồng chiêng… chị Lê Thị Hương đã không ngừng học hỏi, rèn luyện, tiếp nhận vốn văn hóa văn nghệ dân gian, nâng cao năng lực trình diễn của mình. Ghi nhận những đóng góp của chị trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tháng 9 năm 2022, chị vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú.
Trên mảnh đất xứ Mường của huyện miền núi Ngọc Lặc, nếu như Nghệ nhân Nhân dân Phạm Thị Tắng thuộc lớp người "truyền lửa" thì nghệ nhân ưu tú Lê Thị Hương chính là lớp người "tiếp lửa". Mọi người biết đến chị qua các hoạt động giao lưu, liên hoan văn hóa các dân tộc trong và ngoài tỉnh, từ khi còn là cô gái tuổi chưa tròn đôi mươi đến hôm nay. Chị cũng nhiều lần đạt giải cao tại các kỳ liên hoan văn hóa các dân tộc trên địa bàn tỉnh, cũng như toàn quốc.
![Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 1. Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 1.](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/458221966042468352/2024/8/15/muong-17237371281321270650091.jpg)
Với chị Lê Thị Hương, là người con của đất Mường, nên việc tiếp nhận văn hóa truyền thống của cha ông, với chị là một lẽ tự nhiên như "cơm ăn, nước uống" vậy. Chị kể cho chúng tôi nghe về những ngày tuổi thơ tới trường, được đọc những trang sách, nghe những bài giảng của thầy cô về sự cần thiết phải giữ gìn bản sắc dân tộc. Rồi được tham gia những đêm diễn văn nghệ của thôn xóm, nghe những chia sẻ đầy trăn trở của các bậc cao niên trong việc làm thế nào để gìn giữ văn hóa truyền thống của dân tộc Mường… Mưa dầm thấm lâu, chị đi cùng các mẹ, các bà đến từng buổi tập, từng đêm diễn, nhiều thành quen, rồi yêu những làn điệu dân ca, dân vũ của quê mình lúc nào không biết. Chị tự luôn tự hào vì trong gia đình có cha, mẹ, ông bà… đều là những người hát xường, đang có tiếng trong vùng. Bên bếp lửa nhà sàn, những tâm tình diễn giải, những lời hát xường ngọt ngào sâu lắng đã thắp lên trong chị về tình yêu với văn hóa truyền thống.
![Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 2. Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 2.](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/458221966042468352/2024/8/15/muong-3-1723737300536428598577.jpg)
Nghệ nhân ưu tú Lê Thị Hương dạy hát Xường
Chị Lê Thị Hương cho biết, học hát xường, đang không khó, nhưng để hát hay thì trước hết, cần phải có niềm say mê. Nếu như hát "đang" là kể lại những câu chuyện bằng lời hát; thì hát "xường" chính là biến lời ăn, tiếng nói thành câu hát.
Người Mường có thể hát xường ở nhiều sự kiện, như: mừng nhà mới; mừng đám cưới; ngày hội đại đoàn kết... với nhiều loại xường, trong đó xường giao duyên là phổ biến nhất. Xường giao duyên là hình thức phong phú và có nhiều bài hát. Nội dung lời hát của xường giao duyên rất đa dạng, ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên, làng bản, đất nước; tình yêu, lòng chung thủy, đức tính cần cù lao động của con người... Lời của những câu xường giản dị, mộc mạc. Lời hát cất lên từ trái tim rạo rực thương yêu, không phân biệt địa vị cao, thấp trong xã hội, không vì vật chất. Đây là một trong những nghệ thuật trình diễn đặc sắc nhất trong kho tàng văn hóa truyền thống dân tộc Mường, với một cấu trúc trình tự bắt buộc ở từng cung bậc tình cảm của đôi trai gái khi ngỏ lời yêu.
Ông Bùi Hồng Nhi, Nguyên Trưởng Phòng Văn hóa Thông tin huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Cái hay, cái đẹp trong hát xường, đó chính là sự vận dụng của người hát vào từng điều kiện hoàn cảnh khác nhau, làm cho con người thêm gần gũi nhau hơn. Hát xường có nhiều bậc, tương ứng với các cung bậc tình cảm của con người. Bởi vậy, hát xường đã khó, để hát hay, lại càng khó hơn rất nhiều".
![Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 3. Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 3.](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/458221966042468352/2024/8/15/muong-4-17237375832011045837453.jpg)
Không chỉ thành thạo các làn điệu xường với 12 bậc, trên 650 bài hát, nghệ nhân Lê Thị Hương còn nhiệt tình tham gia những đêm hội cồng, chiêng và tích cực tiếp thu trò diễn Pồn Pôông do Nghệ nhân Nhân dân Phạm Thị Tắng truyền dạy. Trò diễn Pồn Pôông được cộng đồng dân tộc Mường đất Châu Ngọc xem là báu vật. Ở đó, không chỉ là những câu chuyện kể về thủa hồng hoang "lập trời, lập đất", mà còn diễn tả công cuộc đấu tranh dựng xây làng, bản, gìn giữ non sông, đất nước; những kinh nghiệm trong lao động, sản xuất, trong cách ứng xử giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên, vạn vật… Tất cả đều được những người tham gia trò diễn Pồn Pôông tái dựng một cách chân thực, đầy tự hào.
Trải qua hàng chục năm theo học nghệ nhân Phạm Thị Tắng, chị Hương càng cảm nhận được tâm huyết, nhiệt tình của lớp người đi trước với văn hóa truyền thống, chị luôn thấy mình phải có trách nhiệm trong việc bảo tồn, gìn giữ văn hóa Mường.
![Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 4. Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 4.](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/458221966042468352/2024/8/15/c-huog-1723737395376379627031.jpg)
Nghệ nhân ưu tú Lê Thị Hương, thôn Minh Nguyên, xã Minh Sơn, huyện Ngọc Lặc
Nghệ nhân ưu tú Lê Thị Hương, thôn Minh Nguyên, xã Minh Sơn, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: "Từ nhỏ, tôi được nghe các bà, các mẹ hát ru, lớn lên, lại được nghe hát xường, hát đang, những câu hát ấy theo tôi suốt những năm tháng tuổi thơ. Tôi ghi nhớ và dần thuộc lòng những câu hát ấy. Theo các bà, các mẹ tham gia hội làng, tôi lại hát cho mọi người cùng nghe. Tôi thật sự yêu thích và mong muốn được gìn giữ cho thế hệ sau những khúc hát dân ca của dân tộc mình".
Theo chị Hương, việc của thế hệ đi trước chính là định hướng, truyền dạy, để con cháu mình không xa lạ với văn hóa truyền thống, và để mỗi người thấy mình có trách nhiệm hơn trong việc gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa ấy. Với mỗi người con đất Mường xứ Thanh nói riêng, cộng đồng các dân tộc trên dải đất hình chữ S nói chung, tình yêu và sự say mê không tự nhiên mà có, cũng không bỗng nhiên mất đi, bởi văn hóa truyền thống như mạch nguồn, âm thầm chảy trong đời sống cộng đồng. Mạch nguồn ấy lớn lên từng ngày, tạo thành một dòng chảy văn hóa trong trái tim mỗi người, đó chính là tình yêu đối với quê hương, đất nước, là niềm tự hào về dân tộc Việt Nam…
![Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 5. Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 5.](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/458221966042468352/2024/8/15/muong-5-17237376891161246972547.jpg)
Bà Trương Thị Phi, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Văn hóa dân gian dân tộc Mường, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Nghệ nhân Lê Thị Hương đã cùng với Câu lạc bộ Văn hóa dân gian dân tộc Mường có nhiều buổi sinh hoạt, truyền dạy cho các em học sinh và Nhân dân những làn điệu dân ca, những điệu múa, trình diễn cồng chiêng… góp phần vào việc gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc Mường".
Xã Minh Sơn, huyện Ngọc Lặc có hơn 90% dân số là người dân tộc Mường. Những năm qua, với sự hỗ trợ của các cấp chính quyền, đời sống của Nhân dân trên địa bàn đã có những chuyển biến tích cực. Với nghệ nhân Lê Thị Hương, chị không chỉ là "người tiếp lửa", mà còn là "người truyền lửa" văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ hôm nay trên đất Mường Châu Ngọc. Qua hàng chục năm gắn bó, đến nay, chị Lê Thị Hương đã cùng với chính quyền, Hội Liên hiệp phụ nữ xã Minh Sơn thành lập được Câu lạc bộ Văn hóa dân tộc Mường với hàng chục thành viên ở nhiều độ tuổi khác nhau. Chị Lê Thị Hương cũng trở thành hạt nhân cho các hoạt động văn hóa, văn nghệ của địa phương.
Chị Lê Thị Đào, xã Mỹ Tân, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Là một người thuộc thế hệ trẻ nhưng tôi thực sự có những đam mê với hát xường, hát đang, với văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Tôi tham gia cùng Câu lạc bộ Văn hóa dân gian dân tộc Mường, được các bà, các chị, nhất là chị Hương đã hướng dẫn cho tôi rất nhiều, từ những câu hát, cách thể hiện… Giờ tôi có thể tự tin khi tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ của địa phương mình".
![Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 6. Nghệ nhân Lê Thị Hương, người “tiếp lửa” văn hóa dân tộc Mường- Ảnh 6.](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/458221966042468352/2024/8/15/thu-17237376304481544463297.jpg)
Ông Đặng Sỹ Thu, Chủ tịch UBND xã Minh Sơn, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa
Ông Đặng Sỹ Thu, Chủ tịch UBND xã Minh Sơn, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Chúng tôi tập trung vào việc gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống, bởi vậy, chúng tôi đã thành lập được Câu lạc bộ Văn hóa dân gian dân tộc Mường với những câu hát xường, hát đang, trong đó, nghệ nhân Lê Thị Hương có vai trò rất quan trọng, góp phần cùng với địa phương tiếp tục gìn giữ, phát huy những nét đẹp truyền thống của Nhân dân trong đời sống".
Niềm đam mê, sự tích cực trong các phong trào văn hóa, văn nghệ suốt nhiều năm qua của nghệ nhân Lê Thị Hương đã được các cấp, ngành và Nhân dân ghi nhận, biểu dương. Bên cạnh những nỗ lực của các hạt nhân như chị Hương, với sự quan tâm của các cấp chính quyền và ngành văn hóa, việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trên địa bàn huyện Ngọc Lặc sẽ tiếp tục được thực hiện tốt, góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc xứ Thanh.
![Bảo tàng tỉnh – Nơi lưu giữ thời gian](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/zoom/260_163/458221966042468352/2024/8/14/bao-tang-2-172362936335899503167-0-82-1080-1810-crop-17236296025321632278079.jpg)
Bảo tàng tỉnh – Nơi lưu giữ thời gian
Ngay trong lòng thành phố Thanh Hóa, giữa phố xá nhộn nhịp, hối hả, có một nơi rợp bóng cây, nơi thời gian lắng đọng, vang vọng tiếng nói từ ngàn xưa qua câu chuyện của mỗi hiện vật. Đó chính là Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa.
![Thường Xuân – Miền nhớ](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/zoom/260_163/458221966042468352/2024/8/14/tx-8-17236284219812073022625-0-148-1080-1876-crop-1723628801060498082364.jpg)
Thường Xuân – Miền nhớ
Thường Xuân - miền biên viễn nên thơ và hùng vĩ của xứ Thanh, nơi có những cánh rừng xanh ngút ngàn nồng nàn hương quế, mỗi ngọn núi dòng sông, tên đất, tên làng, danh thắng và di tích lịch sử văn hóa đều ghi dấu những chiến công hào hùng trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước vẻ vang của dân tộc.
![Thanh Hoá đón gần 13 triệu lượt khách du lịch trong 7 tháng năm 2024](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/zoom/260_163/458221966042468352/2024/8/14/thay-video-o-day00005204still615-17236025231871890923374-0-119-1080-1847-crop-17236025869151347517706.jpg)
Thanh Hoá đón gần 13 triệu lượt khách du lịch trong 7 tháng năm 2024
Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, 7 tháng năm 2024 toàn tỉnh đã đón gần 13 triệu lượt khách, tổng doanh thu ước đạt gần 28 nghìn tỷ đồng. Với con số ấn tượng này, Thanh Hóa tiếp tục là một trong những địa phương nằm trong tốp đầu của cả nước có sự tăng trưởng mạnh về doanh thu và lượng khách so với cùng kỳ năm ngoái.
![Đảng Ủy Khối Cơ quan và Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa tổ chức Vòng thi Cụm Cuộc thi “Học tập di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh”](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/zoom/260_163/458221966042468352/2024/8/13/thay-video-o-day00012911still614-1723520294128177322122-0-80-1080-1808-crop-1723520317182788365523.jpg)
Đảng Ủy Khối Cơ quan và Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa tổ chức Vòng thi Cụm Cuộc thi “Học tập di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh”
Kỷ niệm 55 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1969 - 2024), từ ngày 12/8 đến 16/8, Ban Thường vụ Đảng ủy Khối Cơ quan và Doanh nghiệp tỉnh tổ chức Vòng thi Cụm Cuộc thi “Học tập Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh”.
![Khát vọng Nghi Sơn](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/zoom/260_163/458221966042468352/2024/8/11/ns-9-1723370151946319161742-0-133-1080-1861-crop-17233707413071917094735.jpg)
Khát vọng Nghi Sơn
Là cửa ngõ phía Nam của tỉnh Thanh Hóa, cách trung tâm thành phố Thanh Hóa khoảng 50km, thị xã Nghi Sơn đang nổi lên trên bản đồ du lịch xứ Thanh như một điểm đến ấn tượng, hấp dẫn.
![Việt Nam lọt top 10 điểm đến an toàn nhất châu Á](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/zoom/260_163/458221966042468352/2024/8/11/vn-1723343426609286193700-0-133-1080-1861-crop-17233434511791738674671.jpg)
Việt Nam lọt top 10 điểm đến an toàn nhất châu Á
Tổ chức quốc tế về đào tạo ngoại giao Best Diplomats vừa công bố 10 điểm đến an toàn nhất châu Á, trong đó Việt Nam đứng ở vị trí thứ 8. Danh sách này được xây dựng dựa trên 3 tiêu chí: quốc gia có tỷ lệ tội phạm thấp, tình hình chính trị ổn định và môi trường sống an toàn.
![Chương trình nghệ thuật tại Flamingo Hải Tiến](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/zoom/260_163/458221966042468352/2024/8/10/flamingo-17232986018081464198720-0-139-1080-1867-crop-17232986053131336968520.jpg)
Chương trình nghệ thuật tại Flamingo Hải Tiến
UBND huyện Hoằng Hóa vừa phối hợp với nhà hát ca múa kịch Lam Sơn, Công ty TNHH Flamingo Hải Tiến tổ chức chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân và du khách.
![Các đơn vị lữ hành đẩy mạnh khai thác thị trường du lịch Thanh Hóa](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/zoom/260_163/458221966042468352/2024/8/10/sam-son-2-1723252768819550183091-0-192-1080-1920-crop-1723253135505470672187.jpg)
Các đơn vị lữ hành đẩy mạnh khai thác thị trường du lịch Thanh Hóa
Năm 2024, du lịch Thanh Hóa đang được biết đến là điểm đến với nhiều trải nghiệm, sản phẩm, dịch vụ mới, hấp dẫn. Các đơn vị lữ hành đã và đang đóng vai trò rất tích cực trong việc thu hút khách đến Thanh Hóa.
![Văn hóa Đông Sơn - 100 năm phát hiện, bảo tồn và phát huy giá trị](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/zoom/260_163/458221966042468352/2024/8/9/van-hoa-dong-son-100-nam-phat-hien-bao-ton-va-phat-huy-gia-tri-2-1723211600511938352534-0-133-1080-1861-crop-17232117242831536113733.jpg)
Văn hóa Đông Sơn - 100 năm phát hiện, bảo tồn và phát huy giá trị
Sáng 9/8, Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội thảo khoa học "Văn hóa Đông Sơn - 100 năm phát hiện, bảo tồn và phát huy giá trị". Dự hội thảo có đồng chí Đầu Thanh Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, lãnh đạo Viện khảo cổ học, Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, Hội Khảo cổ học Việt Nam; các sở, ban, ngành cấp tỉnh, các địa phương trong tỉnh; các trường đại học, nhà nghiên cứu, nhà khoa học Trung ương và địa phương.
![Giáo dục lịch sử thông qua những giờ học ngoại khoá](https://truyenhinhthanhhoa.qltns.mediacdn.vn/zoom/260_163/458221966042468352/2024/8/9/bao-tang-4-172319672042482312159-0-114-1080-1842-crop-1723197215587549865430.jpg)
Giáo dục lịch sử thông qua những giờ học ngoại khoá
Bảo tàng là nơi hội tụ các giá trị văn hóa, lịch sử, nơi khơi dậy truyền thống yêu quê hương, đất nước và niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ. Thông qua hệ thống tư liệu, hiện vật, hình ảnh, thước phim sinh động..., bảo tàng được xem là một trường học lý tưởng ngoài nhà trường. Nhằm giáo dục lịch sử địa phương, để thế hệ trẻ có cái nhìn đúng và trân trọng, phát huy những giá trị lịch sử của cha ông, những năm qua, bên cạnh việc phối hợp với ngành giáo dục, đẩy mạnh việc tìm hiểu các kiến thức lịch sử thông qua kênh bảo tàng, Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa cũng đã chủ động tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm gắn với trưng bày vào dịp hè. Không lý thuyết khô cứng, những giờ học lịch sử tại bảo tàng tỉnh Thanh Hóa luôn có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với học sinh, giúp các em có cái nhìn toàn diện và sinh động thông qua những hiện vật được lưu giữ.
Bình luận
Thông báo
Bạn đã gửi thành công.