ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH THANH HÓA

Thanh Hoa Radio and Television
Đường dây nóng: 0237 3721150

Ký sự Nhất nghệ tinh- Sống mãi nghề đúc đồng truyền thống

Cách thành phố Thanh Hóa chừng 13 km về phía Tây, làng Chè hay còn gọi là làng Trà Đông, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa từ lâu đã nổi tiếng với nghề đúc đồng truyền thống. Trải qua biết bao thăng trầm, biến cố của lịch sử, nghề đúc đồng làng Trà Đông vẫn giữ còn được nét độc đáo, đặc trưng. Bằng bàn tay lao động, sự sáng tạo không ngừng, các thế hệ người dân trong làng đã thắp lên sức sống mãnh liệt cho một nghề đã đồng hành cùng lịch sử đất nước hàng nghìn năm.

Minh Thúy- Quang Hòa

16/09/2022 23:55

Truyền thuyết kể rằng: Từ thời nhà Lý, dòng họ Vũ đã đưa nghề đúc đồng về Trà Đông, nên ở làng ngày nay vẫn truyền tụng câu ca "Đất họ Lê - nghề họ Vũ".  Cũng có thuyết cho rằng, nghề đúc đồng ở làng Trà Đông là do ông Khổng Minh Không truyền nghề. Biết ơn ông, đến thời Tự Đức, dân làng đã lập đền thờ thánh Khổng Minh Không, vị Tổ sư nghề đúc đồng ở nước ta.

Sống mãi nghề đúc đồng truyền thống - Ảnh 2.


Ông Lê Minh Nhâm, Trưởng Ban Quản lí di tích Đền thờ ông tổ đúc đồng thôn Trà Đông, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa
Thánh sư kinh lý qua đây, thấy nhân dân làng Trà Đông cần cù, chịu khó, ham học hỏi và muốn xây dựng, phát triển quê hương nên ngài đã truyền nghề... Làng nghề gắn với di tích đồ đồng lịch sử của Đông Sơn như trống đồng Đông Sơn, trống đồng Ngọc Lũ hiện nay được trưng bày ở các bảo tàng, nhà văn hóa Quốc gia cũng như các nơi trên thế giới.

 Không ai biết chính xác nghề đúc đồng ở làng Trà Đông có tự bao giờ, chỉ biết rằng thế hệ này lưu truyền sang thế khác, và mỗi một thế hệ kế tiếp, nghề đúc đồng lại có những bước phát triển mới.

Gia đình nghệ nhân ưu tú Lê Văn Bảy đã nhiều đời làm nghề đúc đồng theo phương pháp thủ công truyền thống. Mặc dù trải qua bao biến cố thăng trầm, sự tác động của mặt trái nền kinh tế thị trường, song đến nay những lò đúc đồng của gia đình anh vẫn luôn đỏ lửa, tạo việc làm ổn định cho 20 thợ lành nghề trong vùng. Các công đoạn đúc đồng theo phương pháp truyền thống diễn ra hết sức tỉ mỉ, từ khâu tìm đất sét đến khâu tạo khuôn, trang trí họa tiết. Gần 40 năm làm nghề đúc đồng, từng sản phẩm được làm ra, nghệ nhân ưu tú Lê Văn Bảy đều theo dõi sát sao. Trong các công đoạn thì việc rót đồng nung chảy vào khuôn phải được làm bởi những người thợ có kinh nghiệm, bởi đây là bước đòi hỏi sự chính xác cao.

Nghệ nhân ưu tú Lê Văn Bảy, Giám đốc công ty TNHH Đúc đồng thủ công truyền thống Bảy Tuyên, làng Trà Đông, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa

Nghề đúc đồng thủ công truyền thống không đơn thuần là làm theo quy trình sẵn có, mà luôn đòi hỏi những người thợ phải thổi hồn vào từng sản phẩm. Để có được một sản phẩm đúc đồng đạt tiêu chuẩn, người thợ phải chú tâm, cẩn thận chau chuốt từng chi tiết. Sau khi sản phẩm đã hình thành, xong công đoạn "làm thô", người thợ phải thao tác "làm tinh", đánh bóng, chỉnh sửa để sản phẩm đảm bảo hình dáng, họa tiết theo mẫu khách hàng đặt.

Sống mãi nghề đúc đồng truyền thống - Ảnh 5.

Thời gian thực hiện các công đoạn trên tùy thuộc vào từng sản phẩm, kích thước cụ thể đi kèm. Có khi 1-2 tháng, cũng có khi đến cả năm trời. Nghề đúc đồng tuy nhiều gian nan, vất vả nhưng cũng mang lại nhiều vinh quang tương xứng với tâm huyết của người thợ.  

Nghệ nhân ưu tú Lê Văn Bảy, Giám đốc công ty TNHH Đúc đồng thủ công truyền thống Bảy Tuyên, làng Trà Đông, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa

Cũng là nghệ nhân gắn bó lâu năm với nghề truyền thống, nghệ nhân ưu tú Nguyễn Bá Châu năm nay mới ngoài 50 tuổi, nhưng đã từng lập nhiều kỷ lục. Bằng tâm huyết, trí tuệ và bản lĩnh, ông đã cùng các nghệ nhân làng Trà Đông sáng tạo nên những sản phẩm đúc đồng truyền thống mang đậm dấu ấn và được tôn vinh.

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Bá Châu, Giám đốc công ty TNHH Đúc đồng truyền thống Đông Sơn Chè Đông, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa

Do tác động của kinh tế thị trường, nghề đúc đồng ở làng Trà Đông cũng có nhiều thăng trầm. Thế nhưng đến nay, các sản phẩm của làng nghề đúc đồng Trà Đông vẫn giữ thương hiệu trên thị trường. Bởi những nghệ nhân của làng luôn sáng tạo không ngừng, thay đổi mẫu mã, đa dạng hóa sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Các sản phẩm của làng nghề ngày càng tinh xảo và có sức cạnh tranh cao. 

Sống mãi nghề đúc đồng truyền thống - Ảnh 8.

Dưới bàn tay khéo léo và tài hoa, các nghệ nhân đã sản xuất những sản phẩm truyền thống như: trống đồng, tượng nhân vật lịch sử, lư hương, chuông cổ...Đỉnh cao nhất là đã nghiên cứu, phục dựng thành công trống đồng  theo phương pháp thủ công truyền thống sau nhiều thế kỷ bị thất truyền. Những chiếc trống đồng, đồ đồng làng Chè Đông đã vượt ra khỏi lũy tre làng, mang theo niềm tự hào của người dân " Kẻ Chè", góp phần làm nên diện mạo mới cho làng nghề.

Anh Lê Minh Đạo, Chủ cơ sở đúc đồng Đạo Thúy, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa

Hiện nay, trên địa bàn xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa có 132 cơ sở làm nghề đúc đồng, chiếm 35,2% số hộ trong làng. Nghề đúc đồng truyền thống đã tạo việc làm ổn định, thường xuyên cho gần 400 lao động địa phương. Ở Trà Đông, nhiều hộ gia đình nhờ nghề truyền thống cũng đã xây dựng được cơ ngơi khang trang, có đời sống kinh tế khá giả.

Sống mãi nghề đúc đồng truyền thống - Ảnh 10.

Với những giá trị tiêu biểu, năm 2018, nghề đúc đồng truyền thống của làng Trà Đông đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Những sản phẩm của người thợ đúc đồng Trà Đông đã góp phần lưu giữ hồn cốt văn hóa nghìn đời, góp phần làm cho nền văn hoá Việt Nam thêm phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc.

 

Nguồn: Ký sự Nhất Nghệ tinh Tháng 12/2021

Ý kiến bạn đọc

Xem thêm bình luận
Thanh Hóa bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch

Thanh Hóa bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch

20:06 , 22/11/2022

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch là một trong những định hướng đúng đắn, đã và đang được Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo ngành văn hóa thể thao và lịch, các địa phương thực hiện. Từ đó giá trị của di sản ngày càng được nâng lên, phục vụ tốt cho công cuộc phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Miễn vé tham quan Thành nhà Hồ trong Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11

Miễn vé tham quan Thành nhà Hồ trong Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11

09:32 , 21/11/2022

Nhân kỷ niệm 17 năm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11/2005 - 23/11/2022), 50 năm thực hiện Công ước bảo vệ Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới của UNESCO, Trung tâm bảo tồn Di sản Thành nhà Hồ sẽ miễn 100% phí tham quan trong ngày 23/11 cho du khách.

Du lịch Thanh Hóa tăng cường liên kết với vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Du lịch Thanh Hóa tăng cường liên kết với vùng Đồng bằng sông Cửu Long

19:45 , 20/11/2022

Thời gian qua, Thanh Hoá luôn đứng trong tốp đầu của cả nước về thu hút khách du lịch. Tuy nhiên, thị trường khách truyền thống, chiếm tỷ trọng cao của du lịch Thanh Hóa hiện mới chỉ là các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc. Chính vì vậy, Thanh Hóa định hướng mở rộng thị trường khách du lịch từ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, trên cơ sở phát huy lợi thế về điều hiện địa hình, tự nhiên và đặc trưng văn hóa. Thông qua đường hàng không, bằng những sản phẩm, dịch vụ du lịch và những trải nghiệm khác biệt, hấp dẫn, Thanh Hóa hi vọng thu hút được nhiều du khách từ phương Nam.

Nơi kết nối những tâm hồn đồng điệu

Nơi kết nối những tâm hồn đồng điệu

17:02 , 18/11/2022

Được biết đến như mái nhà chung của những tâm hồn yêu thơ và coi thơ là “thú chơi” thanh cao, tao nhã, Chi hội thơ Đường luật thành phố Thanh Hóa đã trải qua chặng đường gần 15 năm xây dựng và phát triển. Không chỉ là nơi gắn kết những tâm hồn thơ đồng điệu, bằng nhiều hoạt động ý nghĩa, thông qua các sáng tác của hội viên, chi hội đã góp phần quảng bá, lan tỏa hình ảnh đẹp về đất và người quê Thanh đến đông đảo các tầng lớp Nhân dân trong tỉnh và cả nước.

Kiểm tra, xử lý nghiêm việc xâm hại Di tích quốc gia đền Quan Thánh

Kiểm tra, xử lý nghiêm việc xâm hại Di tích quốc gia đền Quan Thánh

15:37 , 16/11/2022

Tỉnh ủy Thanh Hóa vừa ban hành công văn 3183- CV/VPTU về việc kiểm tra, xử lý nghiêm việc xâm hại Di tích quốc gia đền Quan Thánh.

Du lịch Việt Nam giành giải thưởng ở 16 hạng mục hàng đầu thế giới

Du lịch Việt Nam giành giải thưởng ở 16 hạng mục hàng đầu thế giới

08:09 , 15/11/2022

Thông tin từ Tổng cục Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết: Giải thưởng Du lịch thế giới (World Travel Awards) vừa công bố danh sách giải thưởng cấp thế giới năm 2022. Trong đó, Việt Nam vinh dự được xướng tên ở 16 hạng mục giải thưởng hàng đầu thế giới.

Bảo vệ rừng gắn với phát triển du lịch

Bảo vệ rừng gắn với phát triển du lịch

09:13 , 13/11/2022

Thanh Hoá hiện có tỷ lệ che phủ rừng đạt hơn 53,5%. Với hệ sinh thái rừng đa dạng và phong phú, có trên 2.000 loài động, thực vật, trong đó có nhiều loại được ghi trong sách đỏ Việt Nam, rừng ở Thanh Hoá có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế thông qua các hoạt động du lịch.

Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch 6 tỉnh Bắc miền Trung tổng kết phong trào thi đua năm 2022

Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch 6 tỉnh Bắc miền Trung tổng kết phong trào thi đua năm 2022

20:30 , 12/11/2022

Ngày 12/11, tại tỉnh Thanh Hoá, cụm thi đua ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch 6 tỉnh Bắc miền Trung đã tổng kết phong trào thi đua năm 2022 và triển khai nhiệm vụ năm 2023.

Kết nối tình yêu văn chương nghệ thuật

Kết nối tình yêu văn chương nghệ thuật

17:09 , 11/11/2022

Hòa trong dòng chảy của báo chí cách mạng, Tạp chí Văn nghệ Xứ Thanh đã đi qua chặng đường 28 năm đầy tự hào, được đông đảo bạn đọc yêu mến và đánh giá là một trong số rất ít tờ tạp chí có chất lượng cao, thậm chí vượt ra khỏi khuôn khổ của một tờ báo địa phương. Để có được tờ Tạp chí Văn nghệ Xứ Thanh dày dặn về nội dung, đổi mới về chất lượng và hình thức như hôm nay, ngoài sự nỗ lực của Ban biên tập còn có sự đóng góp quan trọng của đội ngũ cộng tác viên gồm những cây viết thuộc Hội Văn học nghệ thuật Thanh Hóa, người yêu văn học nghệ thuật trong tỉnh và cả các nhà văn, nhà thơ, nhà báo… ở mọi miền Tổ quốc.

Di tích Đền Quan Thánh - phường An Hưng, thành phố Thanh Hóa bị xâm hại

Di tích Đền Quan Thánh - phường An Hưng, thành phố Thanh Hóa bị xâm hại

18:30 , 10/11/2022

Trước sự việc các di tích Đền Quan Thánh, còn có tên gọi khác là Chùa Tiên Sơn, thuộc Cụm di tích nghệ thuật và thắng cảnh Quốc gia An Hoạch thuộc phường An Hưng, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa bị xâm hại, Ủy ban Nhân dân thành phố Thanh Hóa đang yêu cầu Ủy ban Nhân dân phường An Hưng làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan.